Literarishe bleter · 1924-11-14 · 28 (14.11.1924) · p. Seite 4

.* 27 ט ש א ט ר ע צ ע נ ז י ע ס גאנזגע צעבן פין ײ פ״סעד. זד סיאיז םרזונ״ע >ויר <ליבע. איר נליק״. אבער דער םחבד גים עס אינז נוז־ פון רער אלנעםיין רעאליסם״עער דיכ גייעם פאדפיפנדיק זיד איז דעד םא עיאלעד ז״ם פיז דאזיקז לעבז. איז ד• פאםאיע באדיננזננען. איז וועלכע אם ד• םאםז לעבז. אויז• דעם אוםדידעקם■ ״םיז״ װאם טר״בם די דאזיקע פענםיכז צו רזזיקירז םיפז לעבז. זייענדיק ״.וםעג דיק נרײם נ־שס עוריקעוקערז זיד עו זײערע װײבער אוו קינדעד. אפ די אדם אויפפאסוננ נים נ״שם רעם םחבר. •עיידם זיד דאם װערק אונ פעד פיז א עװײם װערק פוז זעלבז לעבז םוז א עװ״םז םחבר ה. הייערםאן _די פארלוידענע האפניננ״ בײ װעםעז םװערפ טאקע בולם נעל״נם םעד אככ אױף דער םאזו־אלער ז״ם םוז דעד זאד. נאר דארם זעגעז די סענפ׳פז םאדקוים■ םע עו זײעדע באלעבאפים. װעלכע לע• נעז זיי עװ־ננען צי רוזיקירז דאם לעבז. ברעננם עם פאקע *ו א סםיכישז דעד• װאכז פונם סאעיאלן נעפ־ל. װערם עס א רײז םאעיאלע דראפזג אבער דא האלם זיד דער םחבר װײם םוז אזא אװעקשםעלוננ םונם פדאבלעם. בלײבס עס פאר אונז א פיין נעסאלז בילד. םוז א םםיק רוי נ״בס קולםיװידם לעבז. א לעבז. װאם קלאפם לױם א באזונדעד ריסם. אוז איז אזוי אנעיענדיק איז דערקװיקנדיק םארן אוינ. װי פארז נעםיל. פיערלאםי-די םישער פוןאלסיאנד.: פ*-ל>ג ס. ■סשק*י־סק•' װ<י99 1924.; *ין #י*נ*ייײע-ם<יק רווקןײסק־ , אויף דעם געבים פזן איבערזעצז הערשס בײ אונז — װי בײ יעדע דער׳&ײגזנג — י סער דער עיפאל. װי דאס סיספעם. װ־יל די םערסםע פארלענער רעכענעז זיר נאד פיטז נאננבאדק״ם פונם ביר. ם־םז ,.אדפיקל". אויםנערעכנס אויף פא• פעדיעלז דערפאלנ. םארפאנז םיר דערי• ■ בעד נ״כפ ביז הײנם קײז אויםאדיפע• םע איבעדזעעוננעז פוז פרעםדע קלא־. םיקעד. װא־פז םיר זיד פים אינטערעם אויף יעדן נ״עם איבערנעזעעםז בוך. ניםע פארדינסםז אויף דעם נעביפ האם דער פאדלאנ •אכועקאװםקי. װעל■ בעד האם באװיזז •בויז עי באד״בערז אעזער ליפעדאפור ם״ם א רײ װערק פיז ער־פפקלאפיקער װ־כם־קייפ. נעבנדיק דעם בר״םז ױדושו ל״ענער־קרײז ד■ פענלעכק״ם עו נעניסז פוו אזעלכע װערק. װי: ״פ״ער״. ״דרײ״. _ד• פי• •עעד פוז איםלאנד״. אפ דאס בוד. װאם דעקט פאר אונז אפ א נײ ארינינעל װינקל פינם לעבז פוז די פישער. װעלכע די איבערזעעוננ איז א נעליננענזג פד״ פון װעלכע סיאיז פראװינעיאליז• פעז. װעלכע זענעז ני׳פם ק״ו זעלסגק״ם איז אונזער איבערזעעוננם״ליסעראםור. א חי׳ז אײז