Literarishe bleter · 1924-07-25 · 12 (25.7.1924) · p. Seite 5

ם ש רי ם ^6 12 װאם םפז שרײבם או;ז םון םראוױדז א*זביץיקוי*װסק — א. װ. :״ * 8־יןריקעד עקײמדגנץ -,אט -ע־ ״?ו'למ,ד'**ר*'ןי' ־ ד' א"גצי7; נעזער׳ *צאסכזר־נבע א*נבטיס*1יע ראכ באײג© א בבב—יקע ב־ב״יזןןמעק, ~ סארױעיטנים״ בעביק זיך ***ער *בדאך אנמריקרמ. :־־טדק־ע- אנמ-יד״ס זיך ־ד אםאיטא־ן• ק־י**, ->ןב ־אכ *ב־ין באוױון אײבצושי.־! א־יניקע םא־*מד;״:::ע;. בײב דײנכיק; מ?נ שא־בןנמ דער קול• ס*־ םא־ײן איבנעזעי >ן 2 טיײנכ ביכער. : ־א־־נטע־: ץ—םע 1000, 6־י״**-ע - 700, ד־ אי^־יקע ־• העב־עי־ד־נ. ש־ן 2 דונד־ע־ט ־ענײםעכדיע רעיע־ יענען העבע־ 80 ס־א• _ צענמ א־ב־נמע־, ־עיבע ציע; זײער נײ• מטיקע ״.־ק־ ם־:ב ײ־־שן ב־ך. - איבריקע 1 ס2 •יאצ־גנט זעגען םע־סםנמיײ• ש־ײען,ױאם "־*־ט. ־עב־ײאייצ ״ע־ט בב־נט א*::אי.צן בעי־עטריםט־ד-ס־איע. פןןעײע א־ן ־ימ• *טאשט ־ע־ן בבעט :ײטט בא:*צט. ־אקענן ם*״מ ײך א *דטיד־ אינטע־עב צ* ־־אםא• י ־* באצ־־:: ש־־ ־ע־ ־ע־־אקבענע־ ױננט , צים :עזע־יטאסט־עב; *יעכן א*ד א שאסירע. קײ; שא־הײ-יייעב■ אײ ־א בבעט נײשטן. £־; צײט צ צײט ־ע־; א״::עא~ע:ט שא־• *עײננען, .־עציטאציעב א. אי. ר. ־* .א:*־־־־ייײם £*־ן *עצטנב א *טטא־קן קאט־• קעגן אעיע־ ק־רט־־-שא־״;. :*־ אײבצ־טײ־■ ב—קת, שא־טאכט םען *ע־ן ש־ײטיק צ :אבטב רעב ־אקא־. ־אב י איל :א־ ־ײניק שא־ ־• נאטב-ל;א*אקן. זײ יענען ג־ײט א״ז א־ע ט־ננ״עבע ביטיען, אב־ אשצ־־ײד• ־* טטאט שין .זיד׳. ^^אם^צח^רידה^הורװיט^ ־י דאכט א־בעשכ• ל ו י װ י ס *ט — *. ס. ט**ן איבע־ צ־•* ^תױש, ט־א״ןר־־ט;־;עדײיעבץ. די־ פא־דא:• א סססד י—ײײע אײ:• ־א**:ע־, אבע־ עב אײ *טטיר ב״ אי:ז. :ײטט* קײן "־*עד; זאיידב־יט-ר, :ײטט םען •ײענט א־ע־ *עט א;ײ ײ—ט ב*בר און;ײטט ב׳א־רענט אײן רען כ׳אײ א םא־• *טטעיי־:: א־ע־ ־עשע־אט. א ־א-ס £־ער א דאםלן־בא־י :עבן זיך נ־ט אײן. רעב• :״יײבן ק*דט א־־־ שא־ א םא־ט־־אײטע שא־רעײ:: אדא־ אין א *טדיטה און דןןם אײ־ שא־ רא-ן... ד־ט אײן ־א־ט ש־םטקײט אין םי:■ | *טאשט ־אט :א־ ש־ײבי־ט א״ן ב״יט־א־ע־- . ־* א־בעט־נ־־ביביײאטעק. ז• ־אט :עיטש־דיט 1 :אך צעדיײע• ײ־ ־טע א־בעמע־ און הו:י ביביײאטע־ אײ־ א־:טע־:ע:א::ע;. ־זא־ף״ (אין ע::ריש א*ן ריםיש), אײ ער גערא-ן א ײרדטער *טדימממערע־. אײנטאר האט בען אים אין א םארעםיק אי־שנע־ארשן, -אב ער ט.