Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-09-19 · 20 (19.9.1924) · p. Seite 6

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
20 (19.9.1924)
Date
1924-09-19
Page
Seite 6 (sequence 6)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
53% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773800--00134-4795556
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

20 6 20 ס ש ט א הינסטלעריעזע עקםפעדיציע אין פאלעסטינע .־נינע םפױםעדנ־עז *יז דײז איד ביז ׳עםאלז דעדםים, װיום איר םעקסם פיז ביד װעם גוזזא־יי׳ דורר נאװאוםפע םימיאאיססן. - שםע אויסנאבע װעם ערשסנעז עננאיש און דנזםש. (איז פארװאס איז יזדיש?? — רעד.). סיװעא■ *װ״ ארשלאנעם: א פדאנםשילע *י בי^יתעדע ד' עתםפעדיעיע האפ אנ םים ירוםל־ם. יהידזז איז דעכ השרוז. שוםרוז. װאי םיד האבז י.~ פארשם די איבערבאםבענישז סי אםאאיקער שוםדונישער תואםיר אז■ זעז די צעעםע אעבעדיסע שופי־ונ■; םיסז באדנ כרם׳ג טבריה. ירדז. שםזז שיז םויפז ׳ם םים די *רא שפעפ יכחוז איז חנרוז (די סנרי אוז צסוז״ ועציאביב. אויף דעם; שונם באויעז םיםצצאנדישז ים הא׳ עעאעגס אם די באענדנד׳װםםע ינפ װאס ע״אס שויז 2800 הײזער ם ש םויזנם אםנװאוינער. אויסשאיסאע־ ■ ארים מא־אביב *יעז ייר ד״ בא־ינ םאראנ*ז<עדער םיז יםו. םיד האבז נעאענפ סבעעיעאע!יי םעדקזאםיזבם עו םאםאנראפירז די נאנראשייעע םיפז םיז םאאעםפינע יידז. װאס װאױנעז דארם. נעהע- 22 םארשײדענע נעעםז איז דעדז ו פארחז״דענע שפראכז איז זיי ־ע םאו־היפ ארינינעאע נאע־אנאאע כעו דערהנזםז. דארםז באנעננם םעז קאאאניע םיז ביכאדער יזדו. פערםישע םעםאפאםאםיע א. א דעינאד נייעז חיםנער י.ידז. ספ־■ אשבנזיס. דאם אאנד איז װאינדערבאר כזז רי׳ם ם״ם אירע װארעםע רױםאעריכ נע אאגדשאםםז. םינם דופיח םיז הזיוזים זעם םעז זייעד דכםאעד םו־םז-ים. װאס נעםינם זיד איז װײכ 30 קיאאם. םעדקװירדיק וענעז אוי־ אםעקפז פוז דער זיז־באאלזכפינו שאדיע״דנארםיקע פעיעדישע םאר־ ענדערוננעז. שיז רייז קינםםאערישז יעסאנדפח איז סעו־ םיז אא־ז פאדשם״ם זיד. םערעםאנם דעו איאביישער אעו שפיינער. א פדאכםםזא־םעאםראח װאס םדאגם או־יבעד די םאנםאויע די ביבאייכע עבםז. אויף די װענז. בב בריניסער. װאי װי אםאא עם קיםפ ם דאם אעבז. װאי עם נ״עז אדורד םױ קעפיקע שײדות קעםאעז םיז די םדכ קאז םעז אשם באנעמעז אזעאכע : װי זי• װאאפז אראפנעשפרוננעז ביאדער. װאס םאאז נעשעעני״ז ב־בא. דער