Literarishe bleter · 1924-11-07 · 27 (7.11.1924) · p. Seite 3

עז ט ^6 27 1 _ ײדישע־ פאלרס־איניװײרזיטעט | בײ דער ציוניםט. ארגאניזאציע אין װארשע ופשעיאזד 7ו5) מיטוס.ך, דעם 5-טו:אױעכ־בער׳ 8 אױנט *ז קוסט פאר די וױדערעפניננ פון ז פאלהם-אוניװערזימעט אין אײגענעם לאקאי״ פשעיאזד 5. לעױ־פלא־ פארן חודש נאדפמבעמ מיטװאך, 5, 12, 19 און 26 נאװעמבע־ זאנשנזימוציעם״ ד י י יז ■ד רי יז (די ■י—יסע, ססעכיסק דדססק ײן סנדעיע קאגכסיסיגיעס) פרעלעגענט: דעפ. 1/ .. דאנערשטיק. 6, 13 20 אץ 27 נאװעמבער ***♦•*•^*** י-י♦ ״ױ -ל ׳_£ £וין ״ *זת ו ייפעך. זאדין. >-*****•* ךס*^*** ־*^***י—״ פרעלענענט: ד־ר 16, 23 און 30 נאװעמבער * י * *׳* ****** **״ ״זי 12 )״ < ז ו• י״ 1) היס די *ייגן 2) ײןם דןןיף יייסן דער *ינבער דור? פרעלעגענט: דיר נה דוד װנםיק, [ דינםטיק, 11, 18 און 25 נאװעמבער דיי היײיאלסןפ• ם־ז ייייד■ •<****— ■*♦•**״ ״\ — .<יא1<4—1 רער '׳ .* (שז#עגד.ג*ער ניסעע, 1עי*גם#ן *ק עסע בלעין _ פרעלענענט: י־ר י. גאטליב. דער זיזןל-ו נײנינלםיער. יײנשרײבן זיך אי׳ז• אײנבלגע לעקייעם װי אויך *ויןי גןנעע זיקלען אץ אלערלײ *ינסןרמאויעס ערסײלס דעד סעקיעראײאט יעדן סןנ סין 7 ניז ♦5 ןײנם. םמעיןזד 7 5 (םיןנס }:•סער שהןק}. 6*ר *קידענייקער *ק עוליײננר. וײ יײך ט*י מיםגלידער 6ק *ױניססיעע ^רב>;*ז*1*עס וװן סיןפעסיאנעלע סןרײגען — ססעעיעלע הבה י ת. װען א נגיער סיני װארם דד אגנע״ צונה אין װארס — װאלסז יטויז נע* יטסאנעז שעלקער אוגסע־ *ענעם סיג• און װאאסז נעיעאוננעז •עםיקער פניער. וז װגינסרויבז רויסע. זאי קוכיעז א נגיער גאפ־פיענכדש״ קינססאער. זאאז אויפ׳עסײז כיענסיעז םון נגיע כ־ענאעבקגימז. זאא נזדעאפז װער; א ליםעראמיר נײעס םוז יגײלךערער. תאםי־ רער אוז הםרויידרעיטער. א ליסעיאסור נ*יג*ס פוז סתם ז א ג ע ר. וױ איצם. נאר סוז א נ ז א; ע י אוז א ו י ס ז א: ע ר - אוז איר װעס זעז. װי די :אנצע כיענבד״. הגיט װעס װערן דעד לעזער! אבעד דעיװײל — װי זאל גיישמ קאיני נעז קאס־־ע אח נעגעכריכ־בפלנ**? דע־ באדפרע־םער ־ערײבעריהספר איבערן בוד?... אהרן צײטלין נעז. אז די כיעגסיטהגיס האס זיר סאקע באופיק געגויסיהס אײ זײער אויסנע^ םראנםער. עססעפי־ע־אויסנעפינםאטער; קואסור. קואםור איז נאפ! אוז װאס האם א י ר נעגעב;. אייב ני־עם סורראי נאפ;. װאױאקאיננזמריקע