Literarishe bleter · 1924-08-22 · 16 (22.8.1924) · p. Seite 2

/6 16 א איעם ער *יגיז וױאז אה םוח. איז *זױ אדום ביצדעפ זיך אויס א נײע אי;פע. לינענץ־ניװא. א נײע יידײעייעעםםערי־עע אײנהײטצענקײס. אח — זוי איר װיאס. צי איר וױל5 ני־צס — זאװ* ריסער איז דער םאנ־פ םח דעם נײעם. םאפעריעל־יטעפערײטז דור. אויד עד איז װי םאנ״ם צזנעסראדפ. ער איז דער צאקאצ. די קרויז. ארויפנעי זעצס אויף די צענויפנענוםענזג גאד רויע זײלן פח םאסעריעאייעעפעריסע־. ״עם־האדצײטער״ ילדײעקײם. ער א־ז זײער דיבטערײטער אנית, זײער פועל־ *וצא. א תהום לינם צװײעז אים א,ץ דעד פארנאננענעד יזדײבקײס. דזבס זיך; ער םים דעם פאדנרעבםז פאםז זײנעב האבז נאר הײז אבות נייעפ געהאט עד־ נעין װאו אין דעם הקדיב פח דער עד*> יעעד פארנאננןעהײם. זאװא ריםעד. אז עד דארף םיפ זײנע ה*רםע םיננעד פאריצרײגז א ליד. אץ דװקא ז״נס אז אײנז ליד. *ערײנמ ע־ נעװים די העברעאילנע װערםעד םיס א• ױדי׳טעד אױסלײנעבץ. אבע־ װעה איז צו דעם. װעלבע־ װעם צוריב דער דאזיקעי־ אויסרײנעניז פאײ זאײקס אידער קײז אויער ניםב האבז! :ע־עכידםע קינדער װעס יענע־ האב:. װײצ עס פעלכ אים דער חו־־: , פאר רעד גײער ספ־ביע פי• יידייבקײכ. װעד האס איז זאװאעז ארמגעלײנג א אינסעלינענפע. פיא פיאנדיקע. פיצ . װײסנדיקע נ*בםה? די איסע ספדים וע־ בעז אים פיעדד. די :גיע — נאד בםעס פא־ אים;ע־עראם;. אוז םעז זעפ בכלל ני־צפ אדױם< עד זאר זײז דער פאײם• קער ביבער־װארים. ני־עם סנ־ם האס צונעםיאבס זאװאס אגיננעבארעגע אינ סעאיגענםײצקײם. םנחם האם נאר נע־ סוז אזוי פיא. אז ער האם זי פאי־עפא־ נע;. ער האס פאריטפאגען די נ יי ס פ י ־ ק י * פ פוי א דור ..עם־ד׳א־צים״ אוז ע־ האם גענוםעז די נגיםםיקײפ אין אי־ העבסכעד ־עםופע. אוז סיכ זײז בור האם כינחם א הא נעפאבם צו דער יסאיםםזאדיקער םע־ אדיע. אז נאד דורר די אב^ת אוז דודך זײערע ספרים קאז נעיאסעװעפ אי: דערהאאפז װערן די יזדײםאעבע אינםע־ אינענסי׳שקײס. מצזפ זיד ארויפ. אז איז באופ אינפ זי — די אינפעל׳־נענסײטקײם. װי יעדעד נארםאא פאיצק אוז צום צויסדרוק קוספ זי איז נעפאיםם װערט ד א פיאצעס פון לעבעדיקער *באפוננ. ז *צװארצע פינםעלעד אייפ; פארגעלבפן פאפיד — סיאיז נײעפ דער עיקר. נא־ א נעבז־זאד. ןסיף — זייס *•) אבער דעד פייס איז איבער א מהום. ■ נײבפ איז דער הורה איז נעלענז ד• ן קראפם. נאר איז דעם פיאצעס פוז יבא־! פהג. אםת. די •טאםוננ האם זיר ני׳טםן נעלאזס אופיליזירז. זי איז