Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-07-25 · 12 (25.7.1924) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
12 (25.7.1924)
Date
1924-07-25
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
52% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773789--00077-4795502
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

װארזס עס איז םים דער צגים :ן װאי־ז * ביםא איםהײסאע־ אח א זאס. דך ארזםצוררײעז א*ײז סים ארס דעדװײאטע £#רקדי9צםק:יס איז סאדן צענםר םיז א האראםאשגער וחזאס. װ* ארבעס איז ישםדעבס — אח אזױ הזן״ די אויסגעװארצאםע איטעראסז םוז >־. אענדער. םיפ רער פדםעד סאצידאריפמ סח זײער נגיססיקז דעםעקם. אנגעםא:: דעם נרויסן (ןריזיסז״רע־ש. פאד׳שסאדג דעם אינםערנאציאנאאאז כאר םוז 9 : םע רײד. װעאבע האאסז דר איצס .*ז אײז ׳שיסז ארוס דעם אײראסעיישן קײ, מור־פראפלעם. םעז האם זיר נעגום; ..דיסקוסירז״ אויף װאס די וחױו ׳שפײס. אײראפעלזם איז המם נעװאר א טעםע אויף דעבאםז און עוי איז קע אינגאגצז נעקוסעז אויף — סבתז און עס איז דעדפאר אז אס־ןע נג: סיקע דעדםרי׳שונג װעז םעז קאן ז עיראעד דורכרײםן דורר דעם נעדיכ״ז רעם נגיסם. זגעגדיק אאײן אין פראק םייצז לעכז די םארסער9ז5־ונג םונם שבל> | הויסן םוז גאדי׳מע רײד, ציפעראר״ד הײשר. םוז גיכסערקגיפ און פרוקנקײם. באניזיקוננס־פאעער אוז סתם אויס:; עפעס סופ ז*ר ה:;פ אפ אין דעד װעאפ. האפ ער דוקא נעזוכם אינם נײסס אופ״! בצאזעגע סעאריעס ביז צו דער גגסכד אוז אז פעז פוז דעיפאד •צנעי? עפעם א קאארקגיפ או; םארגעפאסקגם. בדי זיד] קער קאארקגיס אוז צי^־זיכעדקילפ, ם־ זא; סו; — ער האפ ארויסנעםונעז. אז צו קאנעז ׳לגיכםער ארױסדרײעז םוז זכז װעלכעד הײנריר האן האם םאר בדי צו סאניח דעם מאדעדנעם ״קריזיס חאק פאראנפװארסוננ. ער האם נראד. מואירם דעם דאזיקז םי׳אנזיקאפפלער; פו; דעד װעדסאגיעױאוננ**. םוי פעז זיד אין נגיספיקע ענינים םגינס ק^ארעיאיז זגז בוך ..דיקםאפור םונם ישכ*־ ספאדעז צו פאיײניקז עפיק פים עסטע* דבורים — זײ דערקוטיטעז אים םיפן (םארצאנ ..די *שםיעדע**. בערציז). כיק. בדי םיזאצ אדױםקוכיעז ..היפער*. זײעי אםזצע־י צודרינגצעכקגם — און! הימריר םאז איז א בעאעפ ער פיאפ זיר אפבעספז אוז אם־זיכערססן ריסס איז ני׳שם קײן קוצסוריפאציס׳ אין דעד נעזעדשאםם פיז םיססײשע םעארעסיקער. ער איז אײגער םוז די סעגכדטהכס**. אזויציזאנז. א באבסקע רםזים אח נעבעבעסע קבצה״סודות. װאו י צײ׳צסע אסתע קינםסלער איז הײנם־ק פיםצ. װאס יעדעי אײנער קאז זיד דאס ער קאן םארישסײז וױ אזוי ס׳םוינ זיד דגיםישצאנד און ער האס דורכנעסא:ו אים אוז װאו ער איז נײשס פארםציכסעס אין די צעצסע יארן