װארט־סוררא־ נאסז?... סעז אײענס ני־עפ קײן ביבער — אבער װיםיא נאס איז דארפ געװעז. א•. אאע די ביכער. אםיצו אין די נגיסםדגינ״ סםע. *עארםססע.;עניא^ססע?! איר יאסערס איבעח ביר — זנר ביבא אברכה — אבער צי װײסט איר גײנט. אז — װעז א נײער תהאים װאאס גע־עאפז װערן — װאיםז אים כיענסחז :עיײענס. פארראז. איר כ־ײז: נעזוננעז. נעכ־וזס זיננעז! כיעז האם אויפנעהערם יײענעז? — | איר םארנעםפ זיר. אין .װאס םאר א ־ צגיפ אונז קוסס אוים צו יעבז — אוז . ראס איז די סבה פוז אניער ני־בפיםאר- ישפײן רי ענדערוגנ. ן איז א צגים. װעז איםיענע םעקונדע י אוז םעםםייסעקונרע פונם יעכז יאנס ראה אדיבער די *געעיםפע אויסאס םוז סארערנסםער קוגספ. — הענעז די •נא- ןםעיז םוז װארמ סיפ זײערע עםסעסיחע בינאקיעז נארניסס אויםפוז אוז סיביײבס!זײ סער גיחס איבער. וױ װארעסעי זיר אײנצופוייעז איז די *עאםערײשע פוסעריער םוז עםסעסיק או; םון דארס איויסװאדפז באיכסונדיק־איגםעייגענםי״ שע בייקיער אויף דעם םארבגיחפורסענ״ ריקז הםוז. אויף די נרױסע נאסז. דער יעזער םוז אמזער צגיפ. א צגיפ. װאס איז אזוי עםענציעי איז איע אירע רעריעצנוננעז. זוכם דאס יטורדזדיקע. ראס עסזמציעייװעזגםיעבזג אוז אידאס דערנעבנריקיביוס־קזג אראבעסקײנע או; קאבינעםײציסיונע איז אים פינקם אזוי םרעסר. װי םרעסד עס וענעז סיר די אישע ייבע־עריאידפז אוז ייבע־אנספו** *עוננעז םוז א סענפיסענפאלז באראז איז עפעס אז איטן ראסאז. דער אבער. װאס פיים נײסס די אב־ םאיופע נעעגדערסקגיס םח דער צג*פ (װטי ״הידוינ פע׳שי בראיעי׳ת״ איז אויד |..חירויט סעיטי צגיפ״. װטי הגינפיקע עפאנע בפרפ איז א ־עפיק ענדעדונג פוז דער ביז־איצםיקער אםאסעז־קאסבי״ נאציע). — דער. זאנ איר. װאס סייפ עס נײעס אוז האפ גײעס דאס. װאס איר װאיס אננערוםז: צגיפיניויבז. יענער װעם קײנסאי נײעפ חאםז װעזנםיעכע *נזדח־װערק. װאס זאיז קעגעז או־2 נײעס אריבעריאג;. איז יכי־הפחות דער״ יאנז די נראנריעזקטפ פון א יארהוני 1 דערם. װעז ארע קראנען פוז יעסוץ או; פח חסד האכז זיר נרײס נעעפנפ אויף צו פארפיײצז ד׳ נגיססער. . פע: א״ענם נ״עם יו״ז ב״כער — א־ז אויח •ערבבער א ם.-ד,.