Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-08-29 · 17 (29.8.1924) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
17 (29.8.1924)
Date
1924-08-29
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
58% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773797--00115-4795539
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

3 ר ל ע ט ע ש פ ט פ /1 *י מארק ארנשטײן אין ורארשע <ד>> רס *מ?־״: - ־ד :ז׳ יאושטעי ״י־״־ע־ ־'אניאט״; — װעלי כער האפ א־ז ר■ לעעפע 5 ׳*־ באזוכפ אאע ■:ד־־כע ר־ד־ע־ם פױ;ארר אױ, זיד• אפ־עריקע. װדל א־עט א־ז װאר״עע. איז נ־ז־אדע איז ארנ־־.ם־־ן נעװען א־־ז םעזאז הויאפדעזזז־םער םון ..־:ר־־ען מזנםם־פע׳ ד״. ד. נ א מ ב ע ר ג <צי וײן ייכ״רפוםז נ*שמ פרן רער גאעם האב א'ר *םס געשפרעך מיט ד״ר חײם זשיטלאװםלוי איז גישם אויף קײן פר יװזןפן איז עשג פלעבז. גאר *ױח *ן עםי?!׳ יןדי?ן און אויח א הפהרינעצג״ דיגעריען. אם רער דאזיקער צװײ• מער ביענפדע. דער ..ה״ד״ נאםבע־:. װי די אעדער רוםז איפ אוםבאױאייסםזיניק. װאאם נעקװגס *ון װאלם כארעבסיקס נעי װ םזן בל דבר אסורי עד כ,ס עס אסער,*. בגי כיא־־ם שװ#רץ א'ו קונםם־ א^ד נ.״,ם< פעאעע- ד׳אפ ט. >ןי:־עפ'ין אויפגעפיד© ׳אויםן"ובירעאום־אװנם םון נא״בערנן זײן פיעסע ״דער ײז שיז *װיי נאעיעס״ איניעפיז אונפעינעעע יעצע א נרע״ סעדע ר*.יזע א׳בע־ ר״ אײיאפעזש״ױרישע האם אש נענופעז דאס װאיפ און אנגעי דיויגז זײז רעדע אזו' ״איז אנהרב איז נעװעז נארני־עפ4*...׳ צענםרעס אה קורם בל װגירפ עי א*ז זגין נעבורע־עפאצ ױאריעע. װאו ער יענקפ או'סצי£'יז זגינע גגיעכעע װעדק. (אבריײ אין רעדזיקזױע) כר׳ אױסצודגיר; פאריצײרענע פעיתיס, בעס א*ד אגיך א'ז נאגפםעז ניעער ״לי״ פע-אר״עע בלעפעי4* א&עו־ױקז פאל״ גנדיקע נאעיץ; כגיז דערעײאזננ .,װינהעי״. װעאכע איך האי פאיעפנעאעכם א*ז ״װארישע״ װער ארפאנאר״. א־־בעע א*ר איבער אויף א יאעאז. נגיע קאפיפאעז םזז יעי יאזיקעי איבעפ עיפ רעם זעלגז אוז שארדעיפז פעיסאגאז־:־. זענעז רע־ײעינעי אול װערז רער־עגינעז איז פאייעײרענע זיעודגארז אה צצעגננעז. א. ע. פוקם. װיז. 8 16 4צגוי1. נעפײנפ האס א־ע ד• י:דײעע ליפעי ראסײ. איד האב אמי נעפײנס, אז עד סײנס רעם חתז״הױבר און א ציסע־ האב א*ר נעפון פון דער סרעסרעבקײפ פוז אױסדדוק. װאס איז גאביבעיג געװעז בגי זגיז אראבקועעז צו פיצן. א פארסיקער עאפעייאר אויף ־עכר״ דיהז ״גארנײעפ,4. (און אז םעז האס •שויז א :גיסםיקע באפרידיקיננ איז תאס? זגינע ראעארס־- דיקע װעיסער). פיץ האפ פאױיטסאנען. או דער עענס״נ פילס ני־בפ. װאס עד זאנפ ארױס. א*ר ־עסער עיד פאי פיצעם װײסאיג בגים אנקוקז דעם ראז*קז פח אױ:* צװײ םיס. ׳ערנםארם מיס א •עלעכפער קארס סעאפער. װאס אױ א מיכפיקער פאקפאר איז רערנענםערז די יירז צו דער יידישער קולפור. דער יידישעד םעאםער איז האס זיר יססארק *נםװיהקם! נעזעז נאםבערנז. ס׳איז נעװעז א סחיצה. װאס האם כױר נײעס נעלאוס צו אים דןזד נעגסער קוםען. אוז שויז ר' םינוט פון אונזער ער״עפער גאנעגעגײש האם זי 'יאוױי א העאסם סיםבאליזירפ. אמאל. אויו״ צענאאנע 1. ריאב איד א'* םיפן הויף באנעעט א םעגסיע. ער אפעריקע םכ איז נסות. סמ איז איבות. — צ' איז די באנרעגצוננ פוז דעד איםינראציע א נעםאר םאד דער יידי׳עער; י קולפור אין אםעריקע? — די יידישע קולסור אין אםעריקע יו־ז;עכל־כז עו װימםגי־י־ע ג־י';ע *•י נענ*ננען םין פי״ןעם ם־ר. איד - ״־1 * ־יבי *< *ם־־־לײ״־׳ג ל?[ עי פרעעס ־יר. האכן םיר ז־ר נעםרוושז איז נעם־םז. איז ־עפעםער זיד איכזנעסוקם א־בע־־ז אהםל. זיד איםנעקיהפ. ז־ד אנ־ נעקוקפ אוז עענאנגעז זיר. אי דער םענםש נעהם *ן #־עז א־י כג־ םיר קייז םפק נ״כם נעװעו. א־ד נעי דענק נ־שם, ע־ האכ איד ייר אננע■ שסו־סז. אז ראם א־ז נאסיערנ. נאי א םװ־עבה האם פ־ר א כל־ץ נעםוז: אם א־ז א םענפ־ע. פ־ם װעלכז א־ר װעל ק־ין גיאל נ״ג־ם גאענט װערז. איד נלו־ב אין דער װאנ־קג־ט שיז ער־כםז *ג־נר־יק. ־כפעפעד קיםם עוהילף ר' לאנ־ק איז נר־בלם ארויס כ־ו־פנם־וג־ז פון רער כא־. ם־קער עקםפרעס־װער ארבעט פו; ד,־;. פערבאװאופפיײז. װאם בא־ א םענות האב א־ד יג־פע■ םער נעהאפ נאםבערנז או־םעוזעעז? נ־שם קי־ז שר״סםשטעלערישע םענות וענען ראס נעװעז• ביהאב נ־״כם;עקאנם ־ייי׳ ז-!. א־ז האנם האם ער י־ד באװ־זז אויף אונ זערע האר־זאנס;. א;שםד,. װעלבע פראנפ איז זיד רעכ נ־ו־םז ״נארנ־שם״ אין װערפ נאד נעש־רס רורר א יג־ארבז םזז — ז־ ־עפעקפ נ־־כם כו־ם נ־רױאננא. ז־ ״.־םעקם ם־ט סם בא־ רעי םב־בה. אגן אױב נאכובע־נ א־ז ראן אלי פארםםם נערדא־; אױ נ״עפ כא־ באהעם־שע הפקרית זגינע. אן אנדעד; װאלם א־ר עם לגיכם סוהל נעװעז. א־ם נ״עם. א סענם־כ ס־פ אזא;רו־ס; סח. ס־ם אזא וואנ־ק װארס. סיס א װאדט. װאס אפילי א־ן עפאם קל־גנפ כייז דעם דעד עדנשס אדי־ס — תי עיקט ז־ד עם? ס־ם זג־;ע באהעס־־דע;עננ האם עי־ שםח בלענפ זיד שארנרעסעח — רער ע-קר — א ראנק רער עסינראזו־ע. אבער ז״ האבז אויד א־־נענע שסדאםעז איז בחות