סרעםד-װארפ. װאס איז נילזם אויםנעםיםן נעװארז: ״נדםאבע• פעס״ (אוקדאינ״ט — ׳פיד). םיאיז נע• װעז לײכםער עם עו באעײכענעז פים ׳םפעק־שיר א. ד. נל. נישם יעדער לײענער איז פחויב עם עי װיםז. א• בעקערמאן ײד. ר,ונםט־אױסשסעלוננ איז לובליז דאנערשפאג דעם 16יםז אקפאבער האם זיר איז ליבל־ז איז לאקאל פיז דעם האנדלס״אננעשטעלטז־פארײן נע• עפנפ א ירדישע קונסם־אויסשםעליננ. א״ננעארדנפ דידך דעד ״ױדישער נע• זעלשאפפ עי פארשפרײםז קינםס״ אין װארשע. די אויםשםעלוננ איז נעװארן א״ננעלאדז דורד דעד ליבלינער פאלקם• שיל אוז קולטוד־אפט ב״ם פדאפ. פאר״ז. עי דעד עזגיננ פון דעד אויסשםע■ לוננ זענעז נעקופעז פא־שפ״ער פיז דער ױדישער און פוילישעד פרעסע. פאדשם״ער םוז דער ױדישער קהלה. םיז סוחרים־םארײן. פיז עעגם־אל ראם ב״ם פיאם. פאר״ז. םון האגדװערקער• פאד״ז פיז דער דארםיקעד ״זאבענםע״ איז א נרױםע עאל נעםפ. עװ־שז װעלכע םיהאבז זיד נעפונעז א נרופע פוילישע קינסםלער. אין נאפעז פוז דעד ױד־שער קהלח האפ באנריםם די אױםשםעלוננ דעד וױעע-פרעזעס ד״ר ז״דפאז: אין נא• פעז פוז קוראםאר־ום פון דער פאלקם• שול און קילםור־אפם — ד״ר הירשענ• הארז: איז נאפעז פיז דעד .ױדישער נעזעלשאפפ עי פארשפר״םז קונםס״ האם נערעם דעד קינםפלעד ם. אפעל• : בוים: םיהאבז אויך נעדעס ד• ה״ה ש. סםופניעקי איז ד״ר נאיניק. די עערע• פאניע סיםז א״בערשנײדז די באנד האפ אױםנעפיים דער ד״ר ז״דסאז. א־ז דער אויםשםעלוננ האבז ז־ר בא• טייליקם 26 קינםפלער םים 142 ױעיק. ד• אויםשםעלוננ איז אדודר םים א אונעדװארםז נרויסז דעדפאלנ. דורך די 10 טענ. װאס די אויםשפעלוננ איז אפו נעװען. איז זי באזובם געװארז דויד 1500 פעיזאז. 1 םיװערם נעפידם אונפערהאנדלוננעז װענז א״נאדדנען איז ליבליז א עװ״םע אויסשםעלוננ. 1 שטעם. װאס װילז ביי זיד האבו ' קינםם״אויסשםעליננעז, װערז נעבעםז זיד עו פארשסענדיקז ם־םז םעקרעםאריאם פיז דער נעזעלשאפם. , אדרעס פוז דער נעזעלשאםם : װארשזב נזשיבאװסקע 26. פיער צאסי. £יח אז אײעאדמיק אעבן, װ#ס איז איז גאנצז פרעמד אונזער פסיביק. װי אונ* זער איפעראםור. און שרעפד איז עס אונז אלם פאלק. װאס איז םײ ארנאגייע, סײ פםיביימ נײבמ צונעפאסס צו אזא ריזזקאלי׳ע לעבז װי די פײעער פזן יענע ודיםע אינזלע:. װאו דער פ״ע־פאננ פילס אוים דעם אינהאלט פוז אעבז. אוז לײנס זײז חותם ארף דער פסיביק פח דער באםעלקערוננ. װאס איז דער• פיס 3א״:עפסיקס. פאדסאנס דאס דא״ זיקע העבז אז אײגנארפיקן קאלאיים. א רײבקײפ פיז פאיבז. איספרעסיעס אוז נעזונםקײמ םוז