בא׳טפאנעז! פוז פעקלער עולם־הבא אוז זעק םילפולי*! ססיק — אבעד דער פיאצעס איז אג־; נענאננעז. אוז זאל םעז דעם ראזיקז | פיאצעם גײשס אידענפיפיצירן םיפז; פיאצעס פוז ג ײ ם ס י ק ע ר יטאפוננ. י די אלסע פוח־גיםנאספיק איז די עננע| ד״א פוז בית־הםדרש איז אויף קײז | פאל נײצט םסונל געװעז צו פארגרעסערן 1 דעם פראצענכ פוז אונזערע נײסטיקע. רײבפיסער. אבעד װי יעדעד .יטאפוננס־ פראצעס. װאי םעז דאדף צזלײנז װילז אוז םוח. האם אויד יענער אױסגעביל־ רעם איז דעם יידײטן קיבױו א נעװיסע אינםעלינעניז־גיװא — א אײנהײפלעבע. אוז אס אזוי װעל א*ר פאראפראזיר; א נתז בירנבוים: אז יטאפוגנ איז קײז יזרײטער קיבוױ נײטפא. אז ־טאפונג איז דעי יזדײטעי קיבוץ פאדאורסיילס אויף צעפוילענײט לעבעריקעדהײד. אוז דער. ילדי׳עעד קיבו״ז פוילס בפידויט דארפ. װאו ער ציפ זגיז װעגעסאציזג װאו ער זיטיפעס אז יטאפינג. דאקענ;, איז דעד ׳^־אצעס פו; צעפאלענײט אוז צעםױלע״ 1 ש לאקאליזירס אוז אפנעיטסעלפ דאדפ. ן^או *לדן האבז אנגעהױבן *טאפז אױף א! :ײעם ׳טניכ אח יטפײנער. אויף א יטםײ״ נער. לזאס איז צוגעפאסס צו אונזער , צ־־ם. | דאס אלפע פאב־יקל. ראס פאב-־יקל 1 פח ״תודהי׳ איז אונםעדנענאגגעז. אויף זײז ארפ איז אויסנעװאקס; א פאבריקל פון חזיר־הא־ אח א פאבייקל םוז רי־ כיענס! דער .־עפרעזענפאנס פוז רעבע* דיקע־ יידײטקײפ א־ז *טויז ג״׳טס דעד בז־תויה א.יז נײטם ךער בסלנײטער יוריט; פח די בני־תורד., :אד דעי ..עם־ד׳אדיד. אױ. בני־תורה. בני־הודה, װי הייר איהד דארפט ךעס קאפ פאררײפ;. ־עם; עם־האריז א*ז די אוינז ארײנצוקוק; און אים צו פאריטטעה;! איר קוקם אױף אים. װי אױף דעם י נײטפ דערפארענעם. װי אויף א בעל־םום. א קל יניקײכ. אביסל! עס פעלם אים א גאנצע יטסיק ױרײטקײפ: רער פלפול פיז הינפעדז אויװעז׳ אוז תעד װ״סס. צ* עי האס אפילו חוםיט נעלערנם! אח װער װײסכ. צי ער קאז עבריי װאס א אינםעלינעניזי—איבמאױיגס נעז*הם~ קא; •טויז אזוינער באזיצןי איר פארנעסט אבע־ אז ער יטאפם!;קעםפ חזיר־האד אי; םעזריפיט אוז יטנסדפ דיםענס א*; בריסק. נײס פארי״ נארקעס איז ברזיטעזין או; װעבפ קאל־; דיעס איז ביאריססאק. 1 אח א׳ז דעם פראצעס פוז יטאפוננ זאװל רימער ארד נאר עפעם א קיביז א ילדי׳טער האס געלעבפ. פריז האפ געפח אײז קלײניקײפ; ער האפ צחאםעננענוניעז די זײלז פח דע■־ אלפער תורה״פאבריקל אח ארויפ״ נעזעצכ אויף זײ םאגײטן. װי א פעספע סיגפעסײטע קרוין. װער איז םאנײט? פאנײט איז צוגע״ פראבפ. ער איז אבע־ דער דיבסערי״ יטער אםת פח זײז צײט. דער ריבםע״ דײטער פועל״יוצא. אונפעדנענאננעז איז די אלפע יזדי״ יטע אינדוספרי. יאס פאב־יקל איז אױם. תורה, װי יערעד אנסיק איז א עניז פאר אײנצעלנע ליבהאבע־ אבער קײז בא־ ׳טעפפיקוננ פוז א קבדן איז זי נײטס םע.