־*עט אײ*= א־נטע־ א •כע־־אגיש, האט ע־ זיך אננעדײבן א*נ• טע.־צ*יטדרבן י צ ה ק א ץ ז י ק בן• א ד י ה צ ב ־ ה ר ו י א * ־ט ה ו ר• רימיט. :א־ ־עב טא*.*ש*עכט שון אקטאבע־ צסס1 אײ עד ציייקנעקיבען קדן רופראנר או; קאנ—רי־׳ט צי רע־ צ־ײטעד :אם דא־בטרענע ־וםע. ער *־.אט ו*ך איבגע• קע־ט קלן אפעריק*;, ־אי ער ראט ײך רי׳ ־ע־ אשנענ־עבן ײ; א*:מע;ם*־ע.־ ירדדגא■ •*כטײטע־ אין ־•בניטאשטײעב*;־ א־־בעט. *״ אײך ירן *־אקטיק אי*= א־־־אדאט ש*ן ־* ש־אשעםיאנערע שא־ײנען. £*ז* ירן בא־- ־ידםיק-יע־יקע־ טע• שיקרט אין *ז־ײט האט ע־ ײך באםײ־ידט אין אן א שי־ י*־*עד; צרטועגען א*ן ײד*־•;אין א*ן א־ײבגענעבן א נאנצע ־ײ ב־בע־נ שרן *־:־; נעזאד־טע *דדישטן זע:ע; דע־• ט*;ען אין *א־ ד1#1 4 בענ־ע־: א< א־די• ג*אצ*ע אין אבע-קע ׳צ־ע־רדש :עיטייבן אין עננרייט, אײ:ע שיון ־י ריכטיקסטע א־• בינטן איבע־ ־עב ש־אבײעד ש*; אידינרא• ציעי: ב ״־י־טע ש־אנן ואיבע־ :אציאנא■ ־ײב א־ן א*:צדע־:אצ*א:א** יב, אבידי״אציע, צ״:ײב. באציאײײב, א:ט*בעד*ט*ז= א. א. ־.׳: נ ־י •דט־רטיש־אנן שײ באציא״ײב. שין זר;ע אנ־ע־ע ־ע־ק אין ײר**ט א ז צי ־ע־באנען .רי אגט־ײק**;: שין ־ע־ אבע-דא:ע־ ־עדאק־אט־ע׳ ׳;**•?־־ 1922. 73* *רטןי; ע־ ־אט *־ך אײ־ באטײ• ־•קט א*ן ־ע־ *י־״טע־ אײבנאבע ש*י קא־ײ םא-־רכ ,דאש־םאײ״. ביט א םא־ *א־ צ—ק ראט ״׳—ט*ד באײבט ־ריד־ד־א:־, *גגנ־אג־. י־כייא:־. ־* •*ידצטע צ־ט ־אט ע־ אײך :עעזר־בי זרן אײהאביזןג־אשיע אין ־ע־ אנא־ביביט*• טע־ צרטרכנ .ם־רע־ א־בעטע־ *דט״דע׳ א־נסע־ן טיט• .יב־־;*ת ש*ן אן אס־קי־ב״. רער באקאנטע־ ײ־־טער נערערגםע־ י אין ש־ישםשטערע־ *־אם. יצחק*א*ײיק' הורדיםט ירז נעיטםארבן אין :ױ׳יארק אין עלםער שון 64 *א־. אין יוילנער .סאג״ געםיגען םי־ אײניקע ש־אג־אש־דע י-עות שין ־ער אינםע־׳•;■ סאנםעד •ע־זענרעכקרט. יצחק׳אײדיק ד.ררודינזיט א*ז געברירן דעב 4ו׳טן אסריר 1880 אין ױירנע אין א ם**־׳כ• דיקער םאסיריע זרן ם^מע־ אײ נע־ען י א״נער םון די ע—דסע נדטכיריש אין ם־ר• י ־ענקעד אין דירנע, שריער אן אגנעשסע-. טע־ בר ־ע־ *עטע־—רנע־-־א־ידע״ע־ ארזנבאן, דאן דע־ער םזן ״רט־ט אין ש־א:• צײזייט. אלם קינד אײ שתק׳אלײק א-בע־• :עשא־ן קרן מינםק, ייאו זרן שאטע־ האט באקיםען א שטע״ע אין א באגק• ־א ־׳אט יצריק-ארזיק באקיםען אן ערצױ::, די אין ־* אםאריקע אםיםיראטארײטע יר-שע הרזע־, הגב אג־ערהארבן *א־ נעגאננען אין א ײ*, נעדעיינט