םיפז. םיר װעח פארנא&פ פון דער אויס* פערליעקײס פונש יעבז פון אס די סענפיטז. זײערע רײזעמ נעפארי. יםי ״:פורסעז. װאס זענעז נעישילדערנ■ •שפארק איספרעסיאניסםײש. אבער דאס אעבן פון רי װײבער. װעאבע צעבז אי; ־צסענריקער דערװארםונג אויף זײערע סענער. װאס זענעז אויפז ים; ארער די פײצערס ״•םחות נאבז צוחקקוסעז. זײעי רע הוליאגקעס. חתונות א. אז. װ. אבעד אס־שפארקססז באראקפעדיסי סײט זענעז זײערע ליבעס. גאר ראס ספעציפי־שע יםילעבז איז בבח אויסצו־ •שסירז אזעלבע פעססע נאפורן װי *אז. װעלבעד קעז םאר־צפיקן איז זײז האר״ז זײז ליבע צו דער יצפאלצער;אד. בלויז דערפאר. װאס חברים •צפאסז פוז אים.״ לאזס ער איר. װעלבע ליבס אים םים רער גאגצער קראפפ פח איר יעסאלצער ניצסה. לײח האםניננסלאז נאנצע צװײ יאיח ביז — ביז דין קאפריז װערס נע־ בראבז. רער נאנצער אננעזאנולפער װאולקא; פו; פעבםיקער לײדנישאפם ברויזס ארויס. צו דער. װעלבע האט אזוי פײבלער נעװארם... ס׳איז דער סעבפיקער אויסנוס פוז לײדנקזאםפ. װאס פאיירענם דאבם זיר זײ בײרז. אוז נלײבצײםיק — וױ רי*ז. פייסיםלװ ראס קוסם בגי זלד ארױס! קיין י״פור רא פוז דער קראנקער אויסנעסום־עע• םער לײדניצאפס פיז רעם צזװזלזזלרסז •ססאסל־דז. רא איז דער נאפוריסענם־ש. ערלעד צו זײגע נעםילעז. איז ער נרײם זלר פאר זײ סקריב צו זײז. װעח םיר סאקע פיםנעריסן פיפז צער. װאפ עס לעבס איבער די ייננע נאד. װעז איר פאז פוז איר םארלאזז באלם נאד זײעד חתמה. אוז קוםם פער נײשס צוריק םוז זײז רײזע... א*ר פארצוױיםלוגו איז סראני׳ש, וױ ס׳איז םראני?* אס דאס נעפעלס סיד ני׳שפ. אבעי איר ביז אב״ | סארום זיבער. אז ער װארס גײ־״פ נעװעז | קײז האי־ װײגיקעד אין בעס. װעז איר האלפ אױף דעד לעגנ פוז דרײ •צפאקסז! ..באגרינרעפ״ פארװאם ער נעםערם פיר נ״צס. אוז פונקפ אזוי — זײז פארסײדיקער ח. ׳ש. א באװײז. אז איד ביז נערעבפ? פאדױאס פאדעדט פיז םיר ח. ש. ני־צפ קײז ״באנרינדוננ*׳ פאר די. פוז װעלבע איר ״האלט״ יא? װאלפ איר נאר נזלשריבז בלויז נופס. װארפ איר גע׳שפעלפ בלויזע םינפ?. װאלפ ח. ש. םח פיד קײז באנרינדוננ נ״צכ פארלאננם. װי ער האס ני׳פפ פא־ייזמנכ קײז באנרינרוגג םח י. אפא־ סא־שח. װעז ער האפ נענעבז זײז א*נ־ פערװױ אין רער ..ביבער־װעלם״ בעת ער איז נעװעז איז װאר־צע פיס צװײ *א־ צודיק. אכת. רא איז אכיעריקע האפ י. אפאסאיצו אויך ארויסנערוםז צאר;. װײל פעז האפ זיד ג״צפ באנוננפ םיפ די פינפז. װאס ער האפ די פערסםע נעגעבן. רא װיל פעז צענעז. אח פעז װיל. אז בלויז ..