רעדאסםאר־אדויםנעבער פונם דוםישז קינםםאערישז זשורנאא ״ז ש א ר פסיע א״ (ערשײנם איו בעראיז) א. ע. קאנאו איז איעט עוריקנעקוםעז םוז פאאעססינזב װאו עו־ האפ אננעםירם דעם הײנסיקז זיםער םים א קינםםאע־ רישער עקםפעדיעיע. א• קאגאז האם א־בערנענעכז א *בםוננם־פיםארבעםער די עװעקז אוז רעװאםאםז םוז וײז אר• בעט. םיא יידן — האם נעזאנפ א. קאנאז — פראנז איז זײער הארעז די איבע איז פיעםעם עו פאאעסטינע םיא אינםעדעםירז זיד םיס דעם אאנד פיז די אבות. םיא אענז פארש״דענע האםנוננעז אויף דעם אאנד. איז ראד װ״םז זיי ניי׳זט דאם אאנד און ״׳סעאז זיד נאר• נייכם שאר איר אױםזען. איר באםעאקע• ריננ, אירע דענקפעאעד. דעריבעו־ איז בנז םיר נעבוירן נעװארן דער;עדאנק עי יכאםז א נדויסע קינםםאערייכע םאנא• נראנדיג װאפ זאא נעבז אז אויםיכעפנ־ דיקע םארשםעאיננ װענז פאאעסםינע. דאם ביד זאא או־וםנעםעז אאע דענק• םעאער םיז דער אאסער פאאעםפיננג איר :אפיר״ אאנד״-יאםםז. באםעאקעדוננ. דעם אעבנס־יכם״נעד איז ענדאעד אויר דאס בויענד־קע נננ־פאאעסםינע. איז דאננד איז קאאר נעװאו־ז. אז דער םאםעריאא. װאס א־ז דא. איז שױז פארעאטערם איז נישם םוא און עס איז װיכםיק דעריבער עי באקיםעז פרישז םאםעריאא. איר האב דעריבער ארנאניזירט א םפעעיעאע קינ• םםאערישע עקםפעדיעינג װאס איז ארויםנעםארז קננז פאאעסםינע הב־יארו איז םאי. אוז װאי זי האם פארברענגםן *װיי חדשיס. די אאנעםיינע אנםירונ;! םים דעד עקספעדיציע איז געאענז איז| םנננע הענם. םים דער ארכעאאאנישעד פײא האפ אננעםידם דעד ט־אזג נחום םאושיג ױאם איז באװאיסם אאס א קע• גער פיז דער אאםעדפיםאעכער פאאע• סםינע או; װאם האס נעםאכם םארש״■ דענע אויםנראבוננעז איז אאנד. םיס דער עקםפעד־ציע זענעז םיםנעפארן די סינסםאער א. פאספעדנאיג םעדעד. ראסקיז (םוז אםעריקע) איז פאז. חדז דעם האבז א״ניקע ארבעסז אױסנעםידס■ ארםיקע ספעציאאיםפז־קינםםאער אוז;עאערסחג די עקספעדיצ־ע האם נעבדאכפ םיפ (. סעגאלןזװיםש ייר קננן א״ראפע 700 אראפנעניםענע ביאדער איז 150 אבװנפח. דער נאנצעד םאטעריאא װעים איצפ באארבעט. םדי• איננ איז קוםענדיקז יאר האב א־ד בדעה צו םאכז םים א״ניקע קינסםאער נאר א״ז נס־עה קבז פאאעםםינע איז דער איאוספראפיװער ארבעפ װעאז נעטעז אנם״א אויד קינסםאער. װאס װאוינעז איז א״ראפזג וױ באקםפ איז שיק. דער װער נעאייענם. םיאיז דאר א שסיקא םר״םם: נישס איםזיםפ געארבעם הע•[ כער צװאגציק יאר. [ עו־ איז נעקוטען צו םיר דער אעזער.: נישפ קוקנדיק