עום װאקסז. טארעס־־ם ז־ר. אז רי א־סינראע־ע׳באגרעגעוננעז קאנעז םאדלאננזאסעין רעם פיאעעס םג; ז־־ער װאקסז. איר נלױב. אז ד• א־־געלנע אאז; װעלז זיר עונו־פװאקםז איז א נרע״ םערז שםח. װאם נרעםעד רער שםח װעם זײז. אל־ז קלענער א־ז ר•;עפאד. די זאסדז פוז דעד סדבר זאלז ז־• פארש־פן. — עי לינפ א נעסאר סאר דער יןר־■ ינ־ע־ קילפור א־ז רער עג־ג־פאלסיננ דעם 'לרישן קבו־ן א־; א־־ראפע,., — אפ ד־ עושפאלסוננ האט א־ן פאז־פ־װע איז :ענאם־װע פענרענעז■ נאס־װ ת־דקם די עושפל־סערוננ פוז ד־ בחוה: פאז־סיװ — װירקם רער פאקם. װאס יררן װילז ז־ד נ־־סם אס־ס־ל־ח פ־פ קולםויז. װעלכע חם־";־ נ־דד־נער פי; זסז א־־נענעד, און דאס עװ־ננם ז־' עי רערנענםעיז י־ר עו דעד א״נענער קול״ סוד. סיבאםעדקן זיד לעעפנס בנד דער "־־";",־ר א־נסעל־י;ר־פםשםעלעד. פיז : זיר נע< ע- א סיפארבעפער האמ זיר נ■.-.ם עים נאסם אוניעח ר״ר חיים ד>-י־סק׳ פיפ עפלעבע פראנן זזענז |(ר אױף רער ױדישער קולםור. 1■■- האבן נעשםעלט פראנז איז ר״ר .;לאװםקי איז אזױ פדסנפלעד;ע< איז ארו־םנעזאנם זסנע םייניננעו ־ע-ער פראגע באזוגדער. װי א־ז אגיער קוק. ר״ר ז־ג־ם־ ־־ אויפז װאוקם םוז דער ־וד־שער י - פאר די לעעםע ־ארז פוז רער [-;אװיעער קאנפעדענ־ז ביז הײנפ? זי־עד אפם־ס־םם־ש. קח־סיבל -־ ־ררישע ל־סעראםגר. א־בער 1• י' בעלעפריסםיק. נעװאלם־ק זיד .־עדנעבלים. סיר פארסאנז אזעלי 1ו־.־עגםז. װאס װאלפ. לויםז נח פיז *פז, פארניפען א נרו־ס ארפ א־ן; כזעענםםע ל־סעראםורן פון ד |וו.-־1רשע פעלקער. װענן אנדערע נע ,. די ירדישע שילן א. ד. נל״ קאז א־ד 1 אי־דאפע נ־שס זאגן, װררל א־ר װי״ס | זננן זײ פון דעד ל־םעראםור. א־ד ערשס איעס באקאנען ס־פ די 1 זא,כן או־פן אדם. וױ א־ז אנרער ס־־נוננ װענז דעה |.:כ פין ירריש אין רער יררישער ־ א־ז אסעדיקע? — א־ד װיל זיד ג־שס פאדנעםעז | ק־יז נב־אות. א״ד קאן :אר זאנז ־עם א־עס־קז עושסאנר פיז רעד;־ קולםגר און װענז א־רע םענלעכ• . איר װעל אנהויבז פי; דער ירדי״;־זוױננ. ד• ־רדישע שילע א־ז אסע׳ זאב;: ע־ א־י '■מיעד עו ־ענע שעפער־שע נאםודן פין י־יצעםאנס־ע־־פ. װעלכע ■ ״'"-ם האבז;עקאנס א־י־סװג־ון ז־־ער סאלענס ׳־־ ד';לג־כעג־ם־ק או־ף פאדש־־דנאדם־קע נע■ א־ן סררנע או־נן אונטעדנעשװענקט נ־שם;ליפט אי־וס ז־ד. א־ו דיי־ * ־'־!