Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 1 (1924-1925)
- Issue
- 21 (26.9.1924)
- Date
- 1924-09-26
- Page
- Seite 3 (sequence 3)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/4795427-8773773-8773801--00140-4795561- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ט ם 21 איו זיד םאראא״נזע װערםז. װגיא פירן אינזערע א־דעאאז •םםאטעז. םאים; >ויױס | האבן א װיםניעאפם װ' זאאאאניע רזםן | םזז אונזערע םזדע־ם אזז אינזעדע םיר או נעװיםע נאגינניאפיקע כיע־ע־ם םוז' םעיעים םזז אונזעדע אירעאאז. , חיות םאראא״ע... אויט אונזער ..זיז״... אונזערע א־דעאאז יעם־עבז םעוים צז דער זין פונם לעבן אדער דאם לעבז פונם זיז? (אר סיון בוסגרקיננען ד יד• תיים זעיסיןװסעיס •עדמדונ ״ודבגךן זין פונס מצנומלעגןאצגך׳) אז איר פראפעםפיר ז װעדז. ״עאםז ד• װעאטז םוז רער װעאט װידער קוםעז נגיע אירעאאז (װעז טעז װיא דוקא נעםינם םעז די זעאבע נעי דאנקעז בג• םאיקםז). ד• װעאם איז — אוים דער ם״נוננ םיז דער אידעאא־םםיי יעער םיאאזאסיע — ני־עם עפעם םאר־ םינעם. נא־ אז אירעאא. א םענדענץ (אז אויםנאבע). זי אפװיקאם ייר דורך אונז, םא־ אונז. אויכ אינזערע װערטז. אויט אונזער ארבעם. אויפ אינזע־ע תבאיתים. אוים אונזער ״זיז״ (װירער םארקם!). ראם אעבז םונם םענםיע איז נייעס ראם אעבז םיז אז אםעבע — נ א י א ז א ני ט״א האבז איו ״ייז״ ״זיז״ ה״סם ני׳עט באויי אויםנעםעז איז ייד דעם אינהאאפ םוז רעד ״דרויסז־װעאם״. נאר או־ד יעפענריק איבער״עאםז. א־בערי םארבז. איבעדאנדעי״ען. נעיעםאאפז. או־םאגיטער;, באהעריעז. באצױםעז די װעאט דורר אונזערע װערטז... רי ״װעאפ״ איז רער יםוד םאי אינ־ זערע םעיע״ם איז די םע״עים זענעז דער יםוד םאיז קיום פיז דעד װעאפ. (אאץ ני־עפ אין סתירה םיפז םאצ־אאיזם. װ• א־ז דער דיז איר א״ננםאעד יםויז א־ז זיז... איר םוז;אױב:י א בר.רה האב ״.,-<• : קענז אאע םאאםעם. קעץ. הינם א. אז. װ. אניעםאם אזנעי צ. ז) ז - ם; איז זאנ. אז איר בין ני־עפ קי־ז םיםא. א ע ב ז א י; ם ז י ז_ ז, י ם , , 0 י נאי' א צװעק?... אאװסקידעם ,,, אינס <ןנ|.| ז״עיטאאװםקי האט דא נאד אז אויסי ער קוםם א,,. בז א | װענ איז זײז םבאוםריעם םאציאאיםפ״עז םאאבע טאפעייאאיםטישע ש־ייאןאש־ע , רצון... ער דערפאנפ אונז דא אז א בא־ סאציאאאגיזג ״ רים•- ״מ,.״ £ין; קאנםז אנעקדאט: ח״ביא איז פתיהאע ביאאאגיע. ראדװיניום פים א *טינה־יק, | ׳־*יאז ייד איז םערר. ט׳עהאע האאם איז פארקםיזם. | האנפ די אייצעם אוז װ״נם סארז םא־ םער, או חייפא ״עאאנס א־ם. חי־םא איז יער בעא־עגאה אוז ער איו דאם םערד... א״צעם. — זאנס אים דער םאטער. — חם וחאיאה, ראם קאז איר נ״עם! — ענטסערם נדעהאע.