־. אוז ע־יטם איצס זעפ םעז ארויס װאס פאר א געװאיכיקע באדײסוננ דאס אלכע קאלעקפיװע פאבייקל האפ נע־ \ האס פא־ דער פא־נוירוננ אין רער״ הארפונג פח קיבוין. נײס ארויס אױף דעי פוילײטער פראװינץ. *טםעקכ אדײז איז די אלפע. אסאליקע םקוםי״-תזרה אזז זעפ. װאס פאי א נעװאלפיקע ־עפארםירוננ אח צעפױלוננ עס העריטפ איז רי סובלע ײדי־טע וױנקעלעד! דאס .־עד איר װענז רי םקוםות. װאו רער אייכעי צעםענפ איז אדויסנעפארז אוז קײ־ נײעד צעםענפ האם די לעבער נײטס פאריטכאפס. אייז פדיס פײלפ םיד אפ פח א נתז בירנבויפיס באהויפ־ סונ;. אז א; תורד״ איז קײז ילדײטער קיברז נ־־טסא. יטפרײפז א; האםעטנע.־ םםיטות. א סיז האלב דורבזינפיקע ניטםױת״פארלײקע־ גונ;. אוז. אז ־אס ראזיקע פאלפ צוריק א;יף דריע־ה. װעהס ־אם פנים פוז דעד ע־ד פײבס אי: אפנעפרײטפ אח אננע־ ס־ייגקעז. אזױנס איז דיבפונ*.. אין ילדײטע ר־בםי:: םײנס פאי־ פיר א פיל באנ־ענ׳צסערז אופקרײז: נײטם רי *עניקע ר־בםינגס־פארןג װאס *טסײנס פר ילדײטז באדן אדויף איז ילדײט. גא־ פאק־ —. װעלכע. פון יידי׳טן בא־ז גןדטכינז. װעס. פאלנדיק צוריק. אױר• קײז אנדע־ באדן קײן פעולה נײטפ האב;. אי;;אך ערנע־ װעפ זײז דער אום־- קרײז פח ם א ד ע ר נ ע ר. ־אס איז יעגע פא־ע. װזד־בע פארנ־ ־*יק צים בארן. פאלפ. לויפ איר פאסענץ. אי; ד־ קארבז פון דעי צײס און אײפין אפנעװאיטענעם פ;־ב פון רע־ ע.־ד װעדי רי קנײכדטעל פול רע־ צײס בולםער אויסנעק־יצכ. און אז א — האב;עפיגעז אדיר דעש! ־אזיקז דדיסז ס־בץ אין ״זאװ־ ־יביער׳" םיז איך םיר ־אד פאהענספע.־;. ,װ' יט־קס ז*ד עס: :*־טפ קײז איסאזיטיגיזם. נײטס קײז פזסי־יזם. נײטס קײז עהספיע־ . ם־אנ־זם אפילי אול דאד דאיע־נע ד־ב־ סיננ׳ ־א םוז א*־ א־בערחזח ־אס. װאס א*־ האב ־טיין;עהאס אםאר נעבעסז נע״ ־ענקע• א*ז ־ע־ ״ביבער־װעלס״: דיב״ סוננ ־טעפס זיד פים ליריק נײטם אױס. פא־הא; א פראססי־טע ריבסונג אויך. (הגם :ײטס יעדע־ פלאססיקעי א*ז 1 ם־י־ב צי זײל א היבסע־.) ״זאװל ריסע.