• *י ב־ס;. עס פעיס א־ס אבעד ז־־ער ויאניננ :אד זררן א־ינן נעװ־כפ. נא- םײן :אנעז 1 שו־ן דאן א־ז ס־ס אים ס־ט־-ענאננע: דעי עי פ ו ן. אגז בלױז דעד־בעד א־ז ער פאד א ־ ך האט עס בסל נעסאכם. עס הא= עװ״םער;אסבע־נ. דעד ׳;ם־ש־־רד־שעי. אינז שד־פפשסערעד. װג־ל זג־ן סאם בא״ ס־ד סער װי שאק־רפ. װררל װ״- עדנש־ ן אױף דעם א-ס פוז נדויסז ״נאד נדענ־עם זיד סיפז װ א ר ם. ס־פ הפקרית א־ז א גלררםעי '־'דײ• ־״ נ־שם־׳ א־ז אננעװאקסז ד־ ינ־װאס פוז םיא־ז א פאקס. או ע- א־ז דעד שש■ הפקדית — א נאסלאזע. סנושסד־קע פע־ פיז דער עלענוהסער א״ א־ז ד־ שװאם. או־ף ־ענעם אדם א־ז נעשסעלפ ס־־לז דגרכנעסראכסע- נאװערע פיז א<נ■ נעװאדן א סזב־ז עו אפנעסעי. װעלכע זער ל־םעדאפוי סיא־ז א פאקס, אז ער שסעקז ס־ם שסאל. איז דעד או־פשר־פם א־ז דעד ערשטער סג־ססעד פיז אז אד■ א־ז דאיס נעװע;: סה־כי״היתי. שפעסער פ־קל — א קינםסושרק א־ז אונזע- פוב״ א־ז דער דאז־קע- םעספי באע־רם נע■ ל־ע־סס־ק. יזאדן ס־ם דער דאפ־נ־-ס או־סנעשליםע■ רער סענכש• האם א קלאח. א לו־■ נע-. או־סנעא״דלםער קרו־ז פיז נ־יװאנא• פעדן קוק פאד דער פארקס־נאנעק־־ם און - גײסציקעי שאיקה־:עױ:פק**פ. נ*יעפ :עװאקרס שט״פ ע־ גדט זגין גאע;צ;דעד פע; יעו־ז שזפצע• *אר איז קאביף פא■־ אזערכע רעבבס-זא:•. װ* די יידײטע יע&־אד אח (םאי די רעצהע 8 יא־) ד* ילדײעע *עיר. א רױקע. פ*פע א־בעיצגיױגנ עפעכ־ם א־אפ םיז זגיז ױאדפ. א נאױבז איז אפ־ סיסיזס. נאסבעינ הא״ א ניו־ס פאדשםענדע־ ג־ש און כאסת א װא־־ב האיץ פאי דעם נדוים;. דעיװג־ל נאד שסיסעז ק־נד. װאם ה־־סם: פאלקם־סאס;. עי א־י ערנסט. :לו־כ־ק איז כא־ האיעם. א״. װ־ װאינדעדיער דאס א־ז. בעת סען דעיסאנט ז־ר. אז ״פון אגהויב א־י נעװען :א־נ־שם״... אז א־אפנעקיסען א־י עד עי אונז א עוב״אכענעד עװ־יפלע-. װעלנער האם נעעװ־־פלט אפ־לו א־ן דער ססשית פין נג־סס־קעד באפי־ד־קונ:. װעאכז פרץ האם אננעי־עדם עי שי־גיבז או־ף ־:ד־ש איז װערבעד האם נאד כ־ז הג־נס־קז םאנ עפעס א װינקל א־ן דער נשסה. װאו א צװי־פעד נאסבעד:, דעד ה־־ד נאכ־בעדג. פ־אװעס סעסעם לבבוד דעס אפנאס פיז באהעסעד־ק־סה־ב־־ת־ת־■ ד־קער הפקדות. בכ דעם װכיו־ד פון דעי װעלס־קאװ־אדנ־ע אונטער ד־ פל־נל פון;־רװאנא. כאסת א װאינדעדלעכע סעסא■ כ־א־פאזע. װאקסם עד א־ו־ס פגן דעד נאװעלע. שםערט עד ז־ר א־ז ד־ ד״עז פיז פובל־■ ע־סם־ה. נענסע־ עיס אםעכ פיז אעבז. א־ז א־כ װ־־נ־ק ד־ ״עז — יאזט ער ז־ר איג־ן א־ז נעזעלשאפסלער־פאלים־שן קאסף. אױ װאס פאד א פא־ס ז״ן װנוםער־ ד־קע שאשיננ זאל נישפ אננעסעז. עי פיז ב־לד, ע־ פ״ װא-ס, ע־ אפיער נאר פוז םאס — װעפ ז־ זג־ן א־ז אינזעד קולפוד■ עססעם־שז לעבז א ז־־ער װיכם־קע ער■ איטער