׳עוזורה געקיםעז. א נװסם-קע זמנה. א װ־נטער א םארארי■ יעער: םםםפ-ע. ר' קגאםור נ״ם אזנטער. ד' קואםירי■ אזוי בײ אונז. אזו' בם זײ, אהבד־א. אבער װאם איז סיאםור? — ״רהעט א'ז דה' קװע״נםשז״ — ״ראם א־ז די פראנע״. װ' האפאעם זאנפ. ׳א. װאס א'י קואםור? צ' א־ז קיאסװ א #ראריקפ םיז ב>ד איז ב־בא. אדער םארקערפ?! װארהאפםיק: די םינפעינע א־כערא• םור די ביזאיעםיקע האפ נ״קם פארר-נם ק״ז בעםער; םזא. װ״ א קבורה״תפוד ה'נםער: פארקא:. או; דער איעם־קער תםפד איבער: ביר א'ז אפ״״יר נ״עם םער װ' א ״נאקאאז-הםפד פוז אגים. װאם ם״■ דער הספד איבערן בוך (*שטיקל װזןטוס סעפאראטוב)!איז אאע אויערן. םעז א״ענם נ״םם ק״ז ביכער — אבער דעדפאר אעבפ םעז איםזז״איקע אעבנפ אין םען •שטארבפ אוםע״איקע פויםן. איז — װ־אםםו אדעד נישם — די א' ם א נ ע נ פ ע ם״םפי״׳׳ קצם פיז איעסיקער עײם אאוט ייד נ״עם אפ. או־פפ דיד נאד איז חדרי׳ תררים ארצז. פארקריבם א־ז רצנע װײם־ םםע פארבארנענ״פז איז םאבם ד'ד — באװאיםםז־גיק עי אוםבאװאיסםז־ניק — פאר א״ר קנעבפ אגז או״םרריק׳םראנער. ד״ עםם. ר•;אנעע צ״ם אגנועדע. א'ז או־םנעװאקסז אוםרעדװארם עו א םיםםעד־ום. ז■ א־ז געװארז א אעבע■ ריק װעזז טיס אויםנעיבםרעקטע ״יםא אעדן׳באוס-קע ארעםם עו א;בם. עו א װ־אדס. עי א נ״בם׳םענאער׳םענאעבם! ד• ע״פ א ע ב ם... א־ד פ־א א ם״בונענע פר״ר עוא'ב רעפ. װ>.ס םצז עופעא־קע םענםבז׳נעםם נעפ־נם ז־ר א•; האי״ו סוז אזא עגיד — ׳ אוז װאם א״ז קענן רער ראז־קע־ פר״ד םגינעד דער ביר־יםםער־ז פוז א איםעראם. װאם זעם רעם בובם נם״סה איז דעי איסעראםורם פונאנרערםאאנר״קע אברים? װער א-ז דעז •בואדיק א■; רער א'פע< ראםירם באנק־אפ. אויב נ״בם זי אא״ז או; א״ר םאבער — דעד א־םעדאם? ׳ רי איפעיאפור א'ז םוים — םא זאא אעבז אז א ג ד ע ר א־םעראםור. או א•• בער־איםעראפור, א דעאינ־ע• איז עו׳ קינפם״איטעראםור. וחאם איז פונקפ אזױ נרויס אין נאך;רעסעד. װי אעבז איז עג־ם! ד• איפעראפור איז פױם — םא ואייז איד די ביאיקע תבר־בים װאויא באקוםעז אוז זאא או';׳ איר קבר זיד יבסעאז א איםעדאטור א ז ם' נ ט — סעז אי־ענם ד׳םזם־ק״ז ביבער — נאר װאס א־ז דאס אוםנאיק אוז װאס. סוף בא םוף. סאראירם דערבג• דער גרױער, גרויסער קאנסיפענם? םעז א״ענס נ״בם ק״ז ב״בער — אבער אאפיר םודה׳זצז. אז םורא פאר ״פרעםטיזקז״. אז אעבעראעבער תזרעק פאר קעגנװארם איז םארנז. אז די הםפרים פגז די קאאנםוםערס א־בערז ביד זענעז הםפדים, אזױ עו זאנז. פיז י ר״ז פראפעם־אנעאז באראקסער. פאד-בב״ם זיד: נ״בט באװאוםפױדק װערם דאפ נעםוז. נאר אונפערבאװאיםטי זיגיק איז נעבנבאװאוסםזיניק. אבעד פארם: די עיקר ״^עק א'ז א יב־בבע ר״ב״פרנסהד״קע. עס האם םוי־א א״, אונז דעד פראפעס־אנעאער א' נ ם פ י נ ק ט. זױ א־ו עם אבער א װאונדעד. װאם ה־יםפ *ם: א״סעראםור. — דאם. .