־** איז א פלאססײטע ר־כסיננ אח אויף אבצײטאצ; איר םא־ כיאבז א היביטע נסיעה.;עדענקס א־• בב פ־צ; די אלסע בא־ רעבאםים ם־ס םע־טענע ברילן אח זיל־ בע־נע בהים. םיס;אלדענע עסרות איז אײזע־נע סחות? נעדענקס אי־ ראס בילד פח פולז בית־הסדדיט םיס קארפענע קעפ. װאו סען לערנס א*ז פארײט און םעז לערנפ אױף די ס־עפ. װאו עס װערפ נײטפ פאר דצות א ליבכ פארלא־ט;? דאס איז ראס געװעז אזױגס? כיםײז ־אס רעבז ם?ן א ילדײבז קיברז צו יענער א קיברן. װאס האס נעלעבם פוז תעניתיס. װאו סיזעגע־;עװאקבז רבנים אח סעז האס נעפאיטעפ עלוים? סיאיז נעװעז א פאבריקל פח תורה. י־ אי־נציקע אינרוססדיזג סיס װעלבער אס ב*ז א*־ א־ז א פאױלעננהײס. אי־ װײס נענױ. אז ױי ס א ד ע ר ג ע י ל;—ט ע ־ *; ס ו:; איז באזעצס און; איך װײס פיז װעסעז: א.*: אז איד יע״ איך א■; אז אי־ע נעזעצז זענעז איחוק ולא *ענר־. ױאס א*ר דײס ני־טס — א*ז ייאס צו םח םיס א ביך. דאס א*ז םיד צו דער האנס נעקוםעז איז ייאס ס־אגס ־עם נאסע• ״זאװל ריםעי** האס ביך האס אננע־טריבז סנחס — א נאםעז ני־טס קײז סאהע־נ־ססײטער און אננע־טדיבז א־ז דאב ב׳ך סיס נע־ ב־אקסע־ עבר*. סירײסס איז װײכז פע־ז. װאכ אז סעז װיל. לײענס םעז ראס;א־ װי פ־אזע.. אי:. על פי ־טבל. דארף זיה ־אס סאקע לײיעגעז װי פ־אזע, װיײ* ס־א־ז א סע־טה ס־ס א בהי.־ ס־ס קירצע פ־כ אח א הארס־ קאפ הא,־. א־ז. אז עכ ס־עפ: ז־ד ״״*; אי; העס ב־ך :ער״ספע פע־זז (װעלבע דע־ דאזיקע־ בחגד ־ט־־־בפ) א־ז ־אס האדץ ס־ס •טסאדץ או;;אבס ס־ס פ־אבס איז ס*ס א יבנה הע־צו או; ם־ס אײנזאסק־־ס. (אױי ־־ ייבגה סיס ־ע־ אײנזאסקײס!) איז דא־. לו־ס ארע או־סע־לעבע דאכ פס־: צײס? האבל סאק• אײנ־קע חבסים אזױ;ע־ פון (א נעזינס צו זײ) אױ א־־בעיגע יטפ־ײזפ א־בע־ ־עם קי־צפיכ־קי זאױ־ ר־סע־ צי זײע־ סיב־עקסיװע־ סא;־ א־־ינונ;. סע־ :ײטס איך האב סיך ־א עפעס פאיס־טעפעס (א קראנ א*ז צו סיר א*ז דרייע;.) א*ך קאז זי- נײטס איױספי־אנ־ ייאס איז * ב ס ו נ ג .ח. ױאס איז ס א ר ער נ ע י ל ר י יט ע איז ײאס א־ז בוף בל סיף? וא- א*; א סא־ע. *עלה — א־ז או׳פנענאננעז ~• חאך*ז — פוז דעױ ערד והיטקה — או; האס נעסאבפ אנסרינקעז את בל ״:* האדסה — ־אס נאנצע פנ־פ פון דער ערד. ראס האב איך םיר אויסנעקליבז אזא ג־־טס סאדע־נע (סוב יפיװע) באצײבע־ נונ: פאר דיבסוננ *ךלל. א יאצײבענוננ יא- ^גן •ענעד צײס. װאס נאס האפ רי ערד סיס קײן ,־עגן גײטפ נעלײפזעליקפ. באסת. נײטס פח היסל פארס פא עזיע. ־י עיד הויבס זי אויס פיז זיך. די פני־טפדיקע עדר הױבס אױס פון זיר עפעס אזוינס. װאס איז צ,י דער ערד נײטכ עגלעד. עפעס אזויגס. װאס קאז א;*פ־טסײנן א־ז *טװעבן און ױך פאי״ פז־עסז אוז אויםנעזוינן םון איר, װי