Literarishe bleter · 1924-10-10 · 23 (10.10.1924) · p. Seite 3

ט 23 6י- באמערהונגעו פח־ יעקב פיכמאז פ• ג״םאנם *רםי?י נו סיס״ זגינע צו ־שענקז ליב האט אבעי א־ דעס געהרוינמל... ־עס ג 8א0' אדע- ״כ־א־ײק י פראנע ־שפעל; ד־ *יט־ק. ז שח 6א־ יעיז א ע:י א־ז א־ע״; נאד גינצוטדאג ביבולת א־ איז .װאס די סוחרת םח פייגיט איז טעס סעד;יסט:. אח ילדית עב״עלסט: שע ה געװיי רויסע ־* צװײ נ אפ־גאצז װעלז ױאס או־ו■ דעם אדס־קא םו; אונזער כ״ס־! ארבעסער ־. ס. ני־״א;. װעםע; סיקוסס | דער :אבעא־פדנ־ז -־אי ה; צ־ ־עאום א״■—; האכז ז־ד אפנערום; א־ז דער -ע־'־:ע־; ״•זר־שע א־אוססד־רסע צג־סוגנ״ ־ ע רן ב ן ם ־ ב ס א;. עװ״ס; אנרער; װערס רארסז; נעזאנם: | ־ער־פס־עסעאע- נ־־עס לו־ס ז־־ער אב■ םאאוס; ק־נססאע־־־עז או; סענם־עאעבז װערס. נאי ד־ װע'ז זעז ־עם ״ס־עורר אאוס־" אח ־ענע — ־עס ״ר־בסע־ פוז ר־ סאםז״. א־ך רעבז רא־־בע־ פא־ א־בר־ק אוז זאנאר פאי־ ־עע-אעד ארו־סצו■ זאנ; ־א סב־ז פע־זענאעבע ס־־נונ:. װעסעז פוז ר־ צװ״ ד־בפער קוסס די פרעס־ע. װםא רי :אנצע פ־אנע איז :עיעסע־ס נעװא־ז נ־יעס או־פז :עע־ ר־קז ־עסה. פא־אאעאז צװ־יעז צװ־׳ יער־פס־עבזעאעד זענעז א־בערהו־פס נעפע־אעד. װג־א ז״ װ־אן פארנאגינז ראם נ־יעס פאי־נאג־באעבעז ר־ קענעז אסאא אבע־ או־ד זג־ז פרובסבאד. װעז ז״ באאג־בסז ב־־רע פערזענאעב■ נזג־סז אז באהאאסענע כונוע און יעסיעבז :אי־ ס־ס רעי ה־אף פ<ז צװ״ ײבסער בואסע־ צו סאבז ב י י ד ע. ־אם סרעפס אבעד ז־״עי זעאסז. עא פ• רוב ני־ס סעז אוסבאסערקם פאד ז־ר א־בע־ צו פארנ־עסעח א״■ :עם או־פיז ח־עב1; פונם צװ״ס;. און אוסבא-ערהס פאר דר םוס סען נ־־עס נאר א איס־עבס א־־נעם פון ד־ פאריעפ׳־אבענע. נאר סעז פ א ר■ פ ע א ־ע ס או־ד אוז סיפארסונקעאס ב־־רענם :עיעסא־־ס. װג־א עבס אפיעאצז א ר־בסעי־ יזאז סעז נאר ראז. װעז סעז פ א ר נ ע ס ס רעסאאס איז וזג־ע־ע. — ״נרעסעדע״ ארער ״קאזמע־ע״ װעז ס׳זעס פאר ז־ד נ א ד א ־ ם א־ז זג־נע א־־נענע נרענ־צז. רעז ד־ נרו־ם פוז א קינסס■ אעו־ באיעס־־ס נ־־עס א־ז רעם. װאס עי־ האס רעסס ארע׳- יענעסס סעאות. ארער װאם ער האס ז״ נ־־עםז נאר איו רעם. װאם ער איז נאסר צו ז־ר אא־־ז. האס א״נענע סעאות איז אפ־או א־־נענע ״הס־ונות״... ״הא קים איד א״ננסאעד צום עצם