־אס טעז ריפם איפעראסור, — איז;אנקדאם או'ף אאע פדאנפן אי; האפ א פאימהניקם םזא. סגי בײ אינז. סגי בב ז". אהבזײא. באזונרערס א־נם אין דער ארםה אזו';עריפענע ״נוםע״ איםעראפור. םיה״םפ:;ױאא-פ־עירםע. או־ם אאע ביברע פאר׳ יבריםםז אויםנעארבעםע םתורה. םען רארף דאם ביםא א־םערארעכץ. פ-בוט נעדערם. אויף בפרות. איד בין א ש־צבער, נאר איד ורא זײז אויף אזויפיא נרױםסוםיק אוז זא:ו. אז — בעצם — האפ עואם א תו־ב. קאאנז דעדויף? פאדשם״ם ייד. םעז -עבט א־ז צצסז פו; עקאנאם״בעד ריאיז איז סיאיז פדאםעםיאנעא א װ״םיק א־ז תארצז פוז א א־םעדאט צוצוזעז ר' אנאניע פונם בוד. נ״בס ק״ז נע׳פפאקע יאד א־ז עם צוצוזעז. װ' אז א״נז קינד פארנא״זפ ו״ אוינז אוז צ'פ אוים רי קאאפ־נעװא■ רענע פיש. אבער. צוריקנעיבםיעםם. װעםעז ארפ ראב? םיא פר־װאט־אגםנא־ק זאא רער בעא־הבראנזיבע באקאאנז רעם אינטער׳ נאננ פוז דער ״ה״סנעאיבפעד״ בראנזיבע זגינעד איז זאאז ך־ הםפריס־םא־ע־ פראװז דעם הספד — וױ זאנס א ׳:ר — נעזונטינקערה״פ! נעבעד!!זול״פיוי סו5 נ״בס סער: ד' זאד ניפא ענדעדע דאם נ״בם. אם אזױ. םעז א״ענם ג״בפ קייז בי״ בער — אב-ער אגיבםאם דעם םום םעז. אנ״בטאם דעם װערס א נויער נגיםפ־ פאנצעד :ע־בםידפ אונםער די האםער׳ ׳*אענ םין אז עפאבע. װאס נ״בם נעװע, נאד אירם גאנובז. אנסםאם דעם װערפ נעהאםעדם. םעז א״ענם ני׳םם עייז ביבער. אבער םעז פאיפ אױף צעפעאינעז פיז װעאפ■ םייא צו װעאם׳ם״א. םעז קפיצ־ן־ררבם דורר ראדיא, און דאם ר׳״םם. אז םעז פאדניבםעם די םאםעז״ע דויד דער םא• םעדיע נופא. םעז סאאנם קאפ אז װיתפ איו םעז צויבאאנם. װאס אסר,. אעת־עקה נאר דעם קאפ דעם א״נענעם, אםאי אבעד װעם אוי־ ד' װאנפ נופא םוזן צו׳ ׳םאאנז װערן אגז אצנפאאז. םעז א״ענט נ״בם ק״ז ביבער. אבער סעז אעבם איבעד צענםויזנט םאא םער. װי אםאא! םעז א״ענם נ״בט ק״ז ביכער, אבער ךײ אנדער״בקבם פוז רער צצק קזאאנם אי; די אוינז םים פרעבע איז ה״איקע באיצז. דונערפ א םק״ת׳אנזאנ אז םיד ײעאז זיד ניבםער פאר• םראבפז איז דער דאזיקעד ם־אנע. װעאז םיר םויז קוםעז צום באיבאיבז. אז איא אינסעי׳ביד א־ז