םח א פזיזנפפיפיקז יטפאלענעם יטפין. רופפ ער דורך דער דיבפעדײטער סוגעסם אלע װגילע ארויס פוז יענער זײם זברון 6 פרײםסנדיק בילד םוז דער םאינאנעהײפ װי םעז רוםפ אדויס פיפ בח םון היאנאז אח זעלבספאגינבילדוננ א םארליבם נע יטטאלם םוי א פית. און אזױ םרײסט עי זיד סים דעם אויפנערופז בילזי. װי םע; סרײסס זיר כיט דער דריםער בור׳ספי נענער יטיסל םוז לעצפער זעלבספבא םדײאוגג אויף אײביק. ם׳איז אפיטר דער אלנעםײנער גדרל פונם יידי׳סז אינםעלינענפ. דעם םא■־ פראגענעם קײז אםעד־קע. װאם םוז אי זנלט. דינענדיק בעל ברחו צו דעם אײז;׳ בעפאנענעם :עץ םון דעי נײער קולסיל האם זיד דאר גאר נײטס באהאפטן סיפ איר רעליני׳ג אוז פזן דער צװייםער זײס זגיענדיק בביעט אינגאנצז אויסנעסאז אה אפנעפאז פו; דער ײדי־טער קולםור נע׳טיבםע אוז אירע םראדיציעס — האה . ראך ערניץ בײ זיד איז דער פיף ני׳טפ : אויסנעלעבם איד אינהאלס. אוז אזוי. קרעםפעװדיק זיר םים רע פארם פון אײנער אוז יטפסזנדיק זיר םים רעם אינהאלפ םוז דער אגרערער — יטפאנמ ער ארום. דעד אינםעלינענ אויף דער פראנײטער נרעניץ צװיזז בײדע. בס םאיק *טװײדן האס איבער װאוינז ראם אנרערע. ראס אינהאלסלעכז• דז׳־ר די ׳עסײנערנע םאנצעדס םינס אםעריקאנער *אר אח פארםראננק־־ס האס זיד בײ אים אדודכנעריסן דאס פראדיציאנעל־יירי׳טע. דאס אויסנעהינת און רערםדאנענע איבער די קעם םוז ' װאלקנקראצערס אוז אזוי ארום םאי קערפערם נעװארן איז זײנע סולע ״בויי ׳טםינמע ׳םיסלעד. פרץ מארקי״ יעים איז נעםרויערפ — קלונ. פאר־ ־טסענדלער אוז סיף. — די;עזינפערע. די נאנצערע פון אונוער פארנאנננהײפ. אזוי רעדפ אויך םאדק יטװײד. פיפ דעם חילוק. װאס װעז די אראפנעפאלענע רײר פון די זײדעס האבז זיר אפנע־טלאנז אז װײכער עיד פונם קלײגעס יטטעפל. ניספ ז*ד ׳טװײדס רײד פח א 11*סז *טםאק אח סיענספעױז זײ םיפ א אפזזילד די דוײטיקע נאסז אח בריקז םח נױ־יארק דער ריזיקער יטטאפ. גײ פרײט און געזונם איז םארק יטװײד. ער האפ זײז :עזונסז פאלק־או־ פעפ פאדפאנצערפ פים די יטםײנערנע ריזז פח אפעריקא אח אים אױסנעהיפ פאי זגיז ליד. ער זיגנם זײ נײטפ זברבע לידער. עד זאנפ זײ. סיאיז איז זײ אם־טר נײטפא די קאפפליצירפקײם םונם פלא״ סםײטז בילד איז זכנע לידער. אבעי יע־ דער װארס באזונרער באװענפ זיר בײ אים. סיפילס זיר אונםער זײ דער נע*: זונםער באװענלעד־םרגיבנדיקער אםעם פינם פאלק. זײ זענעז אפװײניקסםן־ליסערארײט אוז ראס איז אפ־טר די װיכפיקסםע סיבה. מאס פאכפ זײ אײנז