אױף אאע םאו־שװבנע• נישן. אויף אאע אפשפאםוננעז. דעם אעוער נ״ם עם נישט אז... דער ״נעבעכ—קער״ אעזער איז;אר•, נישט אזוי נעבעכדיק. װעז ער װאאם פיצז נ״שפ נעאייענפ. װאאפ קייז פדיז נישם געבאיבז. עס װאאס קיין איםע־ ראפיד נ־שפ נעװעז. איז װער א־ז עד דאם םבז אעזעריי םיז װעאכע ״פאאכקבטז״ א־ז ער צי םיר געקוםעז? דאם איז דאר נישם ק״ז םוד: איד װער;עאעזן פיז דעס זעאבז אעזעד. װעאכער אײענפ פדצז. אשז. שאום^ עא־בםז... אונזע־ אעזער םיז דער ביב■ א־אםעק. נאר בב אשז םים שאום עאיכטז האכ עד נעשונעז םאאענפ איז בב םיר פאאכ־ קבם. צונעפאסםקבפ. זאא זבז אזו'. איד װיא ז״ד נישפ םארנאבכז צי אשז איז צי שאום עאיכםז. איר װיא זבז סע־;אאאװיפש.״ א־ז דער קריפיק איז אויד אזױ װי א־ז אעב;: דא א־ז אויד פאדאז דער בז• יקידא או; דאס שםיף־קינד. ק־יז בז־יק־רא װיא איד נ־שם זבז. אר האב נישפ איב זבנע נאאםע בעקע־ אער. װעאכע אאע נדעםז... איז א שםיף־ק־נד? קענז נורא װעספו נאדנישם םאכז... דעס קריםיקערם קריעעדיקע פעדער האפ פיר שםענדיק נענעבז םער טיפ. עקשנית איז א נעפיא אויף צו אהכעים... א־ד װעא װבפער אזוי אעבז. נאד א״נם: װיי צים זעאנער. װאר װיא ק״ז נע• נעראא נישם װערז. נאד אויב םיאיז םיר באשערפ צו באבבז באויז א זעאנעד א־ז דער ינדישעד איפעראפור. וױא איד זבז א זעאנער אז די שראנפישע נאאיםע־ הויזז, אז די נישפ־שארדינטע אנגעהאנ־ גענע באעכאעד איז נישפ קא ננעז װאויא• ינננעריש םים ד• שפארז.״ א זעאנער װיא איד זבז אויפז שאאכפ־פעאד. אזעאכער. װאם קאז שויז אז שאאכם־פעאד נישפ אעבז. ורעגעו זיך אלײן... ןוביסל נישט באשײדנקײט איז ביך, גאי אויב עד זובפ זיד 'א. א*ז דעפאיצפ װ•? ער דר געפינעז א*ז א בעסעיז געשפאלפ. ער זיככ דאס ..ב־סעלע אגדערש״. װי װכפ זענעז כטנע ״תריפער נעכם״ פוז אעזעדס ארפ אעב;. דענקז איז םיאז אין דאך איז דאס גור נעװארז בכ אים אײנש פה די געאײענססע. די ״װיאדע ציאקע״ האפ נעכיאכפ א שריפ. װעיצכע הוגדערפ םויזגפ אגדעדע פײדאעך פאכז נישפ. דערפאר האפ עם פא־איגפעדעשייס אוז נישם דערפאר. ײאס איד האג זיר צוגע9אספ. ן דער לעזער איז דאר סוף<י5*סוף נײעם קײז שיר. װעאבז כעז 9אספ צו זיר צו. דער אעזער איז א פענפדע. װי סיר אאע. אפת. ער יטרײבם ני״שפ קײן י קריט־שע ארסיקיעז... אפ בגונע אנשױונגע!,... נעפילז. אס9״*אציעס... קאז איך זיך :י־כפ שאר־כםעלז. אז יעךער אײנער. *זאש קופכ צו די ״אאע״ פיפ זדז װאיפ, פ*פ זסז •עאפונג. זאל נ״שפ זסז פיפ עפעס ארי:*;עאער :•><־ דעס לעזעד. אייכ דא װאלפ אננענאננעז דאס נע״ װײנאעכע צו#אס* דד אד;א־ ק״ז נצעס נישפ נעב;. פ*פ נאינישפ אינ כערראשז... דעפאיפ באדעכפיק איד איש. דעם . אעדעד. ער זאא פיד פים אאע פגינע י כיכעי אריבע-װארפז איבערז 9אדקאז. װי אז אאפז קאאאיע... 