איד4* זאר קרינז א צע;. איז רער אגרערער — ראס העבסםע א דרײ פינוס. אבער ראס איז א ײי; אכיעדיקאני• רגעד עניז אוז געהער רא ני׳שם. דא װיל איד בלויז נאר זאגז: עס איז ני־צס קײז חיפה צו זײז עפעצנס א-רדאקאפ. אבער סעז דארף זײז פעלק. פעז דארף װיסז אח ש*ר״ ׳שפײז. אביסל רזיצענפלפעג״צקײם •צאפ אױר ג״שם. א• לעיעלעם ניי״•!י־ק אנ׳ענטפער אויר אנ׳ענטפער נאס״עער סעפפע־אפענם פיפ נער־בסע •עפ־יצז פון פערזענלעבע באצױנגעז אוז רײבונגעז״ (..ליפ. בל.״ גיפעי 15). ראס האב איך נע׳עריבז. אונסעי פײז אײגעגעי. פולז נאפעז אח נ״שס כאד׳אלסז זיך. וױ ח. יע.. אונפער א ־עצפז •שסופעז ביב־שסאב. איך האב;עראי־סז. אז עס איז נ״טפ נאי םײז יעבס. נאד פײז פליבפ. עפגסלער צו זאנז ראס. איז װאפ א*ר ב*ז איבער״ צײנס בײ זיד. װעז פעז פרעגפ פיך. און פון דעם. ױאס א־ך האב נ־׳ךטריבז. איז זער קלאר. אז פ*פ נעבז קיי׳־צע בא־ •־אקסע־יססיקעס. פ*ס א •עםריך רא אוז א *ספייד רארס;. האב איך פגליבסענריק ערפײ־ס רי אױפנאבע. ױאס איר האב זיר;•■דשסעלס. פאר יערן רז־עענפרפאז א*ז אויפז ספד פח פײנע אײגענע רײד אױך קלא,־. אז עס א*ז אופזיניק. קלײנ־- לעך — נ״עפ צו זאנז אופע־לעך — צי •ערײבז גאך אפאל אוז נאר אפאל: סיביעקפיװ אפ־עאצז הײסס סוביעק־ ס*ױ באנרינד;. באניינרז! באנ׳־יגח! גױאלס. באנר־גרז! איך האב געױארפ נעבז פײנוננעז. פײנע פײנוגגעז. א *עסײגער. װל פעז גים זײ בײ אז אינכערװױ. או; ראס האב א*ר :עכי;. פע־ האב איך נ״עם געדא־פפ. איז — פינדעסכירענז. די הארעלז-אינזל אוז דער בינשטאק ״יז ד״ר חײם זשימלאװסקי וםיף 6ין ז־מו 1) דער ״פארפאסיװער פרינציפ*/ ארער רי ..;ע־עפאלסנרע װעלפ־קראפם״ פיעפ ארויס א*ז רעם װעלפ־גזדשעעז א*ז פאר־עידענע פארפעז. ״לעבז״ איז אײז פארם אירע. ,.סאציארע׳־ פ׳־אצעס״ א*ז אז אנדער פארם םון רערזעלב קע• געיפסאלסגרער װעלפ־קראפפ. על פי רער סעארעס״דער סאציא״ לאגיע האבן פיר דעדיבעי נ״שפ נאר פולע רעבפ.;אר א װיסנחאפפלעכז חוב אויפצו׳עפעלז די פסקנא. אז דער לעבגס־דז פון רער בין איז א ביזי ׳עסאק װערם רערקלרעפ רורר איר ראלע איז יענעם סאציאלז פלאצעס. װאס האלם אױף דעם ביזי־כפאק. נו — אח װי איז דאס פיכ רעם כענכדכז אוז סיס רעם זיז פח רעם פענסיכלעבז לעבז? אױף װיפיל דער כענס־ש איז א ס־יל פח א סאציאלז י׳ש קאז נא־ קײ; ספק נ״עס זײן. אז רעי סאציאלעי פרא־ צעס איז רער אײנגפלעבעי אויבער״ האר איבער רי פאר־כירענע לעבגס־ א׳־־ױסװײזז פח רעם יחיד. אבעי בײ רעם פענסחזז ױאקספ אויס נאד א; ןעךער פראנע : צו ד' ״פרארוקסז** פ ז דעם פעגפיכנס