איז;אענס צו די יטסרעבונכעז פון דער פאדערנער דיבםוננ איז איצפיקז רור. די םיפע פענפיטלעבע קאפפליצירס־ קגיס אח אופדערװאיטקײס פח דער פיטסות, םון דער נאפירלעבקײס, םוז דעם: אזױ פיל איד, אזר זע איד אוז אזוי זאנ איך. אבער אוגסער דער פיטםות. אונפער דער אײנפאבקײס יוירס א סיי פער טרויער. דער םרויער פונם יידי׳טז אינסעלינעבפ. װאס נײס א^געםאז איז נאנצן פ־אבס די יטסײנערנע אוגיםארם םוז דער מאדערנער קולטור אוז ציװי״ ליזאציע. אח איגם דערװירער. איז דעם נעראננל םאר ני׳טם לאזז װעדז אויםנע״ אױעױ פיס א בארבל־נעזאנג פוז אויסא־ פאבילז. :אי א־ז פארק ׳טװײרס בעגקענײט פייכ זיד א פרײטער אופעס פון א סאל־ ױאפ א ״נאװאב־אנעײד. בגי װעלנז ס׳פאױבײפ זיך :אך ךער יטםײף־אויסנע״ פױעכסע.־ ״פאק־סאם־טנאי׳ פוז דער אײזז־־טסױײננער :ױ״יאיקעי דינכס אויף א פארקלערפן פדויםערײט־פילדז ״תיגף״. באבדט ער איז *טוין פיז יאננ זכז גרױס״ ־טםאםײטע רינספ פוז פרעםרקײפ און אײנזאפקײפ אפנעקופעז. אח ביטעת םעז לײעגפ די נאאזװע אוז העירעכע יטורות בב פאדק יטװײדן א*ז בינל. װאו צװײטז אנפיקװארײטע נע־ װעלבלעד פיז דעליניעזע אנטיקז. — קויפם ער זיר א פאי תפליז אח פונם פא־בליבענעם יטסיקל סאפעפ בעם ער; י זיך בגי דער פאפע אױפנײעז א תפליז״ זעקי פים אונפעריטלאק אח װי זגיז װפב דעיזעס אים יטפײן יטפונה״עיטרה אח ײעפנױיק ױאס קינד סיזאל זיר ־טפילז יטפיל. דערפילפ ד א ריס צום נענרײפז ' פײט. צי האפ זי נײטפ פארנעסז דאס ״זעלצערל**. פ־ס אזעלבע יטפילע *טורות צװיננס אונז ױער דיבפער װערז נאד יטסילער אח ס׳גיכ עפיכ א זעץ אין הארץ ארײז י פיפ — — זברנו לחײם!״. אזן ראך, ראבפ זיר. בײ אזעלבע פע״ פאס״טע אנאבראניזפע;. עײ אפ אזא , ליסע־ארײטן אסקעסיזס. א*ז פארי. יטװײר רורכאוים גפ אח פאדערז. נס אוז פאדערז איז ער ׳טויז דערפאר. װייל ער איז פרײט. זבן אופעס אח זײז פארבארנענע םיײי איז א נעזונפע. װי בײ אונזערע זײיעס. אוז זײנע ׳טורות זעגעז ארויס״;עדעדס אײנפאד אח פיאםפ. ני׳טס אר״ פיססי׳ט. אפ אזוי האבז צװי׳שז זיר גע״ ״בורשטינענע שיסלען״ ץ בדך לידער פון מ*־ק מיוייד אח־יטפאלענער כ־סםעם פונם אפעריקא״ גע־ פעכאנײטז לעב;. אונפעױפעניק צו איד יעדז װילדן קאפױיז. נעהארבזאס צו איױ *עױער פאױעױוננ אוז סום זיר זסז םועבץ, װאס אם רי ריזיקע םאיכײ ־— נױ־יארק — האם אים באפוילז אח עפעס גײטכ באפערקפעױהײפ .