א זײעד איגםער צו קײז קאנסעקװענצז. : סאנסע נגיםסיקע אנסוױקצונג װעל: דאם איז דער פונדאפעגםאצעד צינן. האם אים דעי־פירם םיז דעם ציבעראי פיז דער בידגערצעכער נגיססיקגים און | דגיםישז גאציאנאציזם ביז צום נײספי אויף אים איז אויד אויפנעבויס די גאגי אינסערנאציאגאציזם — איז דעד נא צע םאדערנע קוצםור״קריזיסז־אינדו־ ענםםםער שכנות םוז אנאסא עס צעבם הײנם פראנס, םי.ם װעצכז ער האס אוי דאס אײראפעלפע ציטעראםנםום. , י קינססצער״ש א סר בארירוננס־פונקסז. אםװאצד ׳עפעננצער. דער םארפאסער: ׳עויז דער םיםצ פוז זבז בור אי־ םוז דעם •צנעא־באריפם נעװארענעם בור. זאנט, אז הײגריד םאז נײם דא ניפ 12 ט אײראפעישע קרלטור-פראבלעמען רע- מגנעך**־ק-יײפ. -;דסשיקעד אזיאםיזס. - עטיק+עספעכױק-היאערעכדק• - די נדע .-דל׳אײניקיים. - אבװאלד שפעננלע- און רעד םראקשײשער װעלט*שםערץ.- ,־יקםאטור סונס ידכל:. םור — אוז אאײז אעבם ער זיר דערװײא פיס דעש אזוי־צו־זאנן ״יאויע** איז הארצז. אאבנ. זאט און הרדזבתדיק. ״די באאיבסססע בארעאסעגישז — זאנס ם א ק ס י ם נ א ר ק י — װאו דע+ ביינער םארקריכפ פוז דעם אעבז. וענעז: נאס, די טעםאפיזיק אוז דע־ ציניזם״. (נארקי: ״די צעשםערוננ םוז דער פער־ זענאעכקגס״. פאראאנ רודאאף קעסערעו. דרעזח). דאס איז זגיז נײע דרײ־אײני־ קגס. זניז נגע רעאיניע. זצז ©רעסעג־ סיעזעו־ גגיסט אאזס אים נײשם םער ז*ד באנונענעז דערםימ. צו זײז נלאס א קעיצענע־עב. א באוס־זױגער אוז א חזיר. אזוי װי זײז זײדע אוז עאםעד״ וײדע האבז ״נעאעבט אוז געשאפז״ אצע יארן — ער טוז צוציעז רערצו נאם אוז םעסאפיזיק. בדי צו באפרידיקז אינ״ נאנצן זײנע פערװערזע אינססינקפז. דער פירנז?־ האס פארנװאאסיקס 11 װארום דעד בירגער האאס ״הײאיק״ זגינע אירעאצעז אוז ער וױא נײשם. די זאאז פא־שױעכפ װעי־ז דורד בארירונג פיםז אעבז. עי האם ציב די נאר ״הויכע רעניאנעז״ אח אױפ *שויז אידעעז — זאאז עס פאקע זדז די ״העכסטע*'. ד. ה. די אוכיחעדיעכססע. ער געםס זײ אגין. די אידעעז. צו עסאעכע אויף אםאא. עי םא־ככ סיגסעזז: קדינקײס אה נוםםקײם. קונסס און רעאיניזג עפיק אול עססעסיק. ער װײספ װאױא, אי םען קאז זיר ד־יײגײ סיקע צנוטז נײשפ םער וד אםאא זםיע־ יכסשעז איז אײז אײנציקז פםיקא אידעאא — עס איז עננ אוי אז קאכוסארם — אוז ער ישםיקעװעפ דערפאי־ צונויף נרויסע ״אײנהגפ;**. װאו פעז קאז זיר באקװעם א דיר פוז. אוז אזו• האאםז םיר הגינפ ישויז ביס־ אעבװגז בנו—״היפערעםיק**. ר * כ א ר ד קורעגהאװע־קאאערני. — אײנער פח די פאפואעדספע דגיטפע איסעראפז פוז דער רעצפער צגיפ. װאס װײםפ. אז סטעפאן זשעראמסהי ׳צו זײן ס6־טן געבורטסי$ר> איז םקי־יב זײן קאדיעדע. זפז געאיבפע יאאדדא פאדערפ בײ איפ דאס אידיקעז זי אאב