Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-10-03 · 22 (3.10.1924) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
22 (3.10.1924)
Date
1924-10-03
Page
Seite 2 (sequence 4)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
56% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773802--00150-4795570
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

/6 22 ט ש דאס פראבלעם-״דינעזאד איד תאב אבער םורא• (באפ״ *, ד־ בעסיםיססז נעומי א־ד ני״זם). ,ון אונזער רײבקײם א־ז נענציבז בי -עו ־אבירענער װאצ־וםע. װע5בע םיר הזז:, עד־עפ נ־״.יפ אאננ או־שנעקרענעט. או־ף װעםעס עדבו־־. זענעז אי;:- רער נאנם נעװארן אפנעדרזקפ פא3י־, אער ם־ם א םיאים־א־אנ־קז באפ־ם אויד ־ערז יעפיעא? זזאם ז״ ״תרע־׳• ם־רפ׳' ד־ אונםעי־ער־םם םוז דעם אדינר ׳ענעם *ינאנץ׳ם־ניספער? האבז זי' נאבוזער נ־׳עס נעקנאעם או• נעװ״נם, די ם־א־פייל־אניקע. אעבענד־ק אויסנעפדיעפ עי װעדז אייז• א *אד דפובע הער־ננ? ם־ר אעבז א־עם א־בער א א־םערא. ר־םע אינעראע־ע. ק״ז אינםער׳פד־פם■ פזו א ת־ים־־ד םינ־ספער יזעז אונז נ־יבם וע-עד־פ—. װג־א... ק••; קרעריפ בבם םאאע האם פ־ד ני׳פפ. םיא־ו נעװעז א ב״ז װערםא; א *1י• א״עער פ־ל־אנע־ זארסםו זםז! רעדע פען װענן;ניםםיקז קדער־ם. קא! פ־ד א־דנזאנז ־ענעם: א ־זדי־פער םאדערנע• ־פריםניעפעלער זאלםפז זב;! אונוערע םאדערנע ביבעד װערז אפ־־וי א־ז רעד בעםערער צײם נ״עפ עעבא*:. נא־ צע־בםיםפ; פעז צעיפםואם ו״ אי• בעסטז סאל א־ז צװ־י-םויזנם הענם. * םערבה: םיד פארםאגן רעם א*אי*פ דעדצי. (װענז אויסנאםעז װעפ נא־ או־סקופעז צי דעדז). דינעזאנעז האם םעז וםנעדצבפ צעבאפם איז א״ ר־ צענדל־קער. אפפ־ הינדערפעי סו־זנםער עקזעםאלארו איז פים 30—40 ־אר ציד־ק. בע.ת די •:רישנ נעזעלעאפפ א־ז נאד נעװעז א־ז א צי• ־עפאנר פיז פול׳עםענריקער דעפאיי םאציע! אכ דער דאז־קער פװאכער ר־נעזאי. דער רר-לב ם־פ א װםבערפער נשפה — ער האם עפ פארםאנפ רעס אםתז. דעב ״סםאב־ל־ז־רםז״ פאלקסקרעד־פ. ער א־ז נעװעז דער אםתער םאלקס-פרײבעד. נ־יעםדינאם האם אים נעלעז:. נאר. םאקי. דאס פאלק. פריםע נ>א< םעם. פארחלוםפע סעבפער, געדד־קע םאםעס — םסאחות׳װײז האם םעז א־פ נעלעזז. גי׳עס דינאר• האבז שז. ד־נעזאגב האבז נעקאנס נאר יענע עצסות׳יבזזות װעלבע האבז נעזיבם איז בוד א ׳צבל■ ד־קז ענ־ל, א חק־רהלע. נעלעוז האבז