— | איר װעא דאר רעטאאט זםז אויס פערד... 1 נעװיס. דער םענט״ע קאז זיר אאזז | אגיניעפאנעו איז א םרעטדז װאנז אוז , זיר באטראבםז אאם ״זעאבםטסיםא״... 1 ער קאז אבער אויד די א״צעם אפאאזן. םאדװאם א־ר ׳אא זפז א םיםא• - דאם ״א־ע־ ניפ־ -£־,־,?) אבעד איז פגיז אי, דער; װעלם נ יעס באװגיזז. איר רעװםיי: דעם ז־־ז איגם לעבז זיעיםאאװסקי קאנסםאם־רט — עם | ־ ״', י*־ם '־י 1״״ 5״־י נ- ־־ ״,"! - ■־אז־ז״ע אפ - אאע חױת אעבז םאדז פיז״• אאזא זענעז פיר. אױם זקזיםאאװסקיז. אויד נאר א םיפא סארז םין... איזזע־ אויםנאבע איז אאזא צו װעאז זגיז... דאם װאם םיר זע< נעז םב װ' םני(?) ״א זעאבםםטיםא״. אבעד פרענם זירז װבז ה״םם םיר ראם נעבז םגז אעבז דעם דאזיקז אינהאאם? אםת. אז אנזעבע. א קאץ. א םויו א. 1 װ. אעבז סאו־ז ם־ז. זענעז םיםא... ״םם םיר דאם פ־ר נעםעז םוז זי־ א יען עם קיםם םיר דא אויס צו קרי< | נעניםז... צו װאם קאן אינז אבער זיעים■ ="׳־ז דעפ אינהאאם םוז ד״ר ז׳עים■ אאװםקיס םין דיסי׳עע םיאאזאםיע דער< ׳א םקיס נאענצנד ו םארםראנ נעזועם ן פידז? בםעס זעעז פיר עם אינם יעצ< חאיאה ני׳םם ציאיב דעם. װאם איר; ם־קן ריסאאנוג ע:יז נישם נענונ ד״ר ז׳ןיםאאװםקיו אאס: םאר א״ראפעער — איר ביז נאר ת• קעד. נאר נאנץ איזיפד: דוקא רער■ | שםענריק א ״זאפאדניק״ — א־ז דער <> -. װאס איד באװאינדער אים אאם; זיז פינם אעבז ראס זיכערםפע... יעדעד ן תז פיאאזאח. 1 םענפזז האם דעם ״זיז״ בירותזה איז | קאז ק״נער נ־יגים נעם־נעז. װאס האם אםיאי םיטז םאדקםיםם״עז). | אים שױן נ־״זפ א־ז ז״ר■ ״עם א־ז עפעם; םאדהאז א־ז אונז. װאס א־ז א־בער אונז״ — םאענם הענעא זאנז. רעד ו םעננדע װערם ארג־ננעבוירז א־ז א קוא■ 1 (דאם איז אויד נעװען ד• בװנה ן סוו פארקס). םוז װעאבער ער קאז נ״יעם אזו־ ״דערהו־בז״ ־אם ארו־ם. םרענז א־בער רי דאזיקע קואטור, ״אעבז״ (דעד היפוד . ״״.^ ״ ,.״.,. ״״..... ..״.״ ״... אװי בויעז פיר רי װעאם ״װעבז דאם קא״ר םוז דער :אטהג־ם״. אונזער ״ז־ז״ אינזע- תבאית א־ז צו האבז װאס םעי אנם־־א א־ז ״ז־ז״ א־ז דעם. װאס םיר רוםז אז ״קואםור״. אוז ,ראזי־ז״ דאם םונם ריסישז דענקעז). ם־־א האבז א־נם אעבז... אונזע־ םרענן | דער זיו איז נעװ־ם יא איז םיר תאבז | אאייז םאיםם שויז םיז דער ראזיקער איז א־ם אאע םער ארעי װ־יניקער א. \ קיאםיר. םיר אעבז אאע ם־ם באיעםיםטע