לעבז נעהערם ג״בפ נא־ א סאציאלער פיאצעס. נאי או־ר א נײ םם י ק־קו לפ ור עלער : ר• אנסװיקלוננ פח ךעי פענפיטלעכעד קולפור. װאס װײזם אויר ארויס אלע סיפנים פוז אז אײננארםיקז זעלבפםעג״ ד״קז יש. װי איז די םע׳טה םיפ א י ר? דארף זי באפראבפ מערז װי א בלינדער רעזולפאס פון אינריװירועלע ישפדעבונגעז אן א װעלבז עס איז פארפאסיװעי■ נע׳שסא־םנרער װירקוננ אויף די ׳שסרעבוננעז פח די פעגפ-שלעבע יחידים (װי די פארם פח א קארעלז־אינזל װירקס ני׳שפ אױף די לעבגס־פארקופענישז פח די פאליפ;)? ארער איז רי קולםור אז אײננא*״ ס*קע •*:אפגרע־ פארפאםיװער (ר. ה. נײסם*קע) קראפם. װאס ־כפײכ איבער דעד סאציאלער. פונקם אזוי װ• רי סאציאלע פא-־פאפיװע קראפס •כםײכ איבער דעי ביאלאג״כעי? אכ די פראנע סוז ארױסנענופעז וחורז פח דער פפ׳שלה פון רײז פילא־ זאפי־דע חקירות. אוז פוז איבערגענעבז װעח אין דער פפישלה פוז דעד ם ע ״ ארעפיישעי קולסור ״ װיסב״ ׳שאפם״ װאס פוז באנײז זיד םיס יעם עניז פיס ריזעלביקע פעסארז אוז לױפ ריזעלביקע נרונם־פדינציפז. װעל״ בע װעיז אננעױעגרם איז רער פארע־נער. סעאדעס״טער ביאלאניע אוז דער סעא־ | רעפ״כער פאציאל״חיסנחגאפפ. 1 אר• פײי *ז עס סאקע אפת. אז פוז א פונ• רעם קאז פעז נארנ״שס זעז סיקל זע״ נוננעז זנפ. אויף װעלבע רי פײ ראפ; .בא״ יספ . •׳רשפיצכ? בײ ח. ־ש. הי נעז ג ארגופענ־ ודיזס אייס. אאננע נ׳־ינר האב ראס עס אוז אי־ופיערי׳ע״שז. כאצי האם . יש. ״יי• £-יעי;עפוז אוז ח. איד 1 רעם װעגז אדװאקאס נעראי־פפ אלס איז אבער א־ך ערקלער. אז עס װיסז. נ״ספ אסת. אז אין דעס ארפיקל נזפא קאז פעז נ״שפ;עפ-בעז קײז אנװײז אויף רי פעפים. פארױאס איך האב רי און די פײנוננע;. זאג איר. צום בײ׳עפ־ל: איקס האפ א*; זײן קאריערע נעזובם גאבצופאכז א באריפטז אײ׳־א&עדשז דיבסעי־. נאי דעיםוז איז גאי־נ״שס ארויסגעקוסעז. רי צײם האפ בלויז אגסבלויזס דאס װעלז פוז רעם פאזיא,־. אינרעק האס נעישייבז אזא ליריק. װאס אלע ברעססאפאסיעם פא־׳צפײעז אזוי גופ. או; ױאם א*ר פוזיקאל״שקײם אפעלירס אפילו צו א ־עראקסאר. ־־' אינזיביססז האבן ארויסנעיאגס די איאנזישערײ״אספאספער פוז רער ילד״שער דיבפונג: ד• אינזיביססן האב; נעלאזפ װיסז. אז פעז ״פענ** •שרײבן ז װע;ז אריז; זײ האבז;עפאבפ א םוף צו; •־עי נא׳־י־שער. ג״שם־ךערבאקזעער צע־ סײליגנ אײף ..