ת:״ך און העב־עיש: נעענ־ידט אין דד#ו כדכטקע־ גיבגאזיע, שטי־י־ה אין ־ע־ םע־־צינ־ט•—ײרנ-דער אקא־עםיע ארן שעטע־ב־רנע־ א־ניױערײטעס אין אבםאר• —,ים דעש י־עםי־א־ע־ ריצײ א״ב ״ריםט. יטו*ן צ' גו *אי אײ ע־ א־ר:ד,*צ**:ן :ע־א־ן אין ־ע־ ־ע־א״־ציאנעייע־ בא-ע• נתג, גע־ען ארעבם—מ אין 1881, שא־תדקט :ע־א־ן קרן ביביד, רא־ אינע-ען שע־ט• הא־בן יא־, און אין ס9א1 נעםײט אײב-אנ• ־ערן קרן אטע-קע, ־א• ער האט נעענ־ידט -עב קאר*םב*א-א*:*־עײ*ש*ט אין ששעטע־ נע־א־ן ש־אשעבא־ ש*ן םטאטיםטיק א*ן עקאנאם־טע ײיבנשאםהן. אין אטע-רע האט ע־ דיך רע־נענטע־ט צו דער יידײטע־ א־ביגגדג־-בא־עני:: ארן האב;-ק יטײן הינםע־ ײך א •־רבע ״יטע• די ״ליטערארישע״ װילנע (צװײסער ברײד) ־טעדאד־טע אוימאבן ,־א־־טע שא־נאגנג־רט ארם םיהא־בעטע־ שין .־יפישע און עגנלישע זשררנאלן און אלב שא־שאבע־ ש־ן זרן וײבטיקן דע־ק .דער עקאנאטי״טע־ כצב םין ־עב רלבישן װעגז הארטשעװער ביבליאטעס א * ד ז א א. נ־אםשעל־. איריא אײ א רייײן שט־עמר, שארבאנט א דרײנע צא־ ײ־ן. אין 1916 האט ײך בר א*:ז :עג—נ־עט א ביבריאטעק א*ן ־י נאנצע **::ט האמ אנטײר :ענ-טען אין ־ע־ א־• בעט בר ־ע־ -ב-אטעק. אבע־ אין 1918 *א־, ־ען - ביבר־אטעק אײ ש*ין נערױ׳גן :־ט 1<ט—ק*ט שא־כאנט אן אײנענעם לא• קא•, סס6 ב*בע־ ײ־ישע א רײען-זאל), אײ צ*ר*ב שא.-ט—גנע ירב־נבען נעק־ט־גן צ־ א ששא־כ־ננ א*ן עם זענען אנטשוטאגען 2 ביבריאטעקן, *ע־ע ראם שא־באנט צו 126 ביבע־, — ־־ג*טט אײ שא־ביי־בן אין — הענמ א־ן ־ע־ עב האט שא־םאנט האט נישט נע־א־ט צ־־י־דגבן. אײן ביבריאטעק ־.אט די צײ:*בט*ש*ג ארנאגײאציע געניםען א־נטע־ אי־ ש־ץ און ־* צל־טע - רע־ ם־אש. שא־ײ־. אבער אן ארדםא־טײאישע נדישע ־אט א;:ע:*םען םישרען צ• רענאלי• , ײרן אן א־בשא־טײאישע ביבריאטעק ארישן;אנדגן ש*ן שי״ב עריבב. — ב־טע אײ״זע־ע ־אט טען אשנע־א־ש;, האבן םי־ :עעשנט —־ך ״ת־בית״ א ײיזשע גיבריאטעק. ביט :*־*: ב• אײ :ע**;נען ־ע־םיר; - ביבריא• טעק צי דע־ ד־־גד., רי ײ אײ אכא• נע• ־ע,. איצט שא־באגט די ב*ב*ײאטעק ב־ סס4 ביבע־ אין 3 שש־אכן. 76% ײ—ש. •״5ו םײ־־ש, א־ן 15% -,עב־ע-ט. בײ 80 ־ע״ע־ א*ן ב*ט:י-ער נע:*בן שײ ־על ביב׳ "*אטעק. יע־ן טא: אײ טעטיד ־ע־ רײען• דא•*, ־א־ ב׳נעשתען ײך אל־ג :רע אײכגאבן אײ ־* בדגג־עבע ם־עבע. צ— בא־ אין ־א־ קרבען שא־ שםשב; א.