א־פ העדצער. ־ור־פע הערצער. ער האפ דערנד״בפ צו ־עגער םדדנר,. צו װעלכער עם האס אזו,־ נעבענקס ם־צ■ קעװ־נחפ. װעז ער האם ז־ד פארםאםב• צו ־פרײבן רעם ״■אז םארערפ״ ער. ם־צקעװ־םפ. װעלבעד האם ז־ד ארוםנע■ דר־־ם א־ן רער פרעםר. צװ־דזן דעם אױ בערשס; פו; יעםו־םל. האפ נעװאלם בא■ קוםעז א ה־קוז פוז א פיאסם האר׳ז. פ־׳ א פאלקם־האד־ו. א־נפע״ א תזםרו־ענעפ דאד ערנעת. בוו א קל־־ז .־אדפ־־ז פענםםערל. םיצקעװ־םש האם נעבענקס;א׳ רעם — ר־נעזאז האם עם דעדנרי־בפ. װאו ר.אם נעשםעקם דער םזד פזז ר־■ נעזאנם צוציאוננם-קראפס? נעװים נ־זמ א־ז רעם. װאם ם־ר רופז א־צפ אי. קונםם. און װאס א־ז א־ן דעד אםתז * ה־בש־נודנע זאר פאר ד' בר״םע םאכ־ ד־נעזאז א־ז נעװען א פאלקס־ק־נםסלע־. אז; דאב א־ז א זאד, פאר װעלכע ם בוו אונזעד א־צםיקער ראפ־נ־רםקפ ..יעקב ד־נעזאז װענז נ־קאלא• רעם 11־טז!" אז עם באפם ם־ד אז ראס גרוים נע• לעבטער — לאד א־ר נאר. ן או־םנעצו־נענע ק־דוש־לבנה־אות־ות. | װ־ עונ־םלר־הבשנים סי־־. האבז ארופ■! :עםאנצפ א־בער א צע־פפר״פ־. ־ודי׳ם*! אםעייקאנ־שז צווםוננס־לצלער איז. םאר! סוונע או־נז. זיד;עק״פלט איז ד• אױבז־ן נעבראבפע װעיםער. א־ד האב נעםוזפ נליינבז — א קש־א או־ח קאלוםבזסז —! או ־עקב ד־נעזאז א־ז נעװארז או־ף דער! עלםעי א פאל־פ־שער קארם־׳װארפער.! װעז א־ז דאס נעױע;? אםאל א־ז דאס נעװעז.! אבעד פיד אל״ז. םיד די װאר״.־עװער,| װעלבע האבז נוס נעקאנפ רינעזאנען.! םאבז םיר דעז נישפ ביז הוונפ־קז סאנ: ם־ס זנוז נאםעז קאלוםבוסעם שס־ק? פארש־דעגע זזבחים װעש םעז א־ם; :אבזאנ;: א־ א פעםעד צי אדעפע ױרי־י שע ק־נדעילער א־ז ער נעװע:. א־ צים! ניויסז פיצז האם עי עפעס אנבעלאננפ״ י איז א ליםע־אב? ־א. דאם א־ז עי אוי,י1 :עװעז. אבעי אםאל. :א־ פא־צ־־פנס.! עפעס שעםם םעז זיד צי ר״רז װענז רינעזאז דעם ־ער־פםשםעלער א־ז רער לינפ־קעד אנװעזנהוופ פיז אינזער חו־ר־ אנםװיקלםער ליפעדאםור. װעם םאקי אי־ר ױוז א יפם־קל קא־ ■ ליםביס־אדע בוום נ״ז או־פדעקז א פראבלעם ״ר־נעזאז״. -נייזפ דאס •ביסל אויםנעםיפשעסע שבח־ם, ם־ט װעלבע מעז דארף פוז צנופ צו צוופ באאיםרװקן א־ז קבר א פאר־ :עםענעם ־בי־פםשםעלער. װוול. פארם.ז װ־ יאנם םעז דאם: ם־ר װעלז יאד אויר ■ אבואל לינ; א־ז דרערד. נ״ז! ד־נעזאז העננם פאק־ איבער אונזעד, םאדעדנ־םט־ש; מהום. װ' א נרויםעד,׳ אננעבו־נענעי פדאנע״צ־יבז: — װאו אהיז זײם א־ר פארקראבז.: ק־גרערלער? אוז װי אזו־ װעס א־ר ז־ך.