דער*ג*אאגןעע דודבז אעבז. װעאכע איבפ ױדיםעז ניעניצאאז. בענקפ אזוי;אר א װאדים וױנק^ נאד אז אײגענע הײם. אױ זי װיא זיד די דאדקע אױסנע־ פדייםפע הײם בויען צוזאםעז םים אים. ד**ד ױײם קעםפם םיפ דר איז אאזס זיד נײכס באהערפז דורד איבע־געפיאז: על אגפאױפס פוז פעדזענאעכז גוטס. װג?, ייהאפ פאר זיר א ברײסערז אידעאא. עי קעז ני־גיס רויק בויעז א הײם פאר זיד. דעםאאס װעז די גאנצע םענפשהױס איז עאנד. בא זםן רי געזעאפאםט איז הײםאאז. זאנפ ער זיר אפ פון פערזעני אענן נאיק אוז באײבם הײפאאז װי זײ אאע. ז׳כעדאפהקי פאררעכנפ אים צו די הײםאאזע פי-מפיכז (״אמ־זפיע בעזדאם־ נ•**). ד**ר ױדים איז אבעד נאר א••; דיגנ איז זישעראפסקיס העאדז־קײט. װאס אעבן איבעי אז איגעראיכז איבערבױר אח קוםעז צו א נכעם נגיספיקן םעםד. נאר די. װאפ פובאז זיר איז ים פוז אײח קענעז זיר נובר זבז. בכדי צו האבז פאר־ *עפענדנײש םאר יענעפס אופגאיק.;א־ דעי בדי אויף דער אײנעגעד ד.ױפ דער״ כ־אנפ ־עם װײפיק פוז אנדערי. װאס אינפ בצ די פיס אח בעפ היאף. :אד ־י קרזדז אויפז אײנענעם אטב צעװײקז ־אה הארין. װאס איז ב־ז איצםער פא־* •כפײנעיפ פוז פאכפ־גאוה. ״דער פענדמ-ד*ס איז א הײליגסז^ ײ#ם קײנאר םןר ג־שש נאאולהן־* םס. זזזיןסזק*. 1 ספעפאז דעעדאםסקי (פסעװדאני־ םען: סאודיצי ױךי י. קאפעדאא). דעם קאריפײ פי; רעד םאדערגער פייאײטער איפע־אפי־ ױערכ הב־יאד זעכציק *אר. זגיז ־טאפו:נס־.דענ *טאענגאפ דד פױן 34 *א־ איי איז ד־שר פון דער צגיפ האפ ער נעיעאפז ריזז־װערק. װאס דאבז א באפגיפ נ-:פ;אד פאד ־ער פױאיפער. אבעי אױ־ פאי דעד װעאפ־איםעראפיד. בא־ זונרערס האפ זחעראפסקי נעפינעז א הי^כיקז אפקאאנ; בפפ יזדיפז עואס: £א- רער יזדלפע- אינפעאינענץ איז ער נעדעז א באדיבעעד אײעז־־כפאף. *שויז נײעפ געלעדפ װעגז זכז אגיגפאוס אויף א״ניקע ילדל־כע ־שייפםג־פעאער. ז־כעראםסקיס *ג־אפוננעז קױאאז אדויס ױעדז ב*־ ער־שפע נאװעלז ן זגינע פח װײ. .יעפעדצאעכע״ װאם זננכהז אאפ . צײכנפ : עפי־שער •; א*; *סח*ם.־א: געװאו געבויד; האדצ־הז;עזאפפ ם*פ דױכ פארנעס רנד־רנלכע באצירפ פיפ א באעג־ איריזס. װײ:פ אח דנגפ װי א ײאס •שב־אד. געז דריקז יעבנסרער־שגינינ רי ׳ש2*דפו* נע־שפענ. זגיז 2ס*כ*ק װי ן א*; זיר אד בפ דחד װע־פ פ^ראחזא אאץ ספע־. , , עכיק*'. דאס איז. אויפ זײז םײגוננ, די ״ זנלז:י י״״*׳" ײ:־ ״ײינע־מ י*.ה פא־ רער ..?