111 טצז גאנץ רעבן גײ איד אױ־* דעם אײר*?ז פיאפזאר פו; דער :אס. דעדבס נעװיז איך צװײ זאכ;: די זכפז ברסבז בצ פיר נאניז את איר קאז בעסע־ זעז. ײאס עס פופ זיד אויפז פופערריקז פ־אפואר. נאר נישפ אאעפאא איגפעדעסירפ פיר דאס אעבז פיכ זסז פופעי. פײנע פאנפאדעס נעם איר אפפ בגי דער •עפיאקסם... פאינאוספ זיך פיר קאויב איד צו״ נױף די ־דעדבאעד פוז פפנע צובדאכענע באופעז־פעפ אוז דעפאאפ שאף איר פאעפעס פא־ ״איש״; װיאפ זיר כייר פאישיר איך איש 1 (רעם אעזער) איז די ביאאאױיעזישער .װעאדער או; פיז דארס; א *שפרוננ אויף א פעאז פו; קריפער אי־פעפרי...;אר *שפ פרעגז פיר אעזערס: — איר האפ אויסגעפראכפ. צי עס איז אן אפת? עס איז א נרויסע פרײד. װע; דו דעיזעספ. אז דסנע פאנפאזיעס. דסנע קאפריזז אח איבערלעבוננעז װערל אאעפעבס. שרכנכ ױנ;ער דאם נערעדפ װעגן פסז בוד ..אײבינ אינזאם״ ראס אײנ״ ציקע ביר פכנס. ײאס ער האפ איבער־ געא״יענכ אוז ױאס האפ אים נעגעבז די פענאעכקצפ צו באיעאםז זײז קאנצעפ״ צ*ע איבע־ פיר. פא-־אז. אויכ זיננעיז. צװײערריי שררבעיס: דער עישפער בעפפ די פא־ סע איז קגעפ אויס שו; איר אזעלכע נעשפארפ;. װעאבע איס *אײז װיאם זיר. אוז רעי צװײפער פין ישרשבער איז אזא. *ואס אאזפ זיד א־־א3 צו דעי פאסע. ר. ה.ער אאזם זיר אאײז קגעפז... א*ד זאא דאס נעהערז צו דער צװײ״ כער קאסעגאריע. איר ב־ז זײער ׳שװאד אױף ארע איפערא׳־ײשע כעאר־עס. רעריבער װעא א־ר ז־ר נ״עפ איצנראזז איז קײז אאנגע ־יספזפ;. איד װיא נאד ענכפע־ז אויף תבד זיננערס פאאגנדע ױעיסער: ״זײערע אײדן (דעם אעןערס) זענעז זטנע אײדץ. זײערע פרײדז זענעז זגינע פרײדז. זײער אנישױוגג איז זסז אנ־ שויונג4*. איבער פדצנפ. זיננעד! װעז ־אס דאלפ אפת געװעז. װעז פצנע אג־שוױג נעז װאאטז;עװע; זײערע אג־שוױננעז. ײעפא^פ ױאאפ פצז בוד ני־שפ נעהײסז ״אײביק אײגזאש״;אי־ ״אײביק גע״ פײנזאסי׳... 