ײך שאי־שי־עגע; ־*טע־ארישע טעטעב. יעדע צ— ־אבן ק־• טג; שא־ שא־רעז־מען, א*ן *ע־ן שבת - —ב:שאשט־עבע רעקצשב. םיי ש*ל; ־א א םאגנל א*; א*:טער*;ע:טע בהית. ״— ריטע• ־א־ישע ב־יעמע־״ דענע; שאר אר:• :עלארן —רע טיגב־גב שא־ ־ע־ע. ־ערבר זע:ען אײך נע־ען צלײ שא׳ ־יציאגטן ־אג*רםק• א*ן קאירא.—טש, .־ע*• נע יענען א*:טע*עעשד*בן א*ן ם־אטאדא־. בי־ האבן א*ן א*:זע.־ ־ש*ת שא־• "=■־ ס״ ביײ״־ ־י׳- :■'־יי־ א־ײכבעש־״גםט ש*ן אײ־ן ־אב א־ז *־ס• ר־עך ש־ן 69 בײ 72 םרן ט־׳־ג־מיע־כ ררדי;, איבערזעצט אין ײ־יש. איצט םירט יער רבי ביט יר:ע אנהענ• :ע־ א :עשע־לעבע אניטאציע קע:ן רי .אשיק־־ביב״ אין דייע־ע עיטערן. אזיי אײ אםנעלאגט :ע־ארן• רע־ שבש שין בית• הם־ש אברהם ש־ץ כ־אטבע-;, לרל ירן, דין אײ דע־ שא־זיצע־ םין ־־גר ביב־־א; סעק; ישדאל;ײע־, א בעקער־דעדגלן, דאב ־•אט נעא־בעט ברב ־ארטיקן כעקער אה־ן *שעלאז:• איז אםנעזאגט נע-ארן םױ רע־ שטעלע׳ ירל ירן ײן הע־ש• האט ע־רת נעדאגט שא־ן םא־שמײער שון .שארקב-צר- ט*מ״ ח׳ א־טי־ קענן רבין בר= רבין אין שט*ב. ציריב -עב האש ־ע־ ־בי געאב־ט צ* עבן ־אם ב־־יס, ־אב •שרא־ גײע־ באקט אין אםגעשיקט ־אב ג־ריט צ־ב בע• קע־. ראב ־אבן איני א־בע־נענעבן ־• ה״ר ב־אבב־ג־;, האנ־קאן א־ן נ״ע־ אין;אב־גן שון שלםה םאיי־ שרײםאן און *שראל א״כע־ ״גב יא;ט םען :אך איבער רי נאםן *ערן םיט;•- שין ביבריאטעד. א־נטע־ע• באגט אײ ־ע־ב־ אז אײ־ז אײן ם-טנר- שין ביברי-אשעק ד׳ גײע־, ־עלכע־ :ע־ע־ צו דעד צױניבטישע־ ארנאנײאציע האט טען אייעקגעשיקט א םכי-־־־־ע באש*ר-י;:ד*ק א*ב אלב קאביניבט. ־ע—ק האם םען נע• קריבן אינטערשדישטן אין שטאט. ־ע־בר >4־בעמ נישמ ברי״ ־ע־ .־:*, :א־ א״ך י־ יבשין. לען ־ער ־ב־ האט אר:.שרא־ן צ• ײך רי שא־שטײע־ ם*; ביב• *ײאמעק, ײי *אלן אםרײקענען אין ש־עבע ־אב, ־אב ײ• .האבן נעש-בן, אין א— צ*.—דציען ־י *־אטאקאלן, האט זיך ׳־־ יבשין א:נערישן צ• ־* ־—ריב: •- האט :ישט ב־דא, ־• א:—ה-״רט דאבן אײשנעי -בן — רארשע־ע־ :ם*:ע אק ב׳האט זײ נא־נישט נעט*;, ־עמ אר־ אר— רײן אײ־ז אינוע־ ם־אטאראל האבן זיך א־נטע־נעשריב; א״כ שא־אנ׳טלארטרעכע - ־ע־ שא־ײצער שרן ש־אשעביאנערן ש>4—ין ש*ן רערער א־בעמע־ או; שײ רעי ב*ב• ״יאטעק - ידיא• ב־אבבע־נ, ט־גד־עטאר םרן ביבריאטעק יעקב האנ־דאן און שא־׳ רארסונגכ-בי׳טגר— שון היבריאטעק הע־ש*, אין צײאםענהאננ ב*מ רעי ־נ־ישה שין רי ק>4־טשע-עד ־אזא־עכ, ־אב כיר ד.אבן געי־ריקטיאין .