הענ־ז — צו רער פראנע ״ב־א־! א־ק אדעי אי=", װעאבע דע־ ־וננער; שד־םס־עםעאער נ״סאז האס באד־־ס א־ז ר־ ״א־פעראר־שע באעסער״ (נר. ן 16) רערנד־ק װענז דעי נאבא־פ־ע■ | ס־ע. װאם פרא־עקס־רס ז־■ צ< נעבז! ב־אא־קז. סע רארזי אפנעבז נעיעב■; םיקג־ם דעם ד־םקיסאנס: עד האס ד־ | פראנע זײער סאקספוא איז קיאסירעא; באהאנדעאס. נ־שס פו:ע בכבור נע־! װעז ק־־נעס. נ־יעס נעװעז אי־נזג־ם־ק — בי־דע ״.־׳־־פס־װסע—ע- זענעז בג־ א־ם נרו־םע. װיבם־קע א.א.װ. א.א.װ. פ־אז פ־אם זיר אבער. אז ד־ :אנצע פראנע א־ז בג־ א־ם א־נס־ם קייז פ־אנע נ־־ג־ס; װגיא ב־אא־ק ס־ס זג־ז נאנצער ״באנרעניצסקגיפ״ איז ב־א־ א־ק — א פעאזז. װעאכז פיקעז פונם אדס נ־שפ יייז. בעת א״ו סיס זגיז בר־־פקםם. ס־ס זג־ז שסע — איז ראד פיז או אנרעד קװאא־סעס. נאר װ־■ באאד אזו־. צו װאס־זשע סו־נ די נאנצע ר־םקים־ע? אזא ובוה װאאם נעהאפ זםז װערס. װעז דער ד־םקו• םאנפ יאא קיסעז צי א בא־עאיס. אז ב״דע ־-•ר־פסהזסערע־ ס־ס ז״ער נאנצער פארש־דגקג־ם האבז ־אד א נאבבז אבםאאופז װערס. רעסאאס װאאם או־םנעקוסעז. אז װעסעז פיז ז־' זאא נענעבז װערן ד־ פ־עס״ע. װאאם עס נעװעז א איסרעבס אקענז א צװ־־םז. איז אז פונם שםאנרפינקפ פיז ״צדק הסוהאס״ דארפז בי־רע באקוסעז פ׳־עס־עס. אדער ק־־נער פוז ז״ נ־שם. אזא ד־םפיס װאאפ נעהאס א־ז זיד עפעם באאערנדעס נ־־עס נאר פארין עננעז קדג־ז פון ״-•ר־פס־ספע׳ אער, נאר או־ר פארז בר־־סז עואם. װאם איז בםבע מאנארביםס־׳•-• איז?ןלארא יאנג איז װארשע ה*יץ איז י־עבז. אבער ני־טפ גע־ האנט כיאבז א׳גפערעםאנפער די שארעל״ םעיטע אפערעטז־־עטיק. האארא יאנ: האפ באװיזז פגינעם *טפי^ אויסנעהאי!* םענע ײטטיק. אבער אז דעס ברען. הז איז זיננעז איז הז איז טאגצז. חגיגע איז רעיזװ א טארגע באיצעפעני׳ש. ם>4־ז כחבר אאײן איז נעװעז ני־טס תרא.-. װאס עס איז שאר א םיז טײרל. האט זיר סאקע קאארא *אננ נעפיצאנ־ םערס אוז נ״עס נעקאנפ יעאפז פזן איר עפעט א זאך. צוױד;; די ארטיסטינס האבז באכית לעבעריק אוז שגיז נעיעפיאט ה׳ סזצינ״ •עטײז. פרי ••:טאקפע־ע־. אביסא יעװע״ רער—הי ראזעז או; נא־־ יעװער—<ז' לואי. קײא-־א יאננס פארפנער ה' םעדעבי ראװ איז א פגיגעד זיננער. אבער נאר נײטט קײז אפערעפז־ארטיםם. םארס ער םאקע ארויס דער עיקר םיט זײז יכטים. ער ־טפ׳לם צו דראדאפי-ע. ♦ צו רעס ע־־יעטז אויפטייט פוז רע•־ באייטפער אפערעטז־איטיסטיז ת ל א ר א * א נ נ א*ז קאטינסקיס טע״ אטעי־ איז געקוטעז א נרױסע- עואם.' קלארא *אגג האט אן א יעיער שאר־ ערער. וי איז נעװיס נעװעז פוז די אײנ״ ציתע פאלאנטפוײע אײדאפעל־טע איטי־ סםינס אויף רער ילדײעער אפערעטז־ בינע. אאע נעדעגקז זי פוז צויית טיט 10—16 יאר. װעז זי פאענפ פאאהער; איז ברענעז אויף דער בינע. או; דער עואם האט סאתע ד־ס אאננ״רויעינריקע אפאאדיססענמז באנעננס איי באװגיזז זיך אויף דער סצענע. אבער... סיאיז נעבאיבז אנטױ־עט. פריעד פוז אי״ין די אפע־עסע ״זזגיקע איזי 7־סן היסא״. — עס איי א נארי־ג׳ע. צו־ נויפנע־עםותעװעםע. באנאאע אפערעטע. װאס האט אפ־״ר א ישסית־* סעם פאר אז, אפיעריקאנער עואם. אוז הגם דער אנ־ | סאסבא האט גע־טפיאם אעבעדית. סים! , זעצז. װײא אױסער דעד נאסור איז קײז! ו אעבו נײעםא. גי־טפא קײן זינעז. סיר סועז אז די נאסוי־נעזעצז א ״םענס׳שעש;. העבערז״ אבזש איז מיר װיאז זיר אנלנרײדן. אז סיר זענעז הע״ בער. בדי — צו טטיאן אונןער סעגי םשעישע נאוה... װערס פגי אונז םח ער״ רישער איבע א ״בת״ה׳טםים״ אוז איז קאטף באנוצז םיר אנישסאס הערנער םיס נענא — סאנקעס און נאזן. אבער דער מוד איז דערזעאביקער. עס זענעז פאי״ ־שײרענע פארסעז םוז אײן או; רעם זעא״ ביתז ״קאםסי׳טז אעבז״ װאס סיר זענעז א טײא םיז א*ם. אבער קײנסאא נײשפ העבער םוז אים... ד״ד נאיקםסאז ברעננפ א ראיה םוז יעזוסז. אז ..איז אונז װאוינט א העבער. נעזע״ז. וױ דאס;אםור״נעזעץ״ יא. עס איז אבער נענת גאבציםיאבפז דעם נע״ ישיבםאעכז נורא םון יעזוסעס הורה. ברי צו זעז. אז — פענםשז קאנעז םוז זײער;אפור ני־ג־ס ארויס... -אם ״העבערע נע״ זעמ״ האם זיד געםוזם צופאסז צו דער ..נידריקער״ נאטור םון די ״דאזיקע ברואים״. װאס רוםז זיר םעגפדשז. רעז אײנס איז עפעם ךער טרױםער םח גצרת סים זײנע זינענס און נאר אגדער־ש איז דאם. װאס םח זײ איז נעװארז אױף די ברענז םוז םיבער... אזז אנדער־ע קאז עס נײשפ וײן. א םײך װעס אויף צוריק נײשפ מפראסע; און תעגז די געזעצז פח נאסור איז נײשםא קײן אעבז... וױפיא ד״ר נאיקסטאז װעס קעגז רעם גיקןפ פראפעססירז — באײבס דאר אאיל: סאאפעס. קע״ז. הינם. אסעבעס אח סענסיש. באזונדערע םײאז. םאריטידענע