11 א*ר ביז;אינײכס ׳שואדיק איז רעם. װאס ד• ביכער פצנע;עפערז רעם אע* *עי פע־. װי די קריפישע איפיקאעל איבער פיר. איד האכ דעיצו נאינײשפ געפוז. ג״שכ איאפנעאאזז זיד ציש אעזעי איז נײכס נע־ע^ריננעז איכעי זצז רא6. א באקפ איז: א- האכ דעם רעזער נישם געגופעז כ־פ קײנע אויססעראיישע תזרגיאיקצפז. נײעפ פארנאגיאפיע. נײעס פיפ נאפפינקעיפאניזם. נײכס פיס צופאס: זי־ צו אאע ״איזפעז״ גישפ נאכנע־ פאנצפ קײנע •־עװאאוציעס. איך האכ נײכפ נעצײאפ. ױיפיא קראגנס דער אע* זער האכ נענעבז צי װא׳טז אוז נישפ נעצײ^פ. װיפיא בײנא ער האפ הצגפ אויפ;ע;עס;. אא״ז. ױאס איד האב אים ציגע* פ-אנ; האכ א — *פגעגנבעפ בצ זיױ. פיז זיר... ױצא זצן .װערפא װײס עד אאײז נאנץ נופ. אפ־ד־ תאכ איר *א כאפארכפ די נרױע פע־עם פיז זצ; דאכעדיקצפ. — איז ־אס אויױ א פאדדינספ. ־עי אעןעד װכפ :ײצפ נאי זיר אאײו אנפװארפאעכע ארבעס איז רעם ב אינער םא־אאנ ״יובא״. װאו עס ־ ארויסנענעבז די בעסםע קאםפאזיפ פוז אאע באקאנטע יידײעע קאכ גיסםז. פארסאנמ עננעא נאד א נר• םעאה. ער פארכאנם איז זיר דעב ארום זיד צו גרופירז דעם נאגצן י;ד דור פוז ױננע קאפפאזיםא׳־ז. אוז ניז נאר די ימנזג נאר א\יר די עאסערע;׳ צו ער כום אוז באגצססערונג צו פאר דער ױדישער קונסס. איז רעם פרפ דערכאנם םיך איז רעס נרױסן רוםײשז קאםפאז־ב* באאאקירעװ. ארום װעאכז עס האפ ז־ אכאר גרופירפ די אזוי נערוסעגע ״דז נוםשאיא קום׳שקא״ פוז װעאבער 1 יכפאכס דער נרױסער רוסײשער ד״־ד״ כושארנסקי. איר האב כורא צו ױמ אפשר אויד די נאנצע איצסיקע כאױ נע רושי״שע כחיק. אפ די דאזיקע עובדה פו; ביע:; א תיקוז אױף דעם יידײעז ״הײםא״• פיאס איצס יואא עננעא. נײכס אײנער םח אונזערע איצנ־ה ילדישע קאכפאזיפארז ױאאם זיד ׳י בערגעצוינן צו ײ אוכות עואם אוז פי פאאז נעװארז איז דער אאגעכ יננ י װעאפאעכער כוזיק. װעז ניתס ע:*ז 1נרױםע השפעה! אעצמנם זענעז איז במראיז. װיז אאדז. וױ אייד איז אנדערע גרויסע צ סרעז, ארנאניזירס;עװארז ס*עצ: עננעא״אװנםז. סיװאאם נעװעז א נרוײ ימזר. אױד בב אונז איז װאר׳עע ארנאניזייז ענדאעד אז זצנעא״אװנכ. | בזה האופז צו באקעגעז דעס ברײש! עואם םיפ זצגע שאםונגעז! ה. עננעאס זענעז יעויז װצס אװעק םוז פאאקס־איד. צװײ נאנת פארישירענע אידער האבז כיר געהערפ. דאס ער־שפע — ״הנותא״. א כושפער פון א נגיעם ױדישז קוגסם־ איד, א איד איז א סאנוסענטאאער פארם״ אין א כעקעצעי כאגאי־ס סודות־ דיק באװענפ. װערס סײאכאא העאער — לויכס אויף א העאער *כפראא, אוז צום םוף, קוכפ װידער צודיק זניז כאנוכענ* פארײשקגיפ. דאס איד איז א*ז דער אר־ כיפעקפאגיק, װי אויד איז דער פארנז* האיכאניע. כײספערהאםס אוז כאכפ א שפארקז אגינדרוק. ארם קענגזאץ צו ״הכותל׳ איז דאס איד: ״כנהנ חד־ש״. א איד איז העאער כאנארפ. סקערצא״ ארפיק• א*ר װאאפ נעזאגם: א כוזיקא־ אײכע אקױארעא. די אידע־־פאים איז בש אונז באי שופ כפק א נדע אוז ארי־ ניגעאע. צום באדויערז. פאדכאגז םיר נ״שס קײז איגסכרוכענפאאע קאכער־כחיק אנסאכבר. אוז פיר האבז :ײכס די םענ״ רעכקגים צו הערז עגנעאס קאכעדאאע קאכפאזיציעס. אייד אויפז געביפ .