״•טע־א-שע ב״עטע־״;יםע־ סנ דאט זיך אינזע־ א שא־שטײצ־• באקאנם נע*-ײ םים דע־ זאך. און אט ראב ם— האבן ײך ־ע־־א-סם: ער־שטנב: אז :ישט עט״עכע שאטע־ש שין ביביײאםעק• םיטנרידער האבן שא־ב־ענט 3-2 ב*נ• רעך, :א־ א נאנצע -בדה שאנאטיקע־ האט זיך א־לנכע־יכן אין ביבר־אט־עק. אםנע• י האקט ־* שרעבע־ א*ן שאיב־ענט אלע ב*כע־, ־אב ר*י ב*בר*אטעק -.אמ שא־• םאנט - 520. ־ע־שין ת:ען :־טט טע־ - 20 עקדעםםיײא־ן נע־ען צ־ישן ־• רעזע־ - א*ן ביב״יאםעק אײ :־סט שא־בליבן קײן אײן ברך. ־אב איי־ א**ך אין *־אטאקא״ שין דע־ שאי״צ**. םיט א :אבט שר ע־ ר.אט םען נעשייאג; ־עב ה׳:ײבא־ינרט, א םיטכ״־ר םין ב*בר*אטע:ק ־ערכע־ א־ז נע־ען א;-עז:ר אײף די אל:ס־ק-ס;. צלײ׳ טגב, אז ־* א־ע םע-אנען, ־ערבע םי־ האבן אײםנע־עכנט, א*ם רי אניטײ״נעםע־ אין שא־ם־ענען ־* ביב״יאטעק, ־אבן עב שאקטיש נעסין. ־אב ארץ אײ נעשען א*:• טע־ דע־ רײרקוננ שין םא־־שיצע- ־בין א־ן ש־עזעפ יעקע• ש־•־:זאן, ־ע-י־ז יאנן ש־*ת שרוב הײשםםאן, םשה הײםטםמ,, י ײ;ה שי*באן, ״ם• קוישםא;, *ר.ישע צא:ט• קע־ און ״ב־א** שע־א״כש, דערבע זע:ען :ע־ען אוײז ־ע־ אב־שה בדב .־בי] א*ן שיט־ב אין געהע־ט ד• העץ־־ע־עכ קענן דע־ ״ג:מ אין ־ע־ ביב־יאטעק. ־ע־ ־בי האט :עםבקנה שבת אין בית־-ט־־ש אײשן בא״עםע־, אי יד רע־ע־ שין — א־:מ• ק־רכן א־ז םריף, אד ק״נע־ טא־ בי-ט איב;־טט האבן קײן בנע *כדבא. ־עד ש־עזעב ש*ן קה״ה *עק- ש—;זאן האט :עזאגט, אז ע־ :עסט א״ף ז*ך ־* שא־אנט־־א־ס• רעבקלט שא־ אלע םעשיב. ױאכ עב־צע־ ־עיט אםטי; קענן ־ע־ ײג:ט - אםי•* *ײ באשיצן אין ארע םריבה־אנשטארטן. - אכת־ נײער, 15 *אר אין שדה קײ״ע שרל• םאן, 14 *א־ אין אב-הב א*צ" אליגשמאט ־אבן נעזען - ם׳םראנה — ביבע־ אין ב*ת• הם—ש א־לן, ־אס אײ אין שבנית םיםן; ־ביגם —רד״ ־ע־ב־ האבן ײי ציױשן הםײ ־ע־קענט: םא- *יזשיץ - ש*תט, רײב• ו שטײן אין ־ער־ר יאקובאיײטש. ־* ד״ד *ד*א■ ב־אםבערנ אין ״ע־של י;ײע־. האבן ע־׳־ה געזאנם שא־ איניער; שא־שטײע־, א• זײ אלײן האבן נעט־אםן 1 א*ן בית-דט־,־ש ב־עגען ב—ע אײל:= =*ט ן ב*כע־. אײטע־ ־עש זעגען םיםנעלען ש. ם. י ש־ײםאן, א. קײשבאן, י. .ל״ש*.יע און א;׳ עס ד׳אם זיך עםעפ :עהאם גע־ע־ט דעגן א דרל םא:אטדעבן דשו־נאר .ץדישע־ א־ביד״ שון ־ע־ ר״ינעי ה־סםא-ש־עםנא• ג־אםישער נעזערשאסם און לענן באנלען אין װילנע דעם א*ן וײן ע־שינענעש זשור•) גאל ״קדיטיק״ אונםער ־ע־ .