ו נעבער. ארויסבאקוםעז סון דאנעז? ־א. אז םעז א־ז פאדקראכז א־ז א םעםפז װ־נקל — א־ז דעם איז נאר ק־־ן! צװ־־פל;ישםא. ם־פ א שפיקל צי״יט צור־ק האפ זיד בוו אינז א רידער נעפיז: רי ױד־זזע ל־פעראםוד נ״ם אינםעד. פארשם־־ם ז־ר, אז סענות האפ פעז;עהאם צום ״פאלק״ פארװאס עס שאר• לאזם אוני.! א־ד האב י־ר אפילו דאן נעפײםפ' א־בערקערן יעם פעל־ז אויף רער אנדע■ רער װופ: נישם ראס פאלק אונז — נאר, ם־י האבן ראם פאלק םארלאזז. א־ן ר• ־אפעז פון ־ענעי ד־םקוםיע האב א־ד;־שם נעקאנפ זיד פארשפר־־םז. אם איז א־צם א;עלעננהבס צו באפז 1 א שםועס או־ף רער םעםזג ם־ר האבז ב־ז נישס לאננ נעהאלם;.; אז אונוער ל־פעראםור — הלואי װער אונז :וםס נ־נס — האפ ז־ר צעבל־הם או; ז־ד צעװאקס;. אפפ־פ־סםז האלפ;' נאד א־צם או־ר אוו־. און םםנ־ם? װער האט. א ־.־ם״נער. א״ן ד־נעזאנם צגיםז נעװאוספ שוז יוד־שע םארלאנז? פו; ־וד־יג־ע םאנ־איז״צווםשריפםז. װעלבע ־־־־; ליפעראםיר? און װעי װאלפ אפ־לי אין פיצעם צוומז;עהייוםם. אז א װאבנזזר־פפ. םפע־ ציעל פאר ל־פערארישע ענינ־ם. װעם האבז בוו אוני אז אפנאנ;? (ראם ם־־ן א־ד םאק־ רי ״ל־םעיאד־׳עע בלעםער״). נעװיפ װעיז ם־ר רווגער. או־ם איז ארו־ף רעם פארליבם־י־נננר־ק,, הי־ליק־נעװאדענעם עקם־פו־סם — רעם ־אקםאר םאריאנום — רעם או־םנע־ רי־זפז נעםע — רעם םענפש — אונו אלעםעז! נג־םפער חללו־חיענע:. םיצו־בע־פ נ־״״־פ העלענע. נאר ״םאפער :לאר־אזא״. פר־יםף פול א־יערװעלפלעבז. קיג־יז א ב ע ד קיג־זז איז קינוזז א ־ ן קרםזז. ״אלדאם פארנעננלעבע א־ז נאר א :לג־בענ־״״־". אלדאס עקזיםם־רנר־קע א־ז ם־םבאל איז אלע ם־םבאלז עקז־סם־רז. אזוי װערם צוזזםארצז ראם נאנצע םפאפ־ש־ראצ־אנאל־םפ־שע פיז יקפינא זאים הח־ה אוז םיװעדם :עעפנפ רער םלד־װענ םאד דאם .,אזםבאזזרוובלעכע״. איוי װערם דזרר ״פו־סם״ אבנע־ ל־־קנט אגםד־רעקם נעפעם א־־נענער זאתז ״ױעד סיהאפ װ־כנשאפם און קינסם — דער ה א ם ־עו־ז רעל־ניע״. עם װווזם ז־ד איו־ם. אז ניזזס װ־סנ־ שאפפ נ״עס קונספ (העלענע!) האבז נ־״״־פ נעקאנפ פארםרעכז פו־םפז ו•• אבםסדאקפ רעליניעזע (אין ״פו־םפ״ א־ז עס — די ד ע ל י; ־ ע פ י ז פ א פ, פין ה־סםאר־־עער םאפ, פיז ״ל־בע צי ד• װג־םע״..). אזו־ װערם. צװ־שו ז־ננענר־קע ספ־רית. רעיםארפ ראם;דו־םע פראנ■ װענפאי־־ױע ב־לר;עםע. װאם האם דזד״״ים־ק נעװאדם או־פן רערםאלעד... איז ־א. או־פז ־ ע א