קאציזנע א־ך האב דעכ אכנדיײכ אז א־־נער פו; ד־ הויפפ־ס־סלע: אדאפעוװאיפ; פיז ז־ד דעם :שסה־פיעסעי־ש: סקעפס־ע־זם א־ז בג־ נאסבערנן נעװעז וג־ו א־־נענע בעלעסד־סס־שע סעס־ק־יס . פאד דער ״ד־שעד ל־םעדאסוד א־ז יאס נעװעז א װאס־זשע ביז א־ר אויף דער װעלם? א; סאסקע פיז נ־יעדניקן עו־נםס? א שאב■ לא;? א סיספארשסענ־עניש? הג־נם ניי׳ סדאנ אדו־ם א־בער ייך א טױס אודפ״ל! פארשפ־־ם זיד, אז א־ד װאלט נע■ ־א־־פם ז*־. אז רי סיספא־־שפענדעניש א־ז ער. נאסבעי;. אבעד ראכ האפ סיר פכז :עװ־סז נ־שט דעדלאזס. אס דעד באהעסע־סא; ד׳אלפ פארס א־ז דעד האנס א קלינע איז בשרע פעז. דאס עדנםםע א־ז. װאם עד — אוו -אם דויכנעסאכס עװ״ פער־אד;־שםער פעדיאד פיז 1910 ב־ז 1שפ־סוננעז א־ז נעװעו א פ־אנערן־פער־אד. :ענץ. דער ע־קר ב יולע ערות פיז םיאנער־שק־־ט. נישפ ראס לאזס ז־ד עדהלערז דידד דעס. װאס ק״ז לערער, ק״ז לערב־כער, ק״ן, ר־ אנםװ־קלוננ פיז רעי יזרישער ל־םע־ :ר פיז 1916 הויבם זיר אז דער• ראסור איז עז דאש־ק א־בערנעװאקםן ד־ יי־ פון נארסאלז װאיקפ. עסלענע אנרעיע קילםור־עװכנז. ז־־עי קינספלע־ : קינדער לעדנעז א־ז ־ידישע שילן. רישע פרארגקע־ע שפג־נפ אר־בער רי נעברויר־םענלעכקגיפז. אבעד דער ־:ד־■ שער לעזער אנסװיקלפ ז־ד. — װעלכע יידישע פדאבלעסעז האבז אגיד א־ז דער אעעטער עג־פ סע- פאר אל־ו באשעפפ־קפ? — ד־;עש־כפע פון נסםס־קז קאסף פוז ־וד־שן פאלק פאר זככז עקזוםםענץ. — װעלכע װערק פיז רער לעעםער ילדישער בעלעפר־םס־שעד שאפוננ האיז או־ף אכד נעכאכפ דעם נרעספז רושם? — אראנק סכנע ספעעיעל װ־םנ■ שאפםלעכע א־כעם: ב־ז א־ר עים בא■ יו־עדז נ־שפ שפאיק כאקאנם ס־פ רי בעלעפד־םפ־שע ש־אפיננעז. אבער או־ף װיז׳־ל איך האב;על״ענס ז״ — האפ נאסבעדנ, דער קלונעד קאפ. א־ז או־ף ייננע שר־פסשםעיער. נאר פאד פרעעס לעבז האט זיד :אסבעדנס השפעה נעלאזם פ־לז או־פ; ׳:;נערז דור ליפע ראפל. נאד אז א דראננ עו נעװעלם־קג ס־ם דער קלענםפער אנשםדענגוגנ םגל: נדו־ס :עװ־נס עו ־ענעד עג־פ. ד־ עישםע ״.״ נרויסז שבל האם ער :עפדאװעם פ־ש או־ף דעס ־יננעו ־נד־שז ליפעדארישל הו־ף. דאכ זענעז :עװעז סעד אדע- װ״נ־■ קעד םאלענם־רפע נאסבערנלעד. נאי א : זײז שבל. א ז זײז א־נפעל־נענץ אוז א ז זג־ן קולפזד-ה־פעדםראפ־ע. װעלכע האפ א־ס אדאפנעב־אכפ ק״ז װאדשע עו פרעז א פארפ־קז סענםש. א פאיס־קז עװ־־פלעד. א סאז ס־פ א ־ויסשםעפישע. א־נסעלינענפ־שע :א װעלע. פאי ס־ר א־ז דאס נאסכעדנ דעד זעלבסם־באקעספעד א־ז פאיש־דענע תאד־ותפ;. עד האפ אדו־םנעשלעפפ או־ף דעד ר־כ־ פ־קעד שכן א :אנעע :אלעי־ע פו; שכל■ ד־קע פו־ננ־כעז. פיז א־נפעל־נענפ־שע. נ־שפ דעיפאי-ענע יעלכספסעדדע- ס־פ נעספ־קיליינדע סחו־ איז אפנעפא־־ענע האדץ, װאס א־ז ב־ז העלפפ פא־אל־ז־דם הענם — פ־פ;. ענלעכע א־־נע עז ח־ אני פאר אל־ז א־ז דער װעלם או־םער הפקרות., דעדע, װ־ לכבלעכע שװעםפעדק־נדע־. אוז װאס ד־ עוױ־פע הזדפם דופקם נאד' א־ז ו״ האפ עד לאקאל־ז־-פ וג־ו סכ. פ־פ א זזויין ר־םסישז אז; עפ־שז םעם׳ י װי נאיא א־ז זגינע קאפד־פש־אס. אוז פא. איז, װ־ ראס הא,-ץ — אזו־ זבוז | דװ־ר ו״ האס ער יײז סם אפנעפו־פ. װ־ פנ־ם. ן;עפע האפ ז־ד נעקל־נם אפעיפויסז א ׳א. ב־סלעכװכז האב איד הופס גע■ 1שעדלעכז ל־כע״נעפ־ל דירר א־בערר־כפז װעז, אכננעביםז ד־ דאי־קע עװ־יפנ־ם■ ו א־ם. דאס א־ו נעװעז א פאדעװ־־פלםעד ד־קכפ נאסבע-נם. עװ־־פנ־סד־ק״םו א,־ז העבספנעליננענער עקספער־סענפ. אז :־שפ א־ז כאל־־ד־עדן ז־ן. חל־לה. '■אי ׳ עקספעד״סענפ. װאס דעדסאנס אז דעם כירור:. װעלכעד סאכפ אל־־ז או־ף ס־ר נעדאכם דעם נדעסבח רושם ל־־װ־ק. או־ף ועד פיאנע. װ־ אוו־ קוקפ ד״ר זש־סלאװסק• או־ף די ־:ד־שע קולסור■ פיאבלעסעז א־ז א־עם־קז רוסלאנר. האם אונזעי :אסס נעענפפעיס: — א־ד קאז װענז דעם;אדנ־שס נ־שם זאנז. איד ב־ז נ־שפ באקאנס ס־ס די באר־ננוננעז א־ז רוםראנד. דעדס־ם האפ ז־ר דעי־ :עשפרעד פאדענד־קם. א סד נעננער שם״עז עג אונז עי. ..ארבעםער-ריננ״ װעלבער איז נע■ :ענן רעד ירדישער שול אוז דער 1: שםעדער פון דעי נכעד באװענוננ. | א־עפ אל־•; אױסנעבױם א נעץ פוז ן;ע שולז. װאם נעםעז ארום א פאד §: ק־נדער. דעס אנהו־ב פוז דער י ־;יל־גא האבז נעסאכס די ■*;אל-דאד־קאלע שולז (פועל־ ע־וז ז־עם ארבעפעד-פאדבאנד) אינפער |*ג־נפלים פון דעד נכעי־ :אעיאנאל■ ן־א־־ער פ־אפאנאנדנ־ רי באעױננ ן־׳ ק־נדער עג דער שול א־י א װארע■ יאו־ע־קע. רי קינרעו װעקז או־ד :אעיאנאל־ראד־קאלז נעדאנק בכ רי . עס זענעז פאדאז פ־ל האפנוננעז | א;אדסאלעד אנםװ־קלזנ;. װ• זעס או־ס ד' ־:יישע ־זננפ. 1 נ־־ם ארוים פון דער שול. װ' אויר |־׳ עננל־שע שילז? ד' ׳:ר־שע יינגפ, א־בעדהו־פם רי ■.׳:״;- ־וננפ. אפ־לו די אםיסיל־רפע |״ עננל־שע שולז. א־ז נעעװאיננעז )׳כעיקערן עו דעד ־רד־שעד קילפיר. י װירקן: ד־ פיאפ. פאי״נעז. װעל־ אז ז־־ער ארבעס סירויב איז דער |:׳;־ שפראר, װי או־ך דער יידישעד ם־א• ״0^5101 2£ 5^א, 9.- 1.50 5.- 8.