־ע־אקציע *ין 1 םיםה זילבורנ. ן זױ אי־ זעט: - א ט־ויע-קער בך־הבל.! ־ע־שאר ד׳אט שויי װילנע בע־ אינ־ג■ נליקם פ*מ צלם־נגען. רער שא־־םלהםהריקער שע—א־ האםן אין דילנע צ• צלט־גנען ק״ן טיר : שם נע■ | האם. -אם ת:ען :עיען ברעםלעך םון! קל״נעם שא־םאט און םלענן ז*ך זעלסן; דיאלםן םע־ םין ס חרשים. און איצט שוין א םעשה שון 5 יאר, װי אין װילנע האלם זיך א טענרעכע צלםוננ ידער טאנ״ (ציר־ב צענײר נעביטן אשם דעב :אםען׳ אזנטער ־ע־ ־ע־אקציע שון ירםן .־ײזען. בכרר :ים די צלטוננ אשט אש א־ט שא־ א־טיקלען ־ענן ײ׳—שער ר־טעראטי־, קונםט, טעא• סע־, אויבער װאב ז• קעםשט עקתתית־־ק שא־ דער :לע־ ײ־יש־־ערם״עבע־ ש*ר. םון אניע־ע צלט-ננען האבן ש־יע־ עקזיסםי׳־ם ,־ע־ ש־לנר״ - א צ״ניסטישע־ א־נאן <* יא־), א־נטער שא־*ט—עגע .־ע• ־ארטא־ן. רעד אדי טי־ויע—ק׳בא־־םטע־ ,;לע־ בא־נ;״ ש:ן ק־אגענבערג. ־אב ש־ענט ־*קא אשנעבז שאר נ־ם נעצאלט א םך א־ט שא־ רידער און בע״עטוײםטיק. א ־אבנב״אט ,די לאך״ אונטע־ רער רעדאקצ־ע שון ױ:די ששע־ א לאבגב״אט ,־י צלט״ א־נטע־ ־עד .־ע־אקצת שון :— ־.א״בע־שבאב. בײ־ע צלטוננען ע־שינען - :א־ צי 4 ::־םע'-ן. הוץ זײ אײ עםעב א קו־צע צלט ארויס ,שבה׳נלב״, אין לעצטנב .־אם ש־לע װא־ט״ - א .־אבנב־אש :לאט אז א *:•= און צורה שון :. נע־בא־ם— א ט־ײע-ק בא־יםטע־ דשי־נאליכט שון ־ע־ :עלעזענע צ־וניםםישע־ צלט־ננ ,ש־ל:־״, ־א־ ע־ שלענם שכידן א*ם-רזקםעיקע אק יש-נא• ריסטיש׳איםױיםי״־יקע א׳־םיקרען קענן ױ• ־יש, קענן ײ־־שע־ ק*;בט. א־וב שבח׳צלם א*ז אײך א־וים א יאבנב־אט .גלע ־ילנע״ <ן :זפער). חוץ דעם ,טאנ״ ער־טלנט :אך בל הל:• םיקן טאג א םענלעבע צלםי:נ .צלט״, א־ויםנעגעבן םון כוחריש׳שא־בא—. די צל• שתנ לע־ט ,צונײשנעשטוקעלעט׳ שין אײ• נענע חב־ח׳רלם ביס רער הירף ש־ן א שא־ שללניקע םיםנלידע־ שין ריטע־אטן-שארײן, ראב האבן אבע־ אזא -אשע ־עה אין ־ע־ צלסוננ בל ליטערא-ש־זש־־נאריסט ש, בל םא־אליש. שין ־אבנברעסע־ ע־שלנם ־א .א־ניע־ נע־אנק״ ׳צי״יב צ־ײזיר עט־עבע באר גע׳ ב־םן ־עם;אםעןו. בײיאהע־ ־ע־אקטי־ט —ך א. ריםדאק. איך ־על נישס האבן שא־עג־יקט םלן בא-בםם׳א*םיקר :ישט ־ערםאנענ-ק יעב .א־נט׳קורת־״, -אכ האט :א־ ־אב אנגע• הײבן ע־שלנען יע-ן נאבם־׳טאג. א קר״ן אתס-ברעטר שא־ אינשא־םאצ־ע, שאש־רע־ע א־םיקערעך און םענםאציע. ־אכ ב״עט־ האט א־ם-ע-־א־-ט רוקא א נ־ױכן -ער• שאלב װי איר תם איז בע־־םחשביתעב האט ריינע;*שם אלנתהאלטן א־ר ר־םע• .