־ויבערס ער רורר א ראננער נארנילע — חלופות פון א פאר דורות צוריק. פון א הױבן װאלקנק־אצעיײטז פענצ־ פע־ל װײעפ עי זיר אזױ יאפאגסײט־ איפעפיק א׳־אפ. װי א פראפערריק ספײנגערע זגיד פון א אויבעריטמ םעיטע״ לזג — װײעם ער ז*ר אזוי אױא2 פים הפילהדיק־אױסגע־טפ־עקםע הענפ צו דיי פ־ײעריק־ליבפיקע פ־גיפאג־צו־גאבםסז; £*• ךע־ יטפילער פארכאננענער הײם. —; צו ױ־ צאבקענריקע בענפיטליבפ או; ךער פאפעכ ״נופ־יטבת״... אױף דעס ריזיק־ארנאניזיױפז הוהו״ 1 ובוהו פוז אײזז או; בעסא; פאלז בײ איס פח פויל אזערבע פיטוסע פױפע װער־ פער. .װאכ זענעז ־טויז ױאבס זיר צגריק פיפ א *ארהונדעיכ הארבסס־ברעטערדיק אלײז אראפגעפאלז פון אונזעױע עלפער״ באבעס כיטריע פײלעי. סיקאז זײן. אפ־טד האבן פ־ר נאר אלײז נײטט אויסנעלעבפ איננאנצ; אינ״ זע-ע *רויטהיריקע סענפ־פענפז צו די הײליקע אױעפקײפז. צו די ארעפע הײ״ ליקײפז פון אונזערע עלפערנס תפ־פות אוז נאסספאדבס־קײפ. ,װאס זענעז דער״ הויבז נעװארז צי פאלקס־סיםבאל;. םיר פארבענקעז זיר אפיטר אלײז אםאל נאר ז־י; פלוצלונג. בל׳יץ״־טנעל. אח אזוי בליץ־יטנעל װערס אונזער בענ״ קענײט איבערנעפארז איז צעיטניפז פיס גרילצנדיקע רעדער םוז א פראםװאי. אזױ קופעז זײ אפאל. אוםנעריב־ פע־הײם. צו חלום אונזערע פארװיאגעפע אוז אייסכעדעבעפע כראדיציעס. תאס דרעםלעז ־טױ;?אננ אויפ; בית־עולם פון אונזעד זבדו;. — גע־טכארבענע פיא־ דיצ־עס. פאדװאקסעגע םים בית״הקברות־ דיקז נ־אז פח צײם. — פ־אדיציעס. פאר װעלבע סיזענעז ־כויז פער נײטפ נילפיק— — נײטפ רי ריגססע קלאפערלער פון אונזער נעפיל, ו — נײטפ די אננע־טםיעננשפע יטאדף, פון אונזער אוי;. אזױ קוםעז זײ. דערװאבםע אוז אױפ־ געלעבםע; דערװאבםע או; אױפגעלעבסע דורד דעם קינםפלערײטז היפנאז אוז סו־ נעסםיע פון א דיבםער-! אוז אפיטר? אפ־ט־ *זאם ז*ד אונז נאי געדאכם. נא־ :עחלופפ דער סױפ פח אפ די פ־אדיציעס. או; אין דעד אםתז לעבז זײ פארבא־ג• א*ז די נײטם אױסנעפאסםעבע פיפז פינס פאלק און נײטם באפערקםער־ הײם אפ־ער אויך אין *עדן אײנציקז פח אינז. װער װײספ? אבעי. אזוי ארע- אנדע־יט, םוז זיר איז דעב דיבכע־ קראפ; א ־טםיק לעבע״ דיק דא־ץ פי;ס פאלק. א אױסנינד׳יכ לע״ בעױיק ױארץ פונש פאלק. .װאס איז בכח צו באלעבז א פארגאנגענע װעלס. א הארץ װאס האס פאד דעם פאדגאננענעם לעבז אויסנעהיפ לעבעדיק בלוס. נינססיקס פא־ ארױכנערופענער אייז אויפנערופענער פא־נאננגענהײפ. אפ זיצס ז*ך א דיבפעױ פא־ק ׳טװײד אין אפעייק־׳ג ערגיץ איז א בוזים־קע־ ׳שענע פון א װאלקנקראצעד. דאבפ זיד אסגנעיטדריפפ װי א ׳טרויף איז דעד אײזן