פוח** אח ״הא׳־ץ**; זײ; האבז עױקלערס קריג ד• פםלז פיר־ ׳שורותדיקע *שסיפוננעז. װעז איך זאנ ראס — א*ז חד־םח נ״שפ קראר אױף ױאה פײנע סוביעק״ סיױע פײנוננע;** זענעז;ע־שסיצס? ױאס עס זעגעי פײנע פאספיראפז? זאנ איך. צים בי״שפיל. װײכער : איפא אוז בעסא האבז;עבראכס פערזענ^עבקײפ. אוז פאינעס. א*ז װיס;. אח סיפקײס. אח די א׳נזיביססז האבז נעב־אבס א יעפיעבוננ צו רײכ״ קײס פון ריפפעז. צו אוניװע־סאלקײס־ ריפפע;. צו ביײפערז אפעם אח נרע־ םעיער פא׳־פיםוננ. איז ךעיפוז נײשס זײער דײסלעד. אז פײן לויפיקע פײנוננ װענז די, װאס נע־ פעלז פיר נײשפ. ישפיצפ זיר אויף דעם. ױאס יענע האב; דאס אלעס נ י *ש ס? א ר האב סאקע ג״שמ געהאס קײן אייפנאבע צו •שאצז אוז באניינח. אבע־ עס איז רו־באויס פאל־ש. אז פיז ייעס ארסיק־ נופא קאז פעז ג״שפ זעז, פא־ױאס איך האב אזױנע אוז אזויגע פײגונגעז אוז נ״שס אזױנע, וױ עס וױלס זיך פסהפא רעם ח. •ש. אח נײפ עס דעם ח. *ש. באפת איז באגרינדמגעז? איך האב סםקות. עי װיל זײז אז אדױאקאפ. אוז יע״ דער אדװאקאפ •שסערפ זיד געװײנלעך י אויפז ישסאנרפוגקס פוז די. ױאס ער װיל פארסײדיקן. אס רער •שסאגרפונקפ איז פיר לאננ אח ױאויל באקאנפ. דאס איז א ־שסאנדפונקם. ױאס האס נארג״שפ. אחלופיז גארנ״שפ צו פח פיס באגרינױנגען. ער האס בלױז צו מח פיפ ״יא״ ארעי ״ני־ז״, ..נוט** אדעי ״׳שלעבם**. באנריגרוננעז זענעז א געבענ״. זאך. ..פאסס־פארסעס״־באפוצונגעז. רער דיכםער איפסילאז. לאפיר זאנז. איז אויף סיר איז בעס. װײל איר האב אפ: נעלאזפ װיסז פײז סײנמג. אז ער א*ז די ״ליסע׳־אר״שע בלעפע•־״ י נופע־ 15 איז ־א אז איסיקל. אונסעד*; גע־שייבז פיז אײנעס *ש.. ייאפ האס א ׳שײבות פיס פי,־. עס א־ז פאקס״ש אן ענספער או־ף אדסיקל ..־' נײע יזר״שע פאעזיע איז אפעײקע**. אין ד ״ר־פ. בל.** נופעח 14 א״ 15. צוליב פא־־שירעגע אורזאכז װיל א־ך זאגן עסלעבע װערסע־ װענן אפ רעם ענספע־. — רספית, מי־ויריאנ״שע פ־שליס. אח ־אס;אנצע סק־־פז פוז ח. *ש.'ס א.־־ סיקר לאז א־ך רויד. אײ אפע׳־יקע האב א*־ *שו*ז ראנג אויפנעהע׳־פ צו רעי א:*ח א,;*ף דעם פין פאלעפיק אח א־ר זע נ״שם ק*יז *שום או־זאר. פא-־װאס אי־ זא־ אראפ פוז פײ: פאחציע ציל*ב רעב. ױאס ח. יש. כעפ־נפ זיד איז װא׳־־שע אוז נ״שס איז נױ״יא׳־ק. א*ז ־עב ארסיקל בראנרז־שעפ ארום. פא-־יתופזש איז אײנזאם אײז אײנצלקער געראנק. א *שפ־קל;עראגק. אוז אויף דעס הארס א*ר נ״שפ פא־ אונסע•־ פײן װל־רע זיך אפצוישפעלז. דער;עיאנקז־ יתוס פון ח. *ש.'ס ענםפער. ױאס סראגס דעם העבסס פס־באאנאליםי־שז גאפען ״םיפני;ערות*'. קאז פעז איבערנעבז א*ז צױײ װעיסע־ : ג״שס־באג־ינרעפ. א־ד ראב. ה״ספ עס. ני־שס באנ-־יג* דעכ. פארװאס נעװיסע אפעייקאגער פאעכז נעפעלז פיר נ״שפ. או; דערפא•־ האס ח. *ש. ־יע׳־פילס רעם אופבאנינ• באח רראננ צו נעפע; אױף זיד די ראר פ?