נ״בםא. אױד איז דער איטעד ה״ם האט ױר דער אינםעאינענ־ םעד אעזער םערםטנט״א נע״בפגיזט ם־ם ״דער״', ״נאד אאעםעז״. אוז אנדערע יעאפיננעז פו; נדעסער; װערפ. את אויד רארם האפ ער נע״בענקם װינציק אבם רי נרױםע בענרע־ קא״גע םקיצ;. דא יבענקט ער ז״ נאר װזנציקער אבס. רערפאר. װאם עי האס י״ אפםער אין רער פענ• אעבער פרעסע. װיא םעז פאראינםערעביח רעם אינ• סעאינענפערן אעוער םים רעם ױד״בז ביר. אוז װיא םעז רעבז ׳:ד״בז ביד אױד ארײנבדזמנע; איז רעם הויז פוז דודב• ״בנידאעבז אעזער. םיז :ע״באפ: װערן דער איטערארי״בער ראםאז פון רעם '!די־בז אעבז איז אםעריקע. בא זםן דער דאזי• קעד דאםאז װעפ ני׳בם נע״באפן װערז. קענעז םיר נ״בם האבז ק״ז םענות צום ׳:ר־״בז אעזער, אז ער א״ענם נ״בס. אבצו פויזנפ פינף הונדערם ביבער דורבא״זסע; איז א יאר איז אזא נויז־בער ״בםאם װי ״ביקאנע. באי װגיזט. אז םעז א״ענם 'א. נ״בם םער — דעד א־נםעאינענםער אעזעד. נ״עם האב;■ דיק ק״ז נגיס. נעםם ױר צי טסה נא־ ריח. צי ז״בא; קריםםאף. אוז נאבאםאא צו פרצ;. או; רער װינציק־אנםװיקאםע־ רע־ דורב״בניסאעבעד אעזער. ני־בט האננריק ק״ז א־נסערעם נ״בס איז נא■ ריח. איי נ״בט איז ז״בא; קריםטאף. אזן :״בם איז פרצ:. זובם זיר או־ס זגינע , ״נעה״םנים: םיז ק״זעדאעבז הויף״. זגי• נע ״קאםערינאב״ איז א־ז בעםפז פאא — ארציבא״בעװם ״סאניז״. ו ב. כמאליאר ט־ביקאנא. ביבאיאסעקז זענעז נאר רערװםא די ״בםר• איז באא״בפ״ן׳ראםאנעז נ״יבםא. קעז דער איפעראר״בער ראםאו םים ריער צגיס פארנעםעז ז״ער פאאת ביבם פייביסז נ״בם־אנסװיקאסז אעזעד. צ' קעז אבער די קודצע רערצ״אוננ פארנעםעז רעם דאזיקז פאאיז — איי נאד א פראנע. איז װיא םעז רעדפאר דעם רעזער פאראינסערעםירז םיםז ילדי״בז ביר. פיז םען פאר אים ״באפז װאס םער נרעסעדע זאכ;. אוז פאקע זאבז. װאם זאאז *פ״בפינאעז דאם אםעריקאגער אעבז. םוף־בא׳סוף, װ• ראס ילר״ב אעבן איז אםער״קע זאב נ״בם זגין ראס. װאם עם א־ז נעװעז א•; רער אאפער ה״ס. אבער א •:רי״ב אעבז איז ראם ראר. קע■ נעז פיר רא סאקע ק״ז ״״בסעפא״ נ״בט ״באפז. דערפאר, װגיא עם פערפ ראם פראריציאנעאע א•; אגנזער אםעריקא־ נער ילד״ב אעבז. עם זענעז ראך אבעד פאראז;ענינ נע״בסאאסז א״, פא־בז פאר דעם ראםאז פוז אתזער םארערנע ילד״פז אעבז דא. אוז, םיר רא־פז זיד אא״ז נ״יבט נאר;. אפיאי דער אינסעאינענ-ער ילד'׳ יבער אעזער