־אטו־ .קר־שה״,;א־ כ׳האט ײך צו אי־ אײך א־לננעבאיט די ק־*סה ש*ן ״ע־ *־ע• םע-,ט*םאר,״ א־א ־*־שע אםת, אין א קרע• :ע־ען םאבשםאב... א. י. גר$דזענסקי :גן דטזרתאלן צ::-:נען: *־ע־ אנהויב םלחםה—קער •ע-אר )15״) האט ויך נעשלאםן םיטן םאנאט■ י;;• ,ײדישע װעלמ״, םים דער ידעכנטלע׳ :ע- ,רי װאך״ און םיםן קײ״־ע־-זשורגאל .;-:*:קע בויפעלעך״; די עריםטע צװל ״•;גתר דער דעדאקצת סון ש. נינע־ דער עצבער - אונםע־ רער דעדאקציע סון *רק הײליע׳־ז. בי־דע זשג־נאלן (.ץדי?ת ס״ >זץ .נרתינקע בויםעלעך״) װאל• -י זיך ע־ ׳הױש נאנצע קאסםנכ אײסן ב- ־גם שון שא־לאנ. שין די צלמונתן האט דעש ־אזיקן *ץ א־ אםנעשלאכן רי אײנציק סעגרעכע *לג־גנ אין װילנע רעםאלט ,־אם שאלק״, •:דעט אויף קאאשע־אצת יםודות שון *•• *קע װילנער ליםעיאטן א־נמע־ דער :א שישע־ ,־עראקצת שון טתר, שיריט.; דעגן םיטן םלחםדדיקן שע-אר (די! :א-שי־ענע אקוטאציעט בײ זשערינא־םקיכ; אי *נםארש) זענען דא תנויע י־־ת׳ת אין ־שיםוח א*ן .שנקפ״, ־אכ ־י ײר. ה־בםא• | ••־בע עטנאג־אשת געתריטאשמ האם שא• *•;ן יא־ א־דיבנעגעבן אונטער דער רע׳' ־אקציע ש*ן זלפן .־ײײן. (סון ר• ץ־ושע א-בנאבן - א. ־. :א"־שם ־ט; שון די ־עישע - ש. ל• ציםיאנם) איך לעל ־ע-ב־ג־ בא-־-ן;א־ ־עב;אכםלרטרדיקן י *ג־יא־. א *אר צלט א*ז עדשינען א םאנאם• י ע- דשו־נאר ישא־ ריכדג־אט־,־, קונסט *•; ק—׳טיק ,רעבן״ אוסטע־ -ער ־עראקצ־ע ש־ן םשד׳ שאליט. שון רעב יש-רגאל זענען 1 -ג־ש־גען 12 ב־בלעך. (אגרערע צו 2 או*ש• 1 יאתם) שא־־אב דע־ ראײקער זשו־נאר יאט נעשראצט - אײ שיוע־ צו שא־שטײן. ־* לעצטע צלל ג־םערן זעגען נעלען *ײנע־ אינגאנצן נעלי׳-םעט אגםקין (א:םק -בעי) אין ־ע־ צװ־טער די אק־שאצת שון ־־ר;ע. בײרע ביבע־ - היסטא־יש בא־ל׳ ב;םלע־ם*קע. בל דע־ צ. ש. א. אײ רערשינען א פא־ יא־ דער םאגאטרעבע־ זשמינאל סא־ ש־ל־ױנגם ,ח*־״ און כ׳אײ באנלם נעװארן ־ער קינרע־־זשדרנאל .ג־יניגקע בויםעלעך״.. **צם זענען בי״רע זשורנאלן ציזאםען ם־םןן שארלאנ צ. ש. א. ליקװידירט. אויך אײ א קו׳־צע צלט ע־שינען אן?•טערן־זשירנאר ,שא- שיל אדן חײם״ און 8 דשורנאר א שעראנאנישער, אבע־ ײיע־ א קורצע צלט. ם׳דענען ע־שינען: ,אתת־ חילף״ א־;• י דע- רעדאקציע שון טשח שאריס. ש־־ע־ א סאגאטלעכע־, ששעמער א •ע-א• ׳*שער־ סון צלט צו צלם, נע—דםעט ב*ע. צ־על נעתלשאשטרעכע חילף און אײשבוי ים. רעד ײםורנאל אײ :אך ־ערללר אשיצתל;־טט שארםאבם. א שלונ בלאט .