י*נקער ״דער אונפעז־נאננ פונם םערביאאגד*/ האפ נענעבז דעם פעארעסײשז סיננאא צו דער םאדערנער נגיססיסער קריזיסז־ םםיםונג — אוז באאד האבז זיר א אאז נעפח נאר אים א נאגצע סחגה איפע״ ראפ;, װעאכע האבז םיסנעזוננעז אין כאר אײדעאע ישקיעה־ראםאנסז אוז גע״ אגיםערמז פעסיטיזם. עם איז געװארן א ישטארקע קאגיונקםור אויף חורבן. םס־ש אז אונפערגאננ אויף ״װעלש־אונסעד־ גאננ**. יעדער איםעראפ, װאס האט פא־* צײטנס עוםק געװעז א*ז װעאם־שםערץ אפפה, װאס האכ אאא פריער געהאפ | הוםאניפעפ. גאגץ אבספראקסע און אזויצוזאגז פ ר י״ דעד םאדערנעו װאפע װײסאנז װעגז דעם. אאםיר *שםײכאס איראנײש סים דער סאדע. ער רעדט אױד װז דעד ידידה םוז דער אײראסעיישער קו סור אוז ער פרובס איר װײזז דעם צו דער אינעראעכעד װידערארסגויאזנ אבער ער פרעדיקס נײשם די אפיציע* באנגיאוננ ״פוז אינעװײניק ארױס״ אוי־ גײשס די אזיאםיפיצירוננ פוז אײראפעל־שער נײססיקײפ םיס םעי זאפיע םוז םאדאם בראװאסיסקא * םים םיספײשז האקוס־פאקוס - פאדערם דוקא, װי אאםפרזמקיש זאא נײשם קאינגעז, די דיקסאםור פוג ־שכא אח װנלסער: אינםעדנאציאנאי איגסעאינעג דעס דאז־׳ װארפ. עי איז. פאר״שסײס זיר. •שי יזאגנ פארפיק נעװארז סים אזעא: ..באבסקע״ אידעאאז אח ער ישעסס זי פ־שוס בדס אזעאכע פראססע נאסיײ כע געפיאז. ער קאז נײשס פאדנעםעז ם די ״באנאאע** װערסער: סאציאאע : דעכפדקײם. פעאקער־מ־יח. פענסלזא;: קגיס. אוז ער איז ׳שויז פיא איבער װאובערגיק םיס א קאםפאיצירנ נ׳שםה אח מים ״עקססאז*׳. אײדער ז פאכן בײ ץיך אי; ךעי הײס און װאס קאן קײנםאא נ״שם ישאדז. האםפ עמ־ק? נעם אוז םיש אוגפעי א ביסא עספעפיק — אח ס׳װעפ זגין נופ! אוז דיזעאבע עצד ניאם נאםיראעך אױך אין פאדקערכז פאא• דער םחבי — אז א2כ*דיסס אוז אז ססריזג פוז װעאכער ״אײדעאעו־ װעאספיגינכ*׳ — נײס דער־ בס אדוים פוז דער נײשכ איננאנצז בא־;רינדעפער איבערצללנונג. אז אײנס פון די צװײ — עסיק אדעד עסטעטיק — האפ םן הסתם איעדעד. אח אז דאס. װאס ער האם ני׳שפ, האפ זיכער דער אנ־ דעדער. םים װעאכן עד דארף זיר נאי בדידעי־אער פאו־ביגדן. זײז װעאם־ביאד איז קאאר אוז נאאפיק אוז עד קאנספרו־ אי־כ אגיך אױף דעס דאזיקז אופז א גאנץ נדע םענם־שאעכע נעםײנ־שאפפ. ער װײספ, אז די הנלנכיקע בירנעראעכע אעבבס־פאים אוז קואסור זענעז באנק־ ראפ. עס איז ני־שטא קײן נערעכסיקנלפ אין דער הערישגדיקער נעזעאישאפפס־ אדדנונג — אבעי עד װעס זיך ^ונדעסם־ װענן ־שםארק היפן. רער אידעאאיםס. צו אנעיקענעז חאיאה דעם סאציאאיזס א?ס דעם װענ צו א נגיער גערענםער ארדנוגנ. װארום דער סאציאייזס בארעכפיקכ אויד דעם קאכף פו; די קאאסזיאאס םיטא צום ציא — ער אבע־ װיא דורכאױס ליבע. זאנז. ״םאננא פון הארםאניע איז דער װעאסי*. אדער ענאענע דאנות — הנלנפ האפ דר דעדזעאבער איסעראפ פאר? אײנם דארויף. צו פדארוקפיװירז די דאזיקע ״אבסאאוםע איבמ״ איז זנלז װעאס־ישםערץ. צו םאנז אים *־אק םיפײש פאר דעם בידנעיאענז װעיזם־פ*־* טײש נוצאער. םעז האפ סוף בא סוף כעיןעדער. עד װ״ספ. אז דעי באז״ז אונפערנעאאזם דעם צו־־שװערן ״קאס־ םאס*'. דעם אוםגעאוםפערפז. װעאכער האט זיך די נאגצע צגיפ. װאם איםע׳־אסז האבז דד נעבאבדעם אדוש אים. נײשס נעאאזט דינעז. זיר פיס םאדנער עקישנות: אפצונעבן פיס אזעאכע װאצװעאע קא נעהאאטז פון װגיפנס. נאײר נײשם אים פראםיס־אידעאאז סײגס םעז גאד — אח סעז האס זיר נענוםעז דערװײא צו דער םעד בא׳שײדע־ דינער אויפנאבע: יאםעװעז. דערהאאםז דעם אײדאפעל־שז —־ קואטוד־קריזיס. דערבנל דארף םעז נעדענקעז. אז דע־ קו־ײז םיז די דאזיקע א׳־םעדודשן. כאפדש אן •שפעננאערם דיאלעקםײשז נאאנץ. איז איז די אעצםע יאר• םוז םאחםה אוז רע״ װאאוציעס •שםארק אויסנעװאקסז. עס נײשם געםאאט הנלנפ קײז אסתע ננלכ זענעז צונעקוםעז קודם<א יעגע פרײטע. קילס — זאנם הײנײד םאז — עס; םחנות ננלםםיקע אופם־םעגםישז. װעאכעינײשפ נעםאאס קײן אױםריבםיקער " אוז דאד איז הופאניםעס דעד :י בענפ׳שפע־ר. םרוכםבארעד באדז. װעאכן עס זענזגן אויסנעװאקסז די םודן פון דעי פעגסישדינלס. אוז ד קודם<א אויר די םארזיכערונג פוז ־ז וײיגעם אינסעדנאציאנאאז נגיסם אוגזער קואסוד. דאס אכעי־ איז דער עיקר. ״עס םאכפ ־שאעכס אוז ענאאיספײש — איז עיי סאקע באאד נדײפ. זיד צו פ י י א ז םיפ דעד אנלדגדעי םענפדשהנלפ. אויב ׳שויז ני־שפ םיפ זנלנע םאפעריעאע גיפעד. איז לכא־הפחות םיפ זנלז — נגיסםיקז ׳פא׳־םעג. דאס פארנינפ עד איהר. אזוי װי *עדע־ איגפעאינעגפ. איז אויך אונזער םחבי א ־שטאדקער פסי־ כאאאנ און ער װײסס, אז םיפאד די כאסז נײשפ ״אפנא־ז״ םים ברויפ אאײז — םעז םוז באזתדעדס ־שפגיזז זײער ננלסם. זגין אייענפאציע איז א װנלפע. ד איז קײנםאא ני־שם צוגעבינח צוס פאנ. צו זנלז פוסםער ודרקאעכקגיס נאלודעדש. די הויפפנע־שפאאפ פח דשע־ יאםסקיס סיםבאאי־שע פאעםע. נ׳דש׳־יבז איז פיאזע א. נ. ״נאאװיעז־ש אודארי״. דער דיכפער שסיאיזירפ דא איבע׳־ אן אי־אאפע נערםאגײשע אעגעגדזג װעאכע איז איז פױאז עי־־שכ באװאוספ נעװאי־ז אין 111^־פן •ארהוגדערס. א*ן דעד אענעגיע װעדפ דערצײאס װעגן דער הארפנעקיכער סאחםה. װאס גאאװיעז׳ש האפ געפידם ם׳ם א דײפישז, פיינץ. צונעםענדיק בנל אים די פיינצע־: סיז העאנינדא. זי פאדראפ אים אבער.; אוז פאי גרויס בו־שה דער׳שפיקפ עד זי צחאפעז םיס איר נעאיבסז. די דאזיקע אענענדע האכ דשעראססקץ נעדיגפ אאס. קערנדא צו א פיעכפיק װערק. .ואס האפ אױפ דער קאספאדציע. קאאאייכ אוז ־שפראך־עלײרות קײז גאײכן נײשפ איז דעד נגיעד פויאי־שער איפעראפ־ר. דעי דיכםער האפ די אעגענדע פאיפויאײשפ. פונאנדערגעברײפ אירע ראבלעז אח אנ־ נעפיאס םיכ א סיםבאאײשז אינהאאפ. װאס אאזם זיד אויספגיס־שז הי איז אינדױדדועאז ד;. הז איז גאציאנאא־רע־ איגיעזז זיז. בישעת די סאאװײשע ־שבפים דאבז צעישםעםעיפ די נעצז אח ז*ר גע־ ביאדעם;אאס פעאקער