שוז ױדי׳עז כאנץ איז עגכעיא ני״כפ נעבאיבז הינפעי״ ־עפעריק. זגינע קאכפאזיצ־עס, װי: ״ז־עאק״ (אזא פאנץ). ״ם־ײאעכס״ (פ־יא פאר פיאנא. פידא אה װיאאאנ־ סשער). ״אויף דער חתחה״ ״פאאע־ ספינער סענ״ן•* א. א. זענעז אכת פײנע כיניאסגד־׳שאפמנעז. זעאבספפארשכענד־ אעד. איז דא נײשס דעי פאאיז צי אנא־ איזירן דעם אוכנעהויער גרויםז מאפע״ ריאא םוז אצע ענגעאס ־שאפענע;. אגב אורחא. װיא איד רא דערניאגעז, אז חת די אאע צײספוגגעז פאר דער ילדײעעדכודק, װי אי״ד די נרויסע פאר־ צו קאכפאיצייפז כאדע־נעם באאאסם. דערפאר פאראירז אויר נײשפ רי קאכ־ פאזיציעס זײער אוד־שור׳ש. אוז ײ כו־ שיקאאיקגע איניע װערפ בזה האופז נײטם פארװײשכ. ױארום װי פריכיפיױ עס זאא נײטס זבז א איד אױפז ערתסז באיק. איז דאר ד• הארכאניזירונג אוז כעארבעפונג א קאכפאיצירפע. עם נענינפ נישס באויז צוצזפאשז די נעעריהע אקאררז ארער אקאכפאניכענפ: כעז כוז עש אנכרי אי״ בעישאפז איז א קינסכרערישער פארם. אכת. בש אינז איז פויאז זענעז אויד באא־בעפ געװארז פארקש־אידער. זעגעז אבעי די כײםסז פו; זײ נישס אויף דער געעריקעד ק־נספאעדײכעד כדרנה. בדי צו באארבעפז ־יאש פ־יכיפיױספע יידא. כח כעז קודם־כא זרז א כששפער; כחכת א*ז א שר פאי4; איז די איבער־ שאפוננ *ככארקער װי דער איינינאא אא״ז- ־ער אכתער םרסכער ניט אירז יעס איד נ־עכה. ברענגס ארויס רעאיע־ פעד רי פאי־כען. ראס ציד באקוככ די נעעי־יקע באאדיכטונג אוז פאיב. כאנבע ״כחיקער״ באכדאבפ; די באא־בעפוגנ פוז א איד, װי א כעארע־ פײעע אױפגאבע איז קאנסעיױאפארױם. ־אס איז אבעי ביטים אופז :״עפ רער־ אאזבאר. װכא באארבעפז. הײספ: אי״ בער־טאפז. כיפ דעש איבער־עאסז פונם ױדײט; פאאקס־ייד. קעז כעז זאנ;. האס ענגעא נעאײנפ רעם ערשפז גרונפשסײז פאר דער װגיפעײיקער אנפױקיאוננ םיז דער ילד״עער כחיק. כים די רעצפע קאכפא־ זיציעם עבגעאס האבז או:ז באקאנם די ו בכ אונז באקאגפע זיננער רות אעװיאש אױ כיכד רודיגאװ. ר* רעצסע אידער ױאל ענגעל - דער פיאניער אױסנעלאפענע פאאקס־איד האפ אױד א״ קאאאדיפ א רעאיניעזע פארבוננ. װי װכפ אונזער ״א׳־פ או; װדזע״ איז פאפענציעא. באװגיזפ דעי אזו־נערופע־: נער נאנוא־נינוניס. ױאס