איז אםעריקע איז נ״בם פא־אינסערעםירט איז די צענראיקער בענרעד קא״נע רערצ״איננעז איז :אװעאז. װאס אונזערע ״•־גיבער האבז אעצסנם ארויסנענעב:. ער קעז ני״בט זללז פאר אינםערעםירם אין ז״ רערפאר. װללא ז״ ניבז אים נ״בם ק״ז יבםאף צי פאר םראבסז זיד. ז״ זענעל בג• אים באױז א צגים פא־ם־ג־ב. א:ז װיא ער ז״ א״ענען. דארף ער ז״ ני״בס זובז אי! ביבאיאםעק. ער נעפ־נפ ו״ איז דער פענאעבער צגיסמנ. איז א־ז דעם ה־נױבם פארא; אז אינםער״ביר צװי״בן דעם ילרי־בן אינםע׳ אינענסז אעזעד רא איז איז דער אאסער ה״ם? אוז עפ דובס זיר אים םוף־כא׳סוף. א, ער האפ נארנ״בס נעא״ענס. ער האס נ״בט ק״ז נ א נ צ ז אללנדריק.;אנת אנרער״ב איז אבער די באצלוננ פוז רעם אעזער צים דאגואז. רא. װ״םם ער. װעם ער איבערא״ענעז א ביד. איז ארב רער אינהאאם װעס צי אים אפע־ אירז. װעס ער דעם ױאזיקז אינהאאס נע׳ דענקעז פאר א אאננעד. אאננער צגיס. ער װעם איבער אים רעבאסיח. ער װעם האבז װענז װאס זיד צי םייאן םיס אנ• רערע. ער װעט אים רעקאםענריח צו אנרערע. אוז עס איז באםת טאקע א פאקס. אז א נרױסע צאא אעוער. װאם קוםעז אין ביבאיאםעק פרענז אױף א נעװיסז בוך. םרענן דעחיף דערפא-, װאם עם־צעי פון ז״ערע באקאנםע. װאם האבז ראם בור ״בויז פריער נעא״ענפ, רעקאםענדיר; עם צי ז״. איז עם איז אױד א םאקם, אז צװי־בז רי אעזער. װאס קוםעז איז ביבאיאםעק נאד ביבער. װאס זענעז ז״ רעקאםענדירם נעװאח. וענעז פאראז :אניז װינציק איעאבע. װאם פרענז אױף קאענערע דערצ״איננע־,. דערפאר טאקע װארפם זיד איז די.. אננעװיזענעם צעפא ״בםארק איז רי אוינן די נחיםזב :אנצע ״באפוננעז, ע״דיער די קא״נע נעזאםעאםע. עם איז אםת. אז דערװללא פארנעםעז דעם אויבנאז די ״דאםעז-העאדו״. די ״קאסערינאב״ איז ד• ״תזםיםע בעם■ אערם״• אבער ראם אא״ן איי :אבאםאא א באוזגיז. אז פיר נויםיקן ויר איז םער ״פויא״בע װעאדער״. א־: םער ״נאד אאעםענם״, איז איז םער ״םאםקע ננבם״. װללא םיט דעם נרױסז ״בונד׳רא• םא; איז א״םספאנד צי קאנקוריח באױז רער נרויסער איפעראר״בער ראםאז. אבעד נ״בם ר' קא״נע סקיצע. אין אםעריקי׳ג װאו איז די ״בטאם״בע װאס לײנט דער ײדישער לעזער אין אמעריקע? 