ז אז אדױאקאס. ראפ•׳־ זעז. צי בין איך פאקע בא״ גאננעז אזא :יױםע עולה. קודם־בל: צי האב איך :ע:דארפס ..באנרינרן״ עס איז נוצלאז. פארישפ״פ זיד. צו דערפאנעז דעם;עישפ־עך. ױאס א*ד האב נעראס פיכ דער רעראקצ־ע סוז די ״ליס. בל.** בעת זי האס בײ פיר נע־ בעכז דאס אי־סיקל. איך װיל אבע־ זאגז. אז איך קלױב זיד נ״שפ צו ׳שרײבן קײז ..אפהאגדלונגי*. אח אז איר האב נ״שפ נעהאס בדעה צו *שאצן און פסירא ני־שפ ״באנרינח**. עס איז נ״שם ראס ערישסע פאל. ייאס א*ד רריק אויס די םײגונגען. װערבע פעז נעפינם א*ן םײז ארסיקל א־ז רי ״ל־פ. בל.**. א*ר האב איז א סך ערסעי. פער װי אײן פא׳.. ישייז נע־ש׳־יבז װענן יעם ענין און רארס האב אי־ אי נע־שאצס. אי ״באנריני רעפ״. ח. *ש. האס ראך נעװאלס זײן אז א־־ואקא׳ס. אז אדױאקאס פוז ז־ין באקאנס פיס רע־;אנצער ״ריעלע״. פיס אלע א־׳-ע אנסעצעד׳מפ;. אויב ח. יע. האפ נ״שס נערעזז. ארעי אױב ער האס א ׳שלעככז זבייז. ביז אי־ נײשס •עורריק. א־בערחזרז פײנע ״באנרינרונ• נע;** האב א־~ נ״שס געהאלפן פא■־ נױ• פיק. רי ־עיאקצ־ע האס נעױאוספ א־ז פא־י־ס. אז א־ד װעל עס נ״שס סוז. אבע־ ױאס *שרײב א־ך א*; רעס אר׳ פ־קל :יפא. ״אס א*ך ריף אז ״לו־פי״ ו קע•־ סוב־עקםיװער א־בערבר־ק**? ״אי־ ביז נ־״:כ ק־יז אביעקפיװער אפישאצע־ אוז קאז נ״שס געבז קײז אופפא־ס־־א״שז ״פײגל־קוק״ א־בעי דע־ ילח-שע׳- פאעז־ע פון אפעריקע. ארס פאעס. א-ס אײגער פוז רי. ױאס •שאפ; רי ילח־שע פאעזיע אין אפעריקזג װאס העלפ: אױספויעםען איר פנים אח :יארילידז א ־ ־שפ־ם. ־שפ״ איך א*; אקס־װ: קאפף. אוז פפילא ביז איך דורבאױס סוביעקסיװ. און אפ־שר אױד אופגאױאוסס אופנע׳־עבס. זאר ח ׳שסרעגגע געסיז צו פיר זײן בא־פהאר• ציק. איר ריל בלויז פח פײז ספעציעלז •שסאנ־פונקפ. בון רעם װינקל פח פ ײ ז פײנונ; ױענ: פאעז־זג נעבז אז איבער־ בידק װעגן ־עם. װאס עס איז. װאס עס האפ רע׳־ניײבס די נײע ילח־שע ריכ״ פונג א*ז אפע־יקעי*. (״ליס. בל.** נופעי־ 14)- אח אינפיסז: ״עס זענעז;עקופעז ־י א י נ ז ו כיססז. ״דא פוז א־ר. פאר־שסײפ זיר, װערז פא&י׳כ סוב־עקס־װ. א׳;*ר װערפ פיר רי אױפגאבע פיל •שװע־עי. ישװע־עי — איז קױארראפ. עס איז לײבס צו זײן נעגאפיװ צו;עגנער. עס א*ז לײבס צי זײז ״אזיפיױ צי פ־ײנר. װי ישװער איז אבע־ צו זײז פאדפיװ צו אײגנס״ (״ליפ. בל.״ ניפע־ 15). אח בײס סוף: . *שאצינגעז. אפתע •שאצונגעז װעלז ע־־שפ נעפאבפ װערן *שפעפער. װאס װערס איצפ;עזאנפ. איז צײפנע־