־י;לע שיל״, א שר־ג־בלאם .א־ט-־אך״, א שע—א־ישע־ ,םםא־ט-רעבן״ (* :וםע־) ש*ן םכב*, אין אשיט־ זאל איך ־א אײך ע־םאנען דעפ ג־אשאםאנישן זשו־נאר שא־ *טע־אט-י און קינםם .לענן״ (2 :וםע־ן) א*ן ,:לע־ ש־יםא־נן' (1;יפע־). װי אײך א פא־ אײ:ציעל;ע;־םע־ן ש*ן א ײר־םן סםו• ־עגטן זשרנאר. אין רע־ הלנטיקע־ —ל;ע האט אי־ :•שם קײן אײנציקן זש*י־נאר :־טס: אײב בען זאר;ישט רעכענען ־עם בסעצתר בעדיצינישן םאנאטרענן ישייתאר שיז .אוע־ .שארקפ-תזיגם״ אינטע־ ־ע־ דעראקציע ש*ן ד״ד שאבאד, לעלכע־ ע־שלנם שון יאם צ־־טע יאר. רעפעראט פון ד״ר נתן בירנבוים ־א־ם, א םין :לע שט־אף׳ — אייה אתתי אוםײסט אבע־ חאט איר אננעשם׳־עננט ראכ או־ע־ צי *תרחע־ן א דאנק־עם ־א־ט ־ען ־עם חלנםיקן ביטע־ן ײ־ישן רעב;, װענן יעם בלויטיקן :ע־אננר, ־אב ק*סט שא־ צ־ישן אינז שא־ ־עב *ײבתן ש*ן א־גזע־ פא־נן. לארום ציניש חאבן תקרוננען רי חיזק־ת־טע־ שין •־עדענענם אײש׳ן חשבין שון די שעשע־ שון ־*ע־;לע־ —־שע־ ל טע־אטיר און גאך צינישע־ אײ גע־ען זלן שא־סײריקן... םשח רביני אין — :ביאיב. :א־ םיד :עםען ראב :־בט שא־ א־םנים -עם יי״ר בי־נבוים. ם*ר •מזערן ײך שא־, אז םיט תב אײנענעם בתן א*ן ט־גםםע־א• ב־גנט א־ז ר״י ביינבוים א־ײבגעס־עשן א־יף -ער טשע־נא-צע־ קאנשעתנץ שא־ ײ־־ב אלכ :אצ־אגארע שש־אך שון שאלק אין שא־ א תרם״עך נעז־נט ײריש ״עבן - תר װ-סט, ראס ר״ר בידי״בוים תס בא־:־ ש־ע-יקן כדט דעם א״תנעם בתן און םעם• םע־אפעי״טי מ. פ. א שײ;ע־, זאשט-קע־ ײריש (א קליין ב־םעלע :א־ סא־־לטשםעדישט), א ברוימ■ *־קער, ם־מרלכנריקע־ טעכאעראםענט. א אגתש־אםטע־ זאל סיט כ׳־וב ש—םע ײדן, ־״< תנען :עקוםען הע־ן י-עס .בעל• ־אם תשלאםן םיטן אלםן ״־ישן :אמ״ און ד״ר נתן בירנביש רע-ט. נ״ן, ע־ י־-־לט ניכער, שרלט און ־ארםט •עך און *:״־עבר א־ף די ״ש־לגלכטרע־״, *־יף די נ׳זטע—אריסטן, ־אם האבן לײט זלן םיינונב ::ביעגנם ־אק שאלק צי דע־ ששר—קע־ נ־־גה, אייף תלבע־ עכ נעשינם ױך אשט. י־יני־ אײנציקעי נעדאנק, תרכן ער אנמ• ־־•־רט, איז -ע־ אז די תלט באציה ײך ״ג־שא- שלעבם צו ץדן, רלל ץדן האכן א ־שנעהע־ם צי םירן זיך רויט דעד םם־ית "ל.בן אײשנעהע־ם צ, :לויבן אין נאט. נ־יא׳־ף נאר צוריק תרן ש־ום - אין ־אכ "־ישע םאלק תט זלן נע־אטעתם, ם׳־עש :־שס זלן כער קיין אנםימביטיזם, קײן ־■־יצת און שחיט־ח * ד. נל. כים אײן