אנם־־א. דער ז־;. ד' װערטז. ד־ ״קוא■ ו װערםז. אדאנק ד• ראזיקע װערםז א־ז! טור״ — ראם א-ז ראם איינציק רעאאע. י םארהאז קינםם. װיםנשאםס. נוטס א<: | װאם ם־ר רעראעב;. אז װערטז האבו םיר , שאעבסם, װארהגים. יע״נקגיפ א. אז. װ. נאי א תוהי ובוהוז ם־ר יעבז אאע פיט נייעז םיר ארוים םיז די דאז־קע װערםז איז א־אנק װעדט;. רעדםאר זע< װערםז — איו נאינ״עס שאראז. זענען נעז םיר :אצ־אנאא (אםאא םאציאאי■ םיר נאאפ חסר.דעה. : םם״ע). דערםאר יעאםז םיר איפעראםור. צי האם ראם אעבז חענינ־ם? אויך קינסם. װיםניעםפ; דערםא־ נאו־בז םיד. תענוגים זענעז װערטז. י צי האט ראם ו־עבז א זיז? ־אם איז אוים זנונע װעיםז ספיאיזירפ דעד; םאד אונז םיז םאםע אנה״ב ק״ז ׳עאאה םענטיע זגינע תענינים. אויט זגינע! ני״נט. דער ־זי־ז םונם אעבז ה א ב ז די ײדיעזפ עזול׳ארגאני■ ד א א ז ן איז פקגא א הענונ. דערקענם פעז די | א י ם א ל ע... װערםז. דעם װערט פזנם *תיד... *יאס אי• ראה איוןד די אײנציהע זיכערקײמ. װאס םיר; ד ע ר ״ז י ן״ װאס לעבס איז םאיסאנז אינם אענז. איז רער ״זין״. 1 א ו : ז? םח װאנעז הופיט עיי צו זאציע איז מודיפ דער | הײסמ ד ני׳עמ באזיצז. נ״צמ קײז עםנטליכמײט: די ײדישע װפלטליכפ עױל שטײט ערב איר מאטאםטראםפ: יפדפר אײנפר, װפרכער װפט אין דפר היםטארי- שפר שפה ניט צורײנז דיז זבז בלום פוז ם־יייע. װערם א־גיננע• בוידז אין א זיז. אויב םעו קאז אזוי זאנז. איז ״ז נ ם״. אזעצכע ״זינס״ זע< נעז נאציע. קולפור. נע׳זניבםע. קונסט. פאליםיק. װיסנ״״יאםם א. אז. װ. איז אזעלכע ״זינם״ באם־ם זיד יערער םענטקז צו נעםען אז אנם״ל לו־ם זגן אינדיװידועלז ״זיז״. פעז איז בבלל נאר א ״טענפחע״ דעדםאר. װאס םעז האפ אז אנפייל איז רי דאזיקע ״ז־נם״. צוריםלעי א־ז די דאז־קע ״וינם״״. ראס א־ז עבפ רוסיש... רער רום װערט אין נארנ״עפ ארג־נ■ נעבױרז. דעי ״זיז״ אוז די ״זינם״ װאם זענעו םארהאז איז דעד קואבו־יװעלפ. זענעז אים םרעפד. ד• װעלפ א־ז םאר ן אים א קולםוד בית׳עלםיז. דער ״זיז״ן םוז דער װעאם זינאאז (איז װאס איז ״ד• ן װעלם״ װעז נ״עם ״זיז״?) דער רוס!, םרענפ רעם א״ראםעער םוז יעטענדיק אז ״םה העבווז־, הזאת אבם״? דאם רע< זואםאס םוז אזא פרענז איז באקאנםז אז םעז םרענם א ׳עאלה איז שפענדיק םריםה. טעז קוםם צום רעזואסאפ. אז דאם אעבז האם ק״ז זיז ני׳עם..: אוז אזױ תענונ־ם. אױפ רעם. םוז װאם דער םענםיע ן א װעאכז נרויסז שיאאזאף האם םעז ט קריםיקירם? װעאכע םיאאזאם״עע? עה איז בכאא אויסנעהאאםז? הזתכז ־ א יזדז םים אביסעאע םיאאזאם״עע!