ל אנזעעװ-־־קז װעאם־פלאז? רא ״״•פ־־פ עס פא־ענ־־קפ א־ז צװ״ ם״לז ״פו־םם״. אהרן צ־יטלץ פאילאג ״קולטרר־׳ליגע/ װאר׳שע! ובס3£ננ£מנ£<סב־״3גסססנז 1 דראמעי: 3.60 3.50 3.95 0.95 ע 0.96 0.96 0.75 0.70 0.90 0.96 נ־ל־נס עאום *ויש—גאציו*אע דרזזמעז;אציאנאיע ־יאפעז כיאםיזע ננב נאם שון נקפזז רער בוגפ פול די־ שװאז יחיס פשיהכ עצע; אוגזער גאויי; א *טנ־־רא פע״א א פויפער פענסיט רי פ-גיז: א*ז אררעס• ..קוי״פוריאעע,/ אעיענא 1)4. װ. 11. ,! פיז ב**בכ*זם — :עפעש װיבנשאספאע־ י נע -ע-גר״כוננען א־• כ•—ומסז... איננאי *אכוס... ־יעל־ באר־ככיע- ..חעיעגיזם״ זצנער? אירא־ א־ז געפע געװע• א נרויסעיי הײסעי פיבנפ £יז דער ־ע"נעי דזעלאדע א?; £?: יעל־ *ע־יכעי העאענא. איער װאס זעכ כ־ע; א*ז ..פױשפ?" פי; יעכ איכ•*, גאיקיעשז זיױנ פױשפ־חעאענע װערס :ע* בױי־ז ־ע* כבואשא־ייככזי־שע- אױפא־ -א;י **אב ױערכ פאיכיעגפ פוז איקא־ י־יש־װ־אי; א*בערפױס. אוז פו*ספ ראזע זי- װגיכעי זוכז. פא־־אאזפ ־י קאאשע ג־־בײשע •ש״נקצפ. װאס בדענגכ;י׳שכ ק*י; גאיק דױער און א־־ב־קג־ש. יאש װעיפ פאיאוירן װי א װיאדער־׳בייגע- ק־אננ צװיישן װעאד או; ה*דא — עי װעיפ אױסנעאייזפ ער׳עכ יעפעכער. בשעת -עס ױעיכ־אפאפעאז. בישעת דעי ר*•;■;- אױ באגגיספעיטער קאנכעשפיאצ-ע פיז דעי א׳בעדע־ײישקגיט אױ ־א קוכ א*״ צי נעפעפ :אב בא־;־"׳ או; כ־כי־לא — צו זג*ז ־עפינאצ־זכ. צ* א*ז נעכע א יאש;־־ע3*;אצ*ספ? ױיךער דאשזעאבע: א*דא* האכ -ער ־שפי־ם. -אס ראפ זיד פאדק^ידפ פאי א כ־ניששע־ אי; איז;עדא״ז ״אביעק־ פיװ״ (:*־שכא קײז עיגעדער ל*;;. װ• אב*עקט*װ*כעכ) — א-א* האט ער נע־ זוככ זג״ באי־ױקונג א*; רעי• רארכאני־ג־ נעביישע־ ־שיכי־ פיז ב־וך ־ע־*שפ*;אזא. כיעז װייה. װי יטשא־ק;עכע האכ ז*ר;;ש־ז־אזמ־־ש פא־ ׳עפ*:אזאז אין װ• נעב־־־ש ־אכ א־ש זשז ־שפ־נאזא־-ער״ קענכע:*•־.־. פשיבא־^אני־צ. אױט; געזעץ ב־; האנש־אשכ;. א*ז עש :אט*.-רעך. .װאש בא־ א *שײנות האש אבער נעהאב רע-. ־*אש קלאגש זיד כי־פ ב;*שטנש כױ־4. אז ע־ ראש *צפוד*רפ ״א * * ר ע ר א ו * ױ ב־־״אזאפ*״ (א*ד :יאד אויפדערקזאכי אי•־* רעם ״ליידע־', פיפז ..אויד״) — װאש בא־ א •ש־יבות האט ער נעהאפ. װעזנפידגד, א־נאנ־--*. ע׳־. ־עי בײוע־ ייפ״ פוז א ״אציאגאלישפ. :י*=; כיאכ־;* פאפי׳ש איופנעהעבלעװעפ; ״דא־ע געא־ כיעפ־יקא**. גי־צפא קײז ־טאי־ף־ק^פיקעיע קא;* פיאספן. און באפת. אייענפ יעכ פינאל פיז ״בי־בפ״ — (װ—עי זאנ איר עש; ־* פ׳־אפירע. װאו יע־ קענ*ג. דער נאגצעי קענינ געפע. א*גמ פאר-טאאס;) — און זעפ, ראש פױ ־עש ״פאיע געאפעפ־ *־קא״ א*ז נעװא־;. ־* נעאפעסר״שע ־כפ־עגגקגיפ פוז •שפ־גאזאש פאנפעאיזם ג־־ע ־א א־ײע־ א*־ א כײשפ״שיכ״פי־שעי ביא־עריישקנופ. ױאס איז אפז פשנםאעד דעש נאנצ; גששפ פיל *כפ־נאציזש. א*; א סידפאנײשז עקשפאז פיז א נששפע־* א־קעשפ־. א*ז א װעאפ־פא־איבפקטכ. פ״עעת װעאבער עס .װעי־פ ״נעסו; דאש אגדבא״־רשבאעבע״ און — ־איײ פעז צוגעבז — ראש אודפ*ראזאפ*־בא־ע ־אש ״א*'ב*ק װשבאעבע־* צ*פ פא.־* זױ ■— ז־־ זעגע־ עש ־שפענ־־ק אננע־ פ־אבפ פ*פ;עבענפ־צפעי בבבר־־קע־ ״־•א־כ־אג־ע*׳ אי־ ד־פ ה־כובע־ ״נאשב״ גע-־נפ4* (4**ע־; :•*ש פ־אקפ־יכעי אא־ ג*ק!). אבע־ : ־ ו י ש ע? זיי זענעז :**טפ״ פאיענייקפע ביק-ע-. צים שיז* קידפ צל ז** א ג־וישע־ ־עיפא-עי — איז יע־דאיפ. װע־ א*ז עש? אי*־ז ־ע־ אודבאאקאפענע־־ פענפיש;* יעפרא־ ־•יבפ כיע; א־ש גאפ. -• אזי';אפ האפ יעיפא^פ ־אש נישפ־בא־ענייקפע ג־וישע ב**:ה :עפע— ױעג; ־עס יערצײלפ ״בױשכ״. #;געהױבז האפ ז*ד עש פיז;עפעס ״א־פבארקאפעגקג־פ;". א־־א־ א־ז;עפע;עװע; א;ײישעיי :אפי־ פא־שע־. א-אי האפ עי;ע= פאבפ ר־ אנפ-עקדננ װע;ן רעש עױאי יי־ציאנ־שפ',*.:; ציזאדענהא:: צװ״על יעם שא-ע־׳כפ; כ־עגכדכאע:; שא־ב; אח ־עם ר*ק;־שאי־. א.-א' האט ע- באנרינדעפ א־ א־־גנא־פיקע פ^צן־כעכאפ־*; י ק. װאש ב־־מ ארדע די בא—:־*־;־ ארפ־קסכע ב־אנצז־בא׳־פע: בו; א: א":־ צ*קע- אײ בא־ש, א*־א' האפ עי;ע- יכאב־ א קאנפיא־נױפאנ״שע בא־ב;־ לעדע — ־אש ארץ א־ז באקאנפ. איער א דא-;ע ןאך. װעז פ —;עפעי ״בײשפ״ — -עב װ*:פ*קסכ־ •—ד״ דאקיפענפ. —ד־ אכ־־ ע אז; א*־:צ*ק ריבפיקע ב־אג־אביע פ?ז :עפעש; גי ש פ. — קרינפ נעפעש ג־;,שע אײ א;*בפיע• ר*־עע;ע-עיזאפקג*פ א;א:ץ אג־עיז פ;־ש. עש שפעאפ זיד א־ױש. אז נ־־עפ דאש איז געפע. אי־־ יאש איז נ*שפ ױעזנפי־עד־א־נאג״צ בג• א ־ א;־־ -אש. — :י־כפ קיקני־־ק א;*ף י• קאנקיעפ;*. פאז־פ*װע ־עזײפאפז — געוזערפ;א־ אאץ צי ־עי נעניאאעי. זיך נובא או• אנ־ע־ע בא־בד־נד־קע־. :־כיאזוצ־ע -אכ אאץ א־ז — ד־ו־ש;. א*־ ־* א*:׳ װי*;*קשפע פיבקשפז. — א. ־איפ א*ז ױ־ בי־שפ, יע־ נ־וגש־געלערגפע־ נע־ דזפאנעז אױ ז*ר נעקאאגפ: ,זסןרד זלימזז8 נ(10 ,חטת חס1 *0 — זס\ח2 *1־*ו?