— 'ז *ו•; רײז שימרעא;. :־האב דאת סארתזסאנעז. נאר א"״ןא*בער ז*ד א נעפעראעבע אסעראציע. רער;אצבער; האפ אױ״ז באװיזז זײנע| אזז אז ד' א8עיאצ*ע חאס ז*ד;אמ־ ״ניכיעו־ רזרד רער קרײשהאאענער פריזםעןגעינז אײננענעגז חאס עי צעב־אהז רעם אח שאדשםײז —|כא5 סיס די ״שאינאביאנם4'. אפנעי-יהס פון ״ראיאיביאנאי פצהךעס: שאדנעבז. \ אז א זצפ ד* ידײעפאאענע *עסאיוצ׳װ פו :יהאב ־שױז פיז אאנג קײן הארץ ניתזםן ״ראיא :יאנא4* איז אפנעעסביס בײס רער ש״אער בריסס שו; א נעזונסז פיבייײציסם. סיקאז זסז. אז נאסגע־נ אא״ן האאס דך הויפםזעבאעד שאר א בעאעפדיסס. *עדנםאאס. םאר א פעאעסריסס איז יסריםם״עסעאער (א*ד אינסעריעײד). ער איז אבער ביער װי א בעאעסריסס אח סער װי א ישריסכדעסעאע־ נאסבער; איז. אויס דנרז פאסענץ. א ־ענעסץנכ־סענסיע. ב׳סײז דעיסיפ צו אויף אים. װאס איז פעדקוזירדיק איז נאםבערנן. -אס איז דאס אגינאעפז דר םח צװ" י סענפתזז איז אים. רי הארסאניע כביעפ | צװי״שז צװײ קענגזעצאעכע פאאױםז. 1 נאביבערג אאזם דר נײשם סײאז אויף 1 מ ענ ם ׳ס איז *ש ר ײ ב ע ר. נאר סאקי גאר אויױ צהיי םענפ״שז. סראש. בעסעלנ־קאװ בלעבא בעזברזג־סיא ן ר ןג ם. א ד ל ע ר - *ם :אנ*טי .דא אבילניך ןד׳אזתד־ ונוגא - גיבעל כאסאגי כװאםסאװ- םערעד :־*'*• (דערצײליננ) זשירנאל ״סאװרעס. זאייכק•״ גחנ —.8 , חי״ן דעם א*ז ־א אוישן לאנער: א ל ם א; א ך .אקנא״ בזך 1, *, ג צו -.5 .בעפעיא״ ב*ך 1, 2 אין 3 צי -.9 בזך 4 —.! ו ק ר י ם א װ - ־א־אבס ביסיא -.ד דאסםאיעװםקי - ברידע,־ קאי ראםאלזך ן כענ״יער —.12 , *רעםםיסלעדע א• :אקאזא:*? ־־.8 אי־יאס, 2 ב. אין באני -.16 בעכי, 2 ב. אין באנ־ -.16 די *דלזן זענען אין םויליזוע ילאסעכ. זדן יא־עמ קאן םען באיכסעין ביכער דייכן סעלעםאן און יי ביכער *ינרן צ*נע׳ היםעלפ אהײש. ב־כדענדלעד און ביבליאסעקן באקו• , פען דאבאמ. - 1>ז2£^0 -0>51?ן^0^51א |ױ דאלקארברא 111, סעל. 74*401 (אין הויף לינקם). : ײים םון ד ו ס י ש ע ר ליסעדאסױ: בעלעסר-סכדק, *יבליציםטיק, סי• ־׳;, כדסיכגוע פין רעװאליציע, װיםנ :אןס, לע־נביבער א. א. װ. ־*כסקאי רעדאלוציע ס. ג11 -.11 - ב*־בא זא ס-אבא־:י•• ראםבױ —.112 י - •*:אס־סע־ •אב־עדיעמעל -.9 ] ו - קאנ־א בא;י אדכל• -.3 ־יעס דכי־נאל כ־י-אד״כעםסיזענ• [ א• ליסעראס. ו -.16 •;פק״ - סיד־זבעא -.12 םעלעםאנ• —.8 - ■־אזכקאײ -.8 .־ע־כק• - ראיגקאזי -.5 - ראזםקאז• -.6 כ - •**א-יא בא־עכ —.4 בזוכקא ר< -.ל ־־בב - *ערדײסקײ —עפי —.6 ל ע צ פ ע נ י י ע ם 1 נ א ס ש ע כ א װ א קגױךנ־• ג־עעכאװאי —.11

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.