סעגזיעס זיר ני׳םס צו םארםעסטז כ׳ טיקירז אונזער בז־יחיד׳םיאאזאף איז ׳ש? א םיאאזאםישע שיםה װערם נישפ עעצם באויז אוים איר אויםנעהאאםנ■ ם. אבסאאוסעד װארהגיפ — װעז עס ך ואס אזוי נעװעז װאאם שוז ד• נרעססע . ־אזאםי׳טע שיםות ׳עוין יעצט ק״ן זבר;י יום נעװןף — נאר אויר אױם איר ־. זנקבפ. פאראא. באדרםוננ םארז אעבז * אז. װ. און קודם בא אוים דעד םער< :אעכקגיפ פון דענקער. װאם זעם זיד *יױם םוז איר. שאםנהויערס שיםה איז א ם־פ םתירות. בערנםאנעז קאז םעז ׳ט ךעד גרעספער אנזבםקג־ם אפװענרז נם אנה״ב ביזז םוף, םונרעסםװענז ׳;ערן ד• װערק פוז די דאזיקע ם־אא■ זאםן צז ר' געניאאספע עאםוננעז םונס;נםשאעכז נגיסם. נעסהע םאענם ואגןז װי זאא דער םענםש (א ם״א םונם יויםז אעבז) זבז אז סה־רות. װעז דאס;נז נוםא איז אננעם־אם םים םהירות״. װי עס װיאם זיר נישס זיד דער״״״םז אוז ט׳טע האפ נעהאם דעם םום נבסםרײד, דאם איז אנב אויר וינאאז. זובם םעז *בער זיר זעאבסם צז באטערקז: ״דעם זיד צו באםויבז א־ז ■פברות. זנית• אז־קז פיאאזאף ברויך ק״נער נ־שםןארעד — װאם א־ז נםעט נאנץ דאם< .ותד צו זײז. ער א־ז זיד שויז אי י זעאבע און נעהס פים דער ראז־קער סדרה צוזאםען — א־ז טעונהר־קע פערװעדזע נאסזגבענ־־זזז אוז אוטפרא■ רוקפדװע פארסטםע םאצ־אאיזפע:. דאם נאנצע ביםא רוםיתזע ״ם־אא• זאםיע״ דד״ם זיד ׳שםענריק ארוס איז א צירקא, װי א קאץ ארום איר א״נעגעם װיידא; װאם איז אעבז? פארװאס אעבז? ״װאם םון״? ״דער זיז סונב אעבז״ א. אז. װ. דאם קאערז איבערן אעבז דער• אאזט ני׳טט אעבז. סאציאא־זייז א. אז. װ. ו״ דאז־קע ׳דידה׳שילאזאפיע | איז נעבוירן אויסן נ״ס^ ם,; ד, ר,ס.,״ע; ״איבערפאיסיקע םענטתזז״ (עס האם: אם־״יר רעבם נעהאם דעד ארבעטעד,; ד&נט צ1י ח לו*, —8״ יט ן פונס זיז קענעז פ־ר נ־יעט א־ו־םיעפרינ. | אונז? װאס זענעז ראס ר• װערםז א־ז װאס האם צו וש־םאאװםק־ז נעזאנט. אז , נען... פי־ענן א־בערז זיז א־ז א סה־רה.; אונו. װאס בו־עז אזא װעאט? דאס. אט װעז דער פאפיע״״יםפ־ק םאאסטא־ װאאם! דפם שװפרסטן פו^(־3רעך; פחפת אאעם םרענן איז ■עױן ז״. | ראס װ־־סז פיר ני״״יפ! נעהאם זארנן װאאס ער צו אזעאבע פי<| | אונזערע װערםז — דער אאזאפ״עס ני־;פ נעקופעז...) דורד ן ז' ז — איזנ־״1פפאסיװ.נאד שאעבס איבעדגענופענע אוז ני־״'=יפאי■!■■^ײ אײל וירךז א ףזןךמז א ק פ' װ... הינטער ז״ זפ״ם ד״עםע א״ראפעזשע קואםור... פוז דעם, 1 '1 ־ .