(ג 111£)( סל ת1<1 1)חל1 ד־ פדאנעד־ע. ד* גידנפ־נעװ־סהדפ בױ א—אש געװיסע. י־אש ראבז א־ם. ־עש גאונ־ש; ״נאר**. נעקעגפ אננייז זגיגע אנפרעקוגגעז. זשנע אאע בא־-עגנגעז א*ן באיפרענקפז עכבז פ*יז יעש פ*זײעז װערפ־ב^ד. אזױ אאננ װי עי האפ נאך אאץ נײץפ געװאוספ דאש אעצפע. רעם ענר־תוך. יעכ אופ־ אויפנעבא־־עפ; עיקר בי; ־עש אי־ש־ געבא־׳עפ; א ־ ו ש?... װאש האבז א־כ נעפו־נפ יי א־נצ־י־ א'קע קאײנע יאיױשז. װען שיא־ז נאך אאץ נעבא־ב; א בארהײאענע- יע־ צענפי?... אז;י האבז אייסנעזעז — א*ז י*:פ ביכער לאגער ,קולטור-ליגע/ װארשע שױפטז פון ד״ר דדים זשיטלאװסס ־פי־יפטז 0( בענדער (אמעריקאנעי) .... 83.20 זלןזטעם י־ פ־לאזאפ־פ 2 בענדער ״ . ־ 23.40 ״ םאציאריזם פו־ ד־ םאציאריםטז רפװארוציאנפר־ -.2 ״ ביבליאטעקן, ביכהענדלער -ראבאמ ־'־׳■ 1-' *דרעס ס*־ בדײר: 40 סתזרף.! ,הײמרו־־זס׳ל^ •"מ^ו^״זוזזו״א,• .(זץ׳\\ נעים 2428 .0 .א ■׳( םיװיזם. װאס װעם זיר םוזז!ורײנרבמ אינם צוקינםםיקן יירישז םםיל. דזז סעו נעסעז *אלעסםינע. עס האבו זיר דארפ םארוזזםלפ יוה פזן רער נאנעער װעלט, בא״מם האבז ז״ זיד איז נרו■;. לױם דער נעננפ, פי װאנעז ז״ קוםעז. םעז האפ זיר אױםנ;״ בױם א״נעגע שפעםלער. די הםזער ז״׳ ערזג װאם םראנז טארשידנארםיקע בזי יאקסערן. זענעז םעבלידס לריס זיפן אי נעשפאק םו; רי לענדעד, איז װעלכע דעי קםז פאלעםדינע נעקוםענער ייד האפ דד ערעױנז. דאם װניזם, װאס סאר א נרױבי קראפפ א״ז טארבארנז אין א טעסטנעי שםעלםז באדאקטער םוז א לאנד, ר*נ איז דעד ר.וי*פ'3אזיס םוז ססיל. דערםאר װעם ני׳*ם זײן *אראסופ■ םאל. װעז פעז זאל דעם עוקזנםפיס! ירדישז ספיל אנרוםז םיםז םאלקאם :*־ ראקםעריספד׳ןז נאםעז: דער סינסעבי׳ ׳םער ספיל. עס װעם דר אםשר אויםארנעםז ײ סם־ל. ״״•פעלם םעז זיר םאר א נעװיםזו םעםפנעשסעלטן באראקפער. אלז. װאס א םאלק שאפפ אוז םים װאס עס בא■ נחזפ דד. םאיםאנם א פראדיציאנעלע. אבננעװארעלםע םארם. קל״דער. הבזער אגז אלע נעננשפאנדן םזנם אלםענלעבז;עברדד פראנז אייף זיר רעם זאנדער■ באי־ז *ױםזעז. אה אלס איז אבהענניק םונם קליםאם, לאנד״״יאםפ אוז אנדערע װי*זיקע םאקסארן, צװישז װעלכע עס לעבפ די;רז*ע םענטשז. תען םעז זעפ א װעדק;עשאםז אינם םםיל סון דעם ארער יענעם סאלק דער־ װיםפ םעו זיד װענז דעם פעם*עראי םענט, ל״דנשאפם אזז םארשידעיע אנ■ ךערע אייננשאםםז םוז א נעװיםער נרג*ע םענפשן. װעז םעז נים א םראכס װענן ייד״שז םטיל. קעז םע• ױד נישם סארשםעלז א! *אדסיװ״פעסםנעשםעלםע םארם. װײל! פיר נעפינען ז״ד