אוז ־שפעפעי אנ־;ענוסעז דאס קדיספנסום. דאס דארף נעאאזז װערן איז א זגיט, װארום דע־ עיקר איז דא די קיגספאערי־שע באא׳־בע־ פוננ, װעאכע פא-־כאפפ אױף פריפ אוז ־שריכ. סאםענפגװנלז איז דא גראגדיע־ זער 2אפאס. װאס ישװיםפ פח הארציקער װאריסקגיפ. פיא •שסעאז ברעננעז ארננז איז;אפנדער אנםציקונג. א •שפע פוז בואפע ביאדער אוז פיעף־פסיכאאאנײשע עםאציעס. נײשפ װינציקעי קאםפאיצירפ קוםפ ארויס די באיאקםעריספיק פון עװא פאביאפינםקא. די צענסראא־פינור פח ־אסאז ״נעישיכפע פוז זינד״. פאיז יא־ דקז יאםאז איז באםת *שװער אויסצונע־ פינעז דעם אײננפאעכז פסיכאאאנײשז או; אויך אידעלישז אונפער־שאאנ. װארום םיקנױאז דר איז אים פא־ישידענע פ־־א־ באעםעז. אי געזעלשאפםאעכזג א, רײזי סעקםיעאזג כאפא־בפ םים קדענקאעכז עיאפיזם אוז װיאדע תאוה. דער ספור־ הםעישה קרײזפ זיך ארום דעם הויפסנע״ פאכאאיזם. װעאבער איז א קאאה פאר רעד ,װעאפ. דעם םענפ־שן איז *שװער זיר פונאגדעי־צוקרגיבז איז רעבנםגעװיםא. װעייכער ־יגפ א-ס קאםפם־א־עגע צװ' ש־ אדםוזד אוז אדיםאז. דער אײביקער קאםף צװײשז ניפס און ־שאעכפס געפ־נם בנל ז־שעי־אםסקיל אז אוםגעהױערע פאי־ סיפוננ. ־ערבנל ־שענקפ ער באדעכפיקוננ אויד דעם ־שרעכפן. זנלז צארפ אױעי פאיגעםפ די זיפצז פוז װעאפ־ישםער״ל, אח אריכ םײא פח אים אײד פײאנפ־ װײ, װעאכער װע־ם בגי אים ־שפעפער אז עיקר, ס׳רוב פח זנלן ־שאפז באציפ דר צו דער עפאכע. ויעז זליז פאי^ק האפ אי־ בעדגע^עבס די ־שװערםפע םראנעדיע. װנלא ־שפופנװגיז איז דעםאאם אויםנע־ אא־שז נעװאין *עדע־ פונק פח האפנונ;.׳ אז דער אויף דרנלעז צע־שפאאפעגער פוי״ אײשער ארנאניזם זאא װעז עס איז דער*! ציעז צום פאנ פון תחית־הס־דם. סיװערפ. דעריבער נעבוידז דע•־ וייאז בכח צוי קאנסעיװיח דאס;אציאנאאע בכדי זיד צו ־אפעװע; פוז אונפעיגאג:. דעו קינספאער אאזפ זיר ני־שכ פאר־שבח־ז םיפ אבספ־אקפע אאנעםײז־גאציאנאאע באני־יפז. :אר ע- װענדפ זנלז אױג צו דעי ״*עיױדאדיקער פויאײש־פאאקספיםאעכעד קואסײ. איז װעאכער עי איז באראיבפ ביז װאגד;. דאם פױאײשע פאאקספום װעיפ בכ א*ש אז עװאנגעאיע. פוז װעא־ כעד ער ׳שעפפ הויפנם פגיער בכדי םיפ זײ צי באאנלכפז או; דערװארעסעז ײ דעסארפ פינספע־ע אין קארפע װענז פח דעי דד םיפז אעבל ראנגאנרעד פויאי־ ־שע- אינפעאיגענץ. פח דאנעז אויד געםפ זיך זגיז פאנאפײשע ל־בע צו דער פויאי־נער ־שפראך. װעאנע ער פאדםירפ. •שאנלפפ און פוצפ. דערפירנחק זי צו אז אײדעאז םוזיקאאי׳שז אינספרוםענפ. קײך ע קינספאעי בא־; די 2ו*רײש אײגער פח ײש ד בא *לאהאנ *־שפ אזױ פ םיכ דד נ שע־אםסק*. װי ז• ח ־ש2יאד ארבעפז נכע אױס־ כסדד װעאכער געפינכ אױפ עי פלעכפ װעלכע װענחננעז. דריקז אח בו*פ פללז. אח סםע־האפפ צונויף םג