אונזערװיאז. אונזערע אאע פעתז־ם פ־■ ךעך ח׳ךוי^ך , האבז א זיז. א באטגיפ. א װערפ. א בא< ראס איז "״יו־ז א פ־א:׳;, װאם נ״ט ארוים פוז ד־ ראפעז פוז אונזער װעאט; ־אס איז ״״•ויז פעפאפיזיקן רא זובז פ־ר ״״•ויז רעם שורש פונם ראזג־ז... װיאז פיר יעױז ׳א פאי־פואירז ד• הארבסםע קאאץ־קתזיא איז ר• *־אנע ני״״יט רער ״זיז םונס אעבז״ נאד ראפ ״אעבז פונם זיז״. תיקו. ד״ר א. גליקםמאן ראקםעד... אוז רעד עיקר א תבאית. ד־ 1 פע־״יים םאיסז ארוים פון אונזעיע; װעדסז; װערטז צװיננעז צו פע״״י־ס; הינ• םער אאע טעתוים. ״״•אפוננעז פונם י פעגנרע יעם״ט א נעבאט. אז אירעאא... די ײדישע שול-־ןזרגאניזאעיע פאלק אװ לאבד״ ד,*מ די בעמדנ א־יבעי ־ער ״יןנע םון ידנם *דמםנדיקז ײיץ׳יעראל אין -ע-ס אןיסםירלעך *ןדום מלע #־ץ׳־טיאליכר^בלעכען. באדיןג־למ מלע סן״־מ־שע פר?ןנן םוע ־ע:זן£־#מיישן שכא:־#יגקש< ־.*ט אן אײנענעב ק9י־עסו>ו:־ע:ס אין אר־ן׳ײשדוול *ין אין אלע דײםםישטעה שון םע־ב׳אײרןןםע. א*:שארסייים איבע־ דעב קאר־ז םין -ער ײד״שער ואי• לאםענסאר־סער םארשסי״ערשאםט א*ן •וילישן סײם. ־לט אלע עקאנאםישע ם־אנן פונב שסאנ־אונקם פק די ב־י־םע *ידישע ארבעטפכאבן. װי־טעס אין א באײנדערער א*טײלי:נ א בדײסן •לאץ דער ײדי׳שער ליטע־#גױ־, קולםײ־ אין קינטם. באשעםטיקט זיך כים אלע טראני םון דע־ חליין• אןן ײגגם׳באװענוננ. ידאט נעדאונען אלכ םיטארבעטע־ א גאנצע רײ םון באראיסמע *ידישע לימעראטן, םיבליציטמן איין כלל־צזתרם. לנמ אין לעבבערנ יעדן םרײמיק אין דער *־י און אנמי־-אלט א זלטן ציןםינגסםאז־כאט. איז ־אכ בלאמ, ראס דארך זיך נעםינען אין יעדן יןדישן ד״ויד. ל א נ ד״ האבן בײ אשט םימנעא־בעס: איטדדאן גג. ד״ר בע־נםאן דמא< בוסיאנארסק• ם״ ר״ד ב־יסטינע־ נטע. ־יר בערקעלהאטער ד״ דרײקוחס ל.׳ ד״ר העלםאן י״ כײב-־־־עייטאם ׳העלע־ צב,, ײאראדיץ בע־׳ *ױינלעז *שראל, כײס*־עייסאט ד״ר זילבעישײן אברהם, ד״ר ט#רסיןק*נדער אריד׳, םײם• דעםיםאם לערענזןן אב־דיב, ד״ר ליריע ם. ם., ד״ר ליליען צב*, ד״־י םעלצער נתן, ד״ר עק נתן, •םאשקין א., יאזנצלײנ ױנה, *ט*־ זיגםיגד, שסאק בע־ל און ש*.אםער דוס. ־אס אבאנעגמ פון *#אלק און לאנד״ קאםט: א יא־ סא.צ1 זל.; א דא״ב *אד - סא.ד זל.ן א קוזארםאי 3.90 זל. און א חודש 1.30 זל.ן א אײנצלנינמ־ קאםט 30 גר. 20 3)81^1330. ,״1)311.£ 1)11 ל מ נ ה״ זוון .פיזלק י מ; ד־ ״יז .פאיק ל >( : ד״ און .פןיק ל *1 : די ״יז .םאיק ל וןנד״ און .פאיק ליןנדי און ,פןיק ל * נ ד״ א ון .פאיק ל ס נ ד״ און .פןיק ל #: ד״ און .םן יק לןןנד״ און .