איםעםינב צװישן םאר• שידענע לאנדשאסםז אוז קליםאסז.! אום צו נאראקםער;דס רעם קאלעק׳' פוז ר• א״ננשאתםז פוז פא־שירענע נרזפז יזדז — קינםסלעד פזן רער :אנ■ *ער װעלפ. םענלעד. אז יזדז האבז זיר שויז'פיל' אלפע צםםי באשעסםיקפ ם־ם קוגםם. אםאל האבז דר ידדז אפנענעבז םיפ! פארשידענע קונספ ׳ דיאנדחעדקערםעז. י שסירז איז נאלד. .״לבעד ארער קופער איז נאד ביז איצפ א ו״ער װיבםיקע באשעפםיניננ םונם אריענפאלז יזדז. נאלר. דלבער אה זגי־־שסיקעיגי איז דאר רי טראריציאנעלע קונםפ פון ׳:ר•■, שע םעבפער. םעז קעז נישם זאנז, אז אין ױדישט רםזער נעפינעז דר נישפ קייז קגנספ־ װעיק. םעז רארף װיסז. אז הזמט־נע•! פר־בענע םאצ;. *יזעלירפע לפבפער! ארער נעשפריקםע סישםובלעד — דאם אלת. אזז נאד א נדדםע עאל אנדעדען זאבז. װאם צ״בנעז זיר אױס טיס פבינ■; קגיס אה נעשםאק. זענעז ראר קונסם■ | װעדק. , װעז םעז רעדט װענז א נאציאנאלו הינסטלער שפעס #ילזן דץי״נ־עש האנ; ז*י בא־ ניצפ פיפ העי קינשפ. עש א*ז אסיטה פאכ־קער צי פא־פייצז קוגספ אגים בא־ .־אהפעהיספיקעש פיז נעװ־שע רע^־ניעה. הישפאייש;ענ?פעז א*ז ריבפיק. אז רי רער־ניע א<"ן א*ז אשהענדק פי; :עװ׳שע בא׳-אקפעיישפישע :אציאגאאע אײנג״ שאפפ;. אזז י־ א־־גגשאפםז זענעז יאר נ־־שפ :אהאקפעי'שפ*ש פאיז;אנעז פאלק. נאר פאר געװישע גריפז■ יעי כע* שפע־ בשיעע'? זענע; דאך פיד אר•*;. ש*ר אא**ז אינפערש*'הן ױד ם?ז ששרהיש. דעי *:י פיז 'עפעז אעפעריעײדעם זיר װ*דעי םתם םרענקי׳שז. אינזער קינספ קעז ־אד ג״עפ זשז?עאער צי ד־ שאפינ־ נעז פ?ן די יאפאפצענער יליישע צ•״ זעאע־:. די ילדײשע קזגספ א*ז א*ן א זאנ־ הערבארעי לאנע. דערשאר פיזן נױי :עפעז הכם באגר־ף װענז ילדי׳עער קינסם ק ו נ ס ט א ו ן 21 א ײדיש קאפיטל ״נ־עם םאל, װעז םעז רױבפ אז צו באפ־אבםז ר• פראנע װענן יזרישע קינםם אה קינפפלזנד. וזו־ים דר א״ף ־י בא• קאנפע ־עבאםע — צ• איו עס פאראז * ׳:־׳״״־ע קזנםכ ארע־ נא־ קינםפלעי— רער אםת איז — עם איז בא־אז א״ן קונםפ א״ אלנעם״;. ״ען -א,-ף אבעי נע־ענקע;. אז ד• ארנעם״נע קונםפ האע איגיננעזאפם איז דר שאפזננעז פ . פא־שירענע פעלקער. יע־עם פאלק האם נעװיםע א״ננ־ ״.יאפפז. איז -עפ קיגםםלע־ װע.-ז רי א״גנשאפפ; קר־םפאליזי-פ. פארװאם צװ״פלפ םעז ני״נפ װענז דעי עקזיםםענץ פון קריםפלעבער. סו•! סולםעגעי- א־ע־ בז־יסטישער <)ונסם?

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.