שאפפ איבער א*ז עקספאכ״״ער פחיק — אינפע־״ :אציאנאאע איז אפפ װאואנארע כע־ לאיײ׳ג או; ױאס אנפפיעקפ קרושה איז א פאספוך־פכםעאע. אפ דא ־כפעקפ די פוזיקאר״שקכפ פוז פארק בבאאי יי באװאוספז־ניקע קואסודעאע בא־ צזיגנ צי אחזעד איד בבאא אח פארקפ־ ריד בפ־פ. איז איפ בסך הכא א *אל 25. איז — װי כ׳האב יעויז נעזאנכ איז כניז פריע׳־דיקז >>־פיקא — איז עננעא :עװעז דער ערת־פער. װאס האכ נעהאפ ־* פיץ־באדכפונג אח פרץ־באצלוננ צו ־עם ארוכנערעדפז עניז. װעז כיר כאפדאככז די קינסכרעדי־ *םע כאא־בעפוגנ פיז יידי״פ; פאאקס־איד בבאא אוז פוז דער •לרישער כחיק בפ־פ. באנעגעגעז כיד ױידער דעם :אכעז: עגנעא. עגגעאס קאכפאזיציעס בא־כפײעז םוז באא׳־בעפע פארקס־יידער אח ננונים אח פיז א־יגינעאע *כאפונגעז. איע אייע־ עננעאס. ױעאבע זענעז •שויז בכעפ ארע בכ אונז באקאנפ. פ־אנז אויף ז*ד איז ע־־עפער רײ רעם רותם פיז א כגיסכער. אײרא אױסכאדוי״רפ, פכגער קארא־ ' ריפ. די הארכאניע א קאארע אוז דו־ב־ זיככיקע. ער האס פאר־שפאנעז — פאאקסיאירער פאר געזא::. וױ אױר י• פאאקס־כעלאריעס כאא-־בעכע פאד איג־ ספ־יכענפז נ״ככ צו באשױע־; כיכ א 11 ־ײ אײראפעליעע כוזיק. ױאס כי־ העי• איצפ. א*ז אײע איי־ע כאיעינע אח אײפיא-־כארעדנע פא־כעז. איז יארהינדעײסער ײאננ;עװעז אױסש־״יס־, אעך א*; -ע- :יזןבס בנ; -ער קי־בע. כא זכ־ רי קירכע האפ רענירפ. — א*ז בכאא געװע; ~ױער א ױעאכע עס איז נ״עפ אגפיײקײיננ פיז -על .ױעײפאעבע־ כיזיק. יעדעי פ־וװ. א־ײסצי־צסז די דיזיק פיז קייבי־עכע יאכע;. איז -:פא־ק איגפע־־־יקפ נעױא■־;. א־ע פ־ובאדוד;. סקארד־. פיגענזי־ ־אב;;עױאנ־ע־פ פיז ־עפאס נע־. ־אב עס איז אגב פח ױעאבע צו ־עכאפ. ע פאאקסאיד.; ־אס ױעפי־עכ א;פ-:פאנע ף״ג ז־נגע-. ח-גלבע ־*:׳. אפ ־* ־ אויד פ-־עפ־ ־ע א-נענע א־ז ר־יכ זײע ־ אאע יענדעד פא־יעפ־ײפ איז דע אי־ער פ״ ־ד ױעאפ. זעגעז ת־פארק גערו־פפ נע״א.־; פין דעי קירבע. ־כפעפע- ע-כפ. בעת די קירבע האפ בא־מיר; א*ר נרױסע ה־עפעה. האפ ױד די פיזיק ארייסנעריסז פח י• אצננע־ ־עאאכענע פעפפע כדיער;. איז זיד זעײבכפ-פענ־יק אנגעהייבז צי אנפ־ וױפ^ע:. בלל איגז איז ־* כיזיק פח *עפענדיק אז;עױעז פאדבינד; כ־פ הפאה. דאס האפ באזינ־ע־ה אויסק־־סכאאיזי׳־פ איר כא־איזפ־ע.־. אאס א תפי^הדיקע יאפ ד זיר אצגגעױאקסז איז באופ אח פאיד פי: פארק. כע־קױייד־ק איז יאס. ײאס פיל דעם זעי*- ־ע;־יע א״ גאות אנכיעפאנענע

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.