פאיק לק י׳ח ״פין א־ן םיז פיצאזאפיע אאזם זיד ז*נז אאזאפיע־רעפיניציע פונם רפםתזז ריב■ טער ביערבוים: ״א פיאאזאף איז א ױנ׳ נאם״;. װאם װ״ם ניתזם צז װאס ער א־ז דא איז דער װעאם אזז װיא זיד רוקא אויפז קאפ תנפעאז כר' עס צז דעדני־ז״ פאר אונז יזרן איז דער פין רוםי־״יע פיאאזאםיע באזונדעיס נעםעראער. ניתזם בחנם איז א גרויסער פ״א יזדיתזע אזנ■ פעאינענפז באאפנפאוסם שונם רוםייבז דענקען. רוסז און ילדז — זענעז םזרח■ פעאקער. װאס זענעז צופעאיק ארגיננע• י םאאז אין דער םערב־א״ראפעזתזעי. א־ז איר תוד םאר ז״ ״פרעםדער״. קואטור. ■■■■■ייי■*■■^*^^^^ רוםז אזז ילדז זענעז ד• א״ראפעל״״יע; װערםז. דער א״דאפע־תזעי ״זיז״. אפם סרעםד... דערפאר פיאאזאפירם איז; פ״״־א׳' צי שסעקס ניתזם אינם פ־זנפי*; חקרנם אםם אויר דער ילך איבער א־בע.: עפעם העבעים? אז אנדער נעזעץ. װי קונםם. קואםור. איםעראםור — ראם אין אאע די דאזיקע ברואים?..." א נע■ װסדסצ, סזיסעסנור 1924 זעץ, װאם קאז םבםא זפז ז״ער נעזעץ?.. םיי זעעז. אז םיר קאנעז אויר אנדער׳ש אעבז סוז אאע ברואים. װעז םיר װיאז... זגיפ םאקראטעם אוז קריסםוס איז דאם תזױז ס״ז נללעס ניתום סעד םאר אונז. אז איז אונז װאוינם א העכער נעזעץ װי דאס נאםזר־נעזעץ. ז׳שיסאאװסקי זזכם איז דער דאזיקער נאםיראעבער םאראא (װי אויםנעדדאשז!) א ראיה פאר זפז םאציאאיזם. דעם דאזיקז סין טאראא האם דער רזסישער דענסער םאאאװיאװ אטאא נאענצנד באראקםעריזירם םיט פאאננריקע װעדםערז ״דעד סענםיפ תזםאטס םוז א םאאפע... אאזא. איב דפז | חבר װי דיר זעאבםט״. װעז םפז ״זיז״ו אזן דעי ״זיז״ פון םיא באחפםנחיקע | טענפשז װפזט םיר א םאציאציםםי״;: ו װעג ביז איר ניתנס יוצא... איד םזז. עי־שם האבז א ראיה פוז םאאפעם? אוז ן םוף בא סוף םוז איד דאד אנקוםעז צום| סענםתז... דעי סענםתז םזז װעאז נאב׳ םאכז די סאאיעס? עס איז קאארז םיר) זענעז סאראאיש. נישם װײא םאאפעסן זענעז םאראא״ש. נאר װפא םיר סראנן זענעז פאד איס פרעטרע װערפז. אפם אז ״זיז״. 'לח האבז אפער. אינם נעננזאץ צז רוסז. פוז ׳פפענדיק אז נעהאם ז״ערע איינענע װערטז אוז אויד באװיזז א־ז םערב. אז זיי זעגעז איםשפאנד זיר ,םארם ארפנצואעבז איז פרעםדע סוא< םורז... דער אםתער ילד םוז אםאא אזן רעסנאילכז דער אםתד־ק א״ראפעלזיר■ םער ילד חאס תוױז א וין איגם אעבז און סראנפ אים איז זיד... אנדערתז די ילדז. װאם זענעז באאפנםאוסם פונם רוסישז דענקעז. פוז רזםישע קאאאניעם... ז״ זזכן ריסיש רעם זיז... דעד װאם וובט דעם זיז פונם אעבז. דער פאראירם דעם זיז. איז בבאא ק״ז זשיםאאװסק• װאאם םוז זיד נעקאנט אנז נעפהעם װערםער: ״איד ביז נישפ יז אויסנעחכסהס בוד, נאר א םעגםש ׳ס זללנע סה־רות״. די נרעספע םתירה איז שוין אנפ• האאסז א־נם פראבאעם נופא. װאם ׳זזיםאאװסק' שםעאס זיד: ״דעד ז״ז :ינם סענםשאעכז אעבז״. דער נשםה■ פוז א םיאאזאםישז רענקעד איז יער אויםנאננס״פינקפ. דאם פראבאעם. קשיא — םער דער ״שואא כעניז״. דער ״םשיב בהאבה״. צי סאז נועז אבער בבאא םרענז אויב דאס טענפש עכע אעבז האם א זיז? בפם עואט קא יזפשר אזא קשיא או־םנעטעז. פיאאזא ׳ש איז זײ דאזיקע פראנע איבעיז ״זיז׳ ן אזנזיז. א פיאאזאף קאז צװײםעאז. סױב עם איז־ בכאא םארדזאז עפעם אזױנס. װאם םיר רופז אז אעבז?... ז :עד איז אבער םארן םיאאזאף. אז עס ׳ז דא א זיז. אעבן דאם איז א םעםא זישעד באנריף. עם האם נאר ק״נער אם אעבז נישפ נעזעעז. אזוי רופו םיר צואיב פראקפישע םעטינ- :עװיסע;ישפנוננע;. װאם םיר באנרפשז נישם... יער אויסדרוק אעבז איז אםיאו נאגץ יצאעד אין דער ביאאאניע. איז רי נא פזרװיסנשאםםז — דארס ז עו אעבסערס- אונו די פאדשםעאיננ שינם אעבז די :ייענסאציע״. איז דער שיאאזאפיע — ׳ז דאם װארם אעבז נאד א איידיק -ארם. װעז סיז־ רעז־ז דאד פזנס אעבז... ינעז מיר באויז דעם ״דן״. דעז װאם ׳ז נכאא ״אעבן״ װעז נישם באויו ז־ז? ער ״זין״ דאס איז דאס אײנביק זי• ערע צי איז נכאא עפעם שארדיאז איז יער װעאם. *י איז דאס דאזייז פוז דעד יעאס נכאא פאר אמז סענאעד אדעד :ארשםעאבאר אן א זין? דאם נאנצע ׳ענםשאעכע אעבז פוז אאף ניו היו איז ׳םנעםיאס םים זיז. נעטעז םיר אװעק עם זין איז קיין אעבז נישם פארהאז• דאם יאנז זיד גאנן זין איז א ס־פי״;ע דיםישע סראניע. ד״ר זשיסאאװסקי איז שויז אװעק;ז דוסאאנד םער װי 20 יאר אוז אעבם טו׳ר איז אםעריקזג תםיד אעבם נאד בער איז א׳ם א שםיק םונם יוםישו ׳נפעאינענם. זללנע *ראבאעםעז ועגעז אד אינגאנצז רוםישע... (רוםז האבז םבע קייז חוש נישם םאו־ פיאאםאסיע). איז אםעדיקע האפז נשיטאאװסקי נע■ אנס דערנ״ן. אז אייר פיאאזאפיע םח אבז א זי׳ (איז אאע באםפםוננעז פונם סענםש נישם. אעבם נישם. םיר קענעז ארם זין). א נאםנלם א־ז דערנעענםעיז י פונם זיז נישם ארוים. אננעפיאם םים םענםשן ״ א מכאית. די םיאאזאפיעו זיו זענעזז די שפיאד. אויף װעאבער םיר ׳ן די םערכ׳אענדער האם באפרובפער•! רעדז. אונוערע אאע באנו״םז. םעש־ם. אע נעניםן סאז קואםזר. װיסנתמ*# אךאגז — דאם אענז. איז ק־יו ויז .סס, רזןאיניע. דאם םאנכה<אעבז *• נישםא. וענעז אויד קייז *ראבאעםעז; װי פיאאזאשיע איז שםענדיק נעװעז נישסא. קאז םעז נכאא נישם האאטז קייז נויענדער כת. א כח פוז שאםז אוז פארםדאנ. װעז איד פרענ נאכז זיז נאױב