אוםנים םח אײן -אנצעס. װאס הײםפ ״אעבז״• סיר קאנען םײאװײז די נעזעצז סוז אפ דעם אעב;. אבעד דעם זינעז... נײשס נאציע. קואסור. פוזיק. קונסם. סעי-פ׳טי• שעס אוז םאאפײטעם — (יערער בא׳שע״ םעני׳ש פוז נעװיס האבז אזױנע ״אײרא״ פעלישע״ זינענס םח אעבן. װאם זעגע; פרארוקםיװ אוז ״העבער״ אח דער עיקר — באםריריקגדיק). דעם קאספײשז זינעז םח אעבן. דעם אאי-עפײנעם זינעז םח אאנעםײנעם אעבז אוז םון אונזער אעבז איז דעם אאנע״ םײנעם! — אס דא אינם די םראנע... אם׳שר םארז םיר םוז דעם נײטם ם ר א כ ט ז. װײא סיר ק א נ ע ן עס נײסם באםראבסז; אםישר איז נײשם באקװעם צו פיאבםז װענז פ-־אנז. װאס םיר קאנעז אויף זײ נײטס נעבז קײן עגםפער. עם איז נעזינפער אזויגע פ־אגז נײטפ צו באסעיקז. עס איז נעזינסעי. גײענדיק איבער די אאפז צו סראבטז װענז באקװעסאעבקגיפז פח װעג אײיער צו םראכפז װענז די — אאפז ניפא... און אז עס םראבפ זיר יא?... זאנם נאיקססאז. אז םיאיז נײטט... סע־טה אײראפע... נ י ש ס ג א ם י ר א ע ד. זאג איר: די ״ראזיקע ברואים״ האבז פינקם װי אגיערע אײראםעער וײערע זיגענם גירודזה אין זײער באוס אח פאיײע... אוז אז עם םראבם זיר פאיט — איז דער זינעד פױ אונזער לעבן אדער דער זינעז פוז לעבז? (*ײניק* בנסעיקונננן נו ד׳יר *. גליקסםועס *רנדקל *ין לימ. בי*ס?ר גום׳ 21) אויב ני־גט;אך העבער. א. גןזיזזמב נאד א־ידער אס די אצע א״יאפעלשע | ..ז־גענס״ זעגעז נעװעז איז װעס פל־סז װעז ד־ >וצע זינענס װעיצז סו־ז נישס זז*;. אוז סעז תאן נ־יזם אז א״ב־קסס דער• יזאערז ם־ס א צביםװג־א־יזסם. דאס סענסשיעך?עבז א־ז א תאסם־שע דער■ שנזניננ אוז זנזז זינען סוז ארד זבז א | תאססישער. זאנס אבער ד״ר :צ־קססאז. אז ד־ י סדאנע סא־- סעז נישס שםעצז. ז־ א־ז! נ־שס #ראדויזם־װ. זי איז שעדצער. זי; ן איז — רזסיש. זי א־ז. זאנם עד צוזא■!! סעז ס־ם אז אנאנ־פעז ארבעסער. א י ו םונתצ־ע םוז זאסז סאנז אוז סעד נ־שפ.! אזא צאנ־ק דערסאנפ ז־־עד שסא־ק תר־צאװס סשצ װעגן סזקס ס־ם ד' װסנ■ ו! סרו־בז. עס ה״ספ אנפצו־פז סון אוס■ ' באקװעסע סראנז. ס־ר דאדםז :ישס שסעצו אזו־נע םיאנן. װײצ — עס צו־נס, אונז נישס. ז־׳ שסערז אונז איז א י נ■ ז ע ר ל ע פ ז. ז״ שסערז אונזעי זינעז. אונזער פ־צאזאסיע דארף אינז נריננעד ׳ סאבז דאם צעבז. נ־שס םארשװעיז עס. ן חצ־צה. דאם א־ז דעחעצב־סער פארבאס 1 פציםם ראם צעבז כסדר איז אן או־פהעי, צו פראכםז ״סה צסעצה םה צסםה״■ י װױצ סעז קאו ״הצית ונסנע״ װעי־ז• [ אבער. סיר דאכס זיר. אז אויב א״■; ראפע ״תרענתס״ אסאצ אויף אזו־נע פראבצעסעז. װאם ז־יעד תירח א־ז דער! נדויםער אוז נרויזאסער ״מיק״ו״ —| דער ״איננאראב־םים״. װאס סאסערם ן ךוקא אי־ראפעישע דענקע׳־ איז איז נאי•! נ־שס אזו' צונעפאםם צו די נעװ״נצעבע! באצעבאם־ש־אי־ראאעישע ז־נענס םיז 1 צעבז• איז דא םאדאז נאר א ס־בה. פאי■ װאם דער ד״ר נצ־קסםאז א־ז נ־שס צי■ םר־דז ס־ס זש־סצאװםק־ם שסעצז םיז 1 דער פראנע. זש־סצאװסק־ זובם א נא• םירצעכע םאראצ אוז דאם, זאנס ד״ר נציקסםאז. איז ג־שם נב איז או־סנע■ דראשז איז דער ע־יזר. נ־ב א־ד צי. בא• צײדיתם עס אונזעד ״סעגסשעשקזום״ פון רעם ״בחיר היצורים״. ד״ר נצ־תם־ םאז ״פראסעםםירס״ הע־-ז אצע םאצ־ סעם, קעת. הינפ א. א. װ. עד װ־צ זײז העכער. איז אז ער פראםעםם־רם — א־ז נענונ? אוז אויב ער װ י צ ז־ד שםעצז העבער. קאן ער שו־ן ארױםק׳-בז םיז א־ינענעד הו־ם. װאס די נאמור האם א־ם, װי אצע בדואים. נענעבז? ר״ר נציקםםאז א־ז נישס צום׳-דז! םיס דער ״אויסנעדראשענער״ :אםיר־ | ס־צאזאפ־שער צאנע םוז סענסש;. ער; זאנפ: ״צי שסעקפ נישם א־ז סענםשז עפעש העכערם? אז אנדעד נעועת. װ־ ן א־ן אאע ד־ראזיקע בריא־ם? א נעזעת.! װאם קאז סבסצ וײן ז־־ער נעזעת..." קודם<צ א־ז םאו־ אונז איוי ״ננז״; אזן עםװאם אוםםארשפעגדצעד װאםערע! נעזעצז עס זענעז הו־כע איז װאםעדע עם זענעז נידעו־יקע. אצע אוגזערע ״העבערע״ נעזעצז ם־ם אונזער נאגצער סענםשעש■; י קנופ זעגען םער נישפ םאד־פ־קאציע םיז 1 נאםור״נעזעצז. נעזעצז ״םוז רי ראז־קע: ברואים״, צו װעצכע ר״ר נציקםםאז בא■; ציט ויר ם־ם אזא ביסיצ. קיינעד קאן. נ־שם א קוש סוז ויר אצ״ז א־ז שםעח.: סיר קאנעז נישם ארויםשפריננעז םיז; דער נאסור ס־ם אירע ״םאצפ־שע״ נע• 1 -״ר א. נציקסכאז האס ו״ער נים נע■ װאס ער האס שארם־רם איו אונ■ - פ׳-עסע א פאצעפיק איבער אוא נ-אזאפישער םעסע. ״וױ ״רער ו־נעו (ז•;״ א־ז דססשסער־ש און איו ־יחש ראם עם אז אנרע׳־ ״זינעז״) םון סענםש־ צעבז צעבז״ צוים זש־םצאװםק־ם םאר־ ב־אנ. צום בארױעח אבער. דאבם זיד ם־ר, — א סענםשז אז ס־צאזאפ־שע פדעסענ■ ז־עם, װ־ דער ד״ר נציקםסאז — אז דער .;■נפער האס ז־ד צו צנונפ איז צי •■:וצז־יק נאצוינן צים גאנצז פראבצעס. קודם בצ איז די פראנע נופא — ש־בבם ד״ר נציקסםאז — ק־־ז פראנע ני ׳.׳ם. װווצ — זי איז נישפ א״ראפעזש. ,פאר א־יראפעער איז דעד ז־נעז פוז צנבן א זיבערער״. זיי זובז נ־שם. די פ־אנע האם נישם ק־יז אייראפעושע בזםריקע אוז קײן ב־רנעד־רעבם בבז. דבצ עד. ד״ר נציקםסאז. א־ז א ״זאפאר•;׳ב״. אוז םיר דארפז נעברױבז פראבצע• בעז נאר אי־ראפעושע. די נאנצע צרה איז אבער (או־נ עם <ו ז א צרה). װאס פיר זענעז נישפ ק״ן *״ראפעער, װאם םיר האבז נאנת אפם נאר נישם ק־ין ״אײראפעזשז״ נעדאנקז■;סנב דעז ״דער אםתעד ױד פוז אםאצ״. ־אם האם. װ־ ד״ר נצ־קםםאז זאנפ. נע• דאפ זינעז איז צעבז. האס ז־ד אויר א־וסנעםראגז. צהבדיצ פיז אייראפעער. סיס עגצעכע פראנצעפעז. דעז װאם איז ־אס א־וב־פראבצעם? אזז א םחבר פיז ״ברכי נפשי" האם אזויפיצ פאםאם אוז באנווסםערוננ םאר פי־אבצעםעז פוז ״עצם אוו סענסש. קאססאם איז ״א־ד״.. אוז דער א״ראפעער יוצ־וס צעזאר האס :״ענד־ק א־בער די אצפז גאר זיר בא■ י׳צאנס אויף אופאננענעםצעבקוופו פיז װענ. כיער עפעם װי זײז פעחענצעבז ז־■ נעז איז אצת. װאס איז סיפ דעם פאר■ בזנדז — פער פזז דעם אינסערעסירס אים נישם. בעת דער יוד פרונ־רס אריםנעפעז :אםם נאנצע װעצס. דעדשרעקפ זיד איז שרנזם אויםז ״טה אנוש כי תזברני ובז אדם — כ־ תפקדנז״ — צאזם זיד דער א״ראפעער צגםרי נישם או־ף אזא װענ. איז א״ראפע האם יעדער זײז זינעז. זוונע ז־נעגםז קיצפזר. גאציע. קונםם. װ־םנשאפם א. א. װ. אוז אחדו די קיםעז נאד א־נד־װידועצע זינעגם — צ־בע. פא■ םיציזג רייכקוום. װאויצפאק באר־םם■ קסם א. א. װ. — אס דאם זענעז א״רא• פעושע ״זינענם״ פון צעבז. עס א־ז ז״עד :עזינפ. באצעבאפ־ש. עם שםעקם ם־פ אווננעפינדעװעםער סאסע.עז־ד. איז דער• םים באגנונננס םעז זיר. איז םעז איז פראדוקסיװ. אבער עס א־ז א סיצנז-וי■ נעז. םיצבז. װאם האבן ביי דער ארבעס פוז דורות פארצאי־ז ד״ םצ־נצע:. שסעצז זיד נעװ־ם נ־שס קייז פראבצעסעז װענז זינעז םון זייער אדבעם. די אצע זינענם זעגעז דאר פריװאםע. נעהעח צו א״נצעצנע נרזפז, די ז־נענס םארענרעח זיד םיפ צײם. ארםז די זי■ נענם זענעז דאד נעשאפז דורר אונזער אינפעצעקם אוז דאם צעבן — נישם םיוז פריװאס םענםשצעד צעבז — נאר דאם צעבז נבצצ — איז דאד א קדםון. פיז א״ביקע םארננם אוז א״ביקע נעבםנס ריםישער ב־נע איז צײ־ק ס־ם עםצעבע יאר איז עי א—בער אויף דעד יודישעד ב־נע. איז אינועיע װיצנעי האבז פאז־בצאנ■ דזשעם אזש איז צאם אניזשעצאם. זיי האבז דא׳־פ ניו־ם ע־פאצנ. איז ד' עד■ שםע צװ־י פאישפעצוננעז האבז איבינ■ נעביאבם ארום 5000 יאצא־. ז־׳ האבו אננעהו־בז ם־םז ״רניק״. יע׳־נאר ״די גריגע סעצדעד״. ״נבצה״ א. א. װ. הבצצ. איז רע־ װוופער אםער־קע א־ז א־ו םעאםעי איז ארים סעאםער צעבעי־ק. סונםער איז פי״צעד. בס אינז :א•־ א־ז איסעםיק. צאננװביציק איז דער דצית — או־. דעי דצית — פביפם בבי אונז א־ז אצע װ־נקעצער. אוז װעז םאקע װעם או־ד אונוער כע■ אסע־ או־פצעב;? צ־ זענעז םיר שויז אזו• פארסשפס ־א א־ז פויצז ס־ס אינ• זער סעאסער אויף אינסעינאננ? ביזהער נעשפ־צם איז ד־ דביםיעע םעא־ םערן אוז איו יעם באר־סםז װ־נער בורנ■ פעאפער. נאד אצס ק־נד פצענם זי או־פםרעסז או־ף קאנצעיםז ס־ם רעקצא־ סאצ־עס. האם אייד אגם״ר גענוםעו אצם ק־נד פיז 15 ־אי או־ף א קזג• צערם. װאם א־ז אסאר נענעבז נעװאיז צכבוד ם א ר ס ר א ז נ פ ע צ ר. רבר באקאנפער דביפשער םעאטעחקר־םיקעי אצפרער קער האם זיד װענז איי אפנעדיפז פים נרויס באנביםפעיוננ אוז דער ראסאצםפ־קער נרעםםעי שו־שפ־■ צעי פוז װ־נעי ק־־זערצעבז פעאפעי ־א־ זעף קי־נת האפ ז־ צונעניסעז א־ז םע■ אםער. איז ״דבוק״ א־ז או־י או־פנע■ פיאפז ב־נע אבראסאװ־םש, ד־ סאסע פוז רער ־זד־שעי ב־נע א־ז א־י ראצ ״פר־־רע ד' ג־אנ־ע״. דער עוצם ־אם ז״ או־פנענוסעז ס־ם באנב־םטע■ ריננ. י־ דאצ פיז רי עזדיאצקע ס־יא■ פאצע־ חאס נעשפ־צם ס א ר ־ פ ש װ א י ת. איז יעם שםאם־סש־ונענעם— רער באװאוםםעד ארם־םם בז־צב־ בא־ ראפאװ באדאםאװ א־ז נעװעז א״נער פיז ר־ אננעזעענםםע א׳־ם־םםז או־ף רער נעבראבם פוז פאריז גיוע קצ־־רער. איז איז אפ די נײע קצײדער װעט םאצי פיקאז םפאצז א װעצם איז באצו־בערז רעם עוצם. פאי דער צװ״סער פריםא■ ראנע םוז רעם םעאםער — פאד סאראם ךזשעני װאציעד האס סעז בא■ שסעצם א נײע םענםאציאנעצע צעבנס■ רראסע אזש אין דביסשצאנד. א־נם ״נרענר םסריפ װאדעװיצ סעאסער״ װערס איצס נעשפיצס א סװ־קאצישע קאפעדיע ״דער אפתער אוצר" שזן א. צעש. סװיק שוז דזשא םאנצסאז. פיצ װעדם נערעו־ם איז פיצ אויפ•; סערקזאםקוום װערם א־צם נעשענקם דעם נ־װיארקער ״קונסם״פעאפינר״ פיז סארים שװארת, װאס א־ז נישם צאננ נעקיסעז פון זביז רוסםיצער רוזזע א־בע־ א־־׳־אפע (צאנדאז. פאר־י. װ־ז). דער םעאפעי־םעזאז האס ז־ר א־ז רעם םע■ אםעי אננעהו־בז אנהױב־סעפסעסבע־ םים ש. אג—סקיס ״דער דביק״. א םייר־ פר־ז פאר רעם עוצם איז נעװעז ד־ בא■ װאיספע יזד־ש׳רב־םשע ארפיםם־ז צ א ה ר א ז ע ז, װאס איז אױםנעפ־אםז איז רער ראצ פיז ״צאה״. צאה ראזעז האםי ײדיש־טעאטער אין אמעריקע אננעשריבז די םוזיק צי די אפערעטז ״רוםענישע חתונה״ איז ״םעגרצ איז יאפאן״. װאס האבז אזו־ שסאיק אױס■ נענוםעז בבם עוצם. אין דעד אפערעםע נעםעז אנם״צ די באקאנםע אוז באציב• םע ארםיםפז אהרז צעבעדיעװ אוז בעםי װ ײ ם ם א ז. ״עם װעם זוון צעבעדיק אויף דער בינע״ — פאר• זיבערם דער ״פארװערםם״. איז רעם זעצנן סעאםעי זענעז שױז צונענד״פ נאד דרײ צעבעריקע פיעסז פיז זאצאםא■ רעװםקי. קארנבצים איז קאצםאנאװיפש. דער צװ״פער נרױםער יזדישעד םע■ אפער ״קעםצער םעקאנד עװעניו םעא■ פער״ ה״בם אז דעם םעזאז סים דעי באקאנפעי ״ציפקע םנזער״. װאם איז שױן נענאננעז םאריקז יאי איז ניז-יארק ם־ט נרויס ערםאצנ. איצם האם יאזעף דוסשינםקי צונענר״ם א פעקצ נביע נע■ זאננ-ניסעיז. די ראצ פיז ״צ־פקע״ פ־דם אויס די באקאנטע ם א צ י פ י ק א ז. סעז האם פאר ציפקעז ספעצ־עצ א׳־אפ■ דער יירישער םעאפעד׳םעזאז א־ז ן אםעריקע אין איז שוצז ברעז. עם קצאפם; שוין דארס דער םעאםעי״ארקעספער אויף אצע זײנע בצים. דאם רונ םעאםעח זענעז םונסגײ רעפאנםירם. םיזענעז גע■ שאםז נעװאח נוזע ציכם־עםעקםז איז ז״ זענעז נר״ם אױפצונעסעז דעם בר״םז יורישז סעאםער־עוצס. סיס פיצפארביקע. תעצע עצעקסרישע שיאה װערפ אננע■ זאנם דעם ננונעריקז פובציקום װענז די אויסעדנעװ״נצעכע אוז װאונדערצעכע :ויעםז. װאם יעדער סעאסער האס צונע■;ר״ם פאר זײנע באזובער. רעד נרױםער ייד־שער נעשאנאצ-םעי אסעד איז ניװיארק עפנם זיר סים א ננוער אפערעפע _ד' צ י ב ע א ־ ז ק א װ ק א ז״. ד' אפערעפע איז, פאר■ שם״ס זיר. פיצ אוז אננעפאקס פיס םע־,ז אוז :עזאנ:. סים ביצדער איז םריוקז. די צ־ברעטא א־ז אזזב־שי־בי םיז א״נעם ראזענבערנ. די סװיק פארפאםפ הי םאנדצעד. רער זעצבעי. װאם האפ