13. אפאםא״בו—א־ז די פויא״בע װעאדעד 14. פאנענברם — נעה״םנ״בז םיז ק״• זעראעבן הויף 16. ו־בוא־װערן—א רנלזע ארים דער װעאם 16. בערנאםאז — נאד אאעםעז 17. ראםעז ראאאז — זיבאן קריםסאף 18. םאייםפאי — מתית הםתים 19. איסװין — ילד״בע נ״בנלות 20. זוטנער — םארםאס קיגרער 21. נױבה נאדיר — ׳םריפםז 22. ׳. א. פדיז — ׳בריפםז 23. ראבא• — הער נאאדענבארנ 24. רתא אוריע — םאדנע םענפייבז 25. קאםיק — םגינע זברונות. פאר יענעם. װאם װעם דר :ענלעז דעם אינפעדעס צי פירז ׳םאוסז פיז דעם ראז־קז צעסא, װעפ נ״בם זנלז ״בװער צי קוםעו צום באשאום. אז דער נרויסער ראנלאז איז רער 'עניקעד. װאם װערם םערססנפאא נעפארערפ. דער אעזער װיא זיר נ״בם באנונענעז םים א םאםענםאאז אללגרדיק פוז א קגר• צער נאװעאע. אדער פין א קא״נער דער• צ״אוננ. ער װיא דורבאעבז זנלנע העאד: איז אאע זײערע איבעראעבגננעז. ער װיא. אז װען ער א״ענם א בוך זאא ער באנלבן אגנםער דעם אנלנדריק פיז דעד נעא״ענםער ואד א אעננידע צללט. דאם קעז ער דערנר״בז באױז דורבז נרױםז ראםאז. אבער נ״בם דוז־ר דער קורצער דעדצ״איננ. די קורצע דערצ״אוננ. װ' אגינדריקםםוא זי יאא נישפ זגין. װערס פוז אים איבעדנעא״ענם איז באאר פא־• נעסן. ער א״ענס איבער א באנד דער• צ״אונגעז. אוז א סישפא״ב פוז םיפז איז עפיזארז סי׳בז דד איז זײז זברוז: 11 אז דער ׳לד״־בער אעזעד פוז ׳ב״נער איסעדאסור איז אםםערספז פאדאינסע־ רעסירט איז נרויםע נאנצע זאבז. בא׳ װגיזם אגיד א צװ״סע אױםפאר״בוננ. װאם איז דורר םיר נעםאבפ נעװארן איז דער 'לרי״בעד אפס״אוננ פון שיקאנער ׳בםאם״ב״בר הויפם־ביבאיאםעק. ד' ילד״בע אפט״אוננ פיז דער דאזי• קער הױפפ־ביבאיאםעק האט איז פאר׳ אויף פון יאר 1923 ארױסנענעבן 18.543 ביבער. אזא צאא ב־כער באװללזם. אז עכ איז ׳א םאראז א 'לד״בער אעזעד. ני• איז דאד א־נסערעםאנם צו װיםז. װאס האס דעד דאזיקער אעזער םערםםנפי״א נעא״ענם. װאם־דבע װללזם די םרוקענע םםא■ פיםםיק? װעז פעז קיקט איבער דעם סד־הב? פיז דער נעא״ענפער בעאעםריססייג האם םעז םא־ דד פאאננדיק צעסא פוז די עד• ׳בפע פינף־איז־צװאנציק ביבער. אפםע־־ סםנם נענוםענע פוז ביבאיאסעק: 1. װערביצקאיא — דער ראםעז׳העאד 2. םאא״ו — קאפערינא 3. ארציבירבעװ — סאניז 4. םאפאםאז — אאע •בריפםז 5. בערםא זזנםנער— נידער פים די װאפז 6. ״באום־עאיבם — אאע בענרער 7. קאצאװים״ב — זעבציק יאר אעבז 8. ם. דאריצקי — ׳בפארקער פוז אנלז• 9. םאנענבוים — דער שסופער בעםאער 10. עםיא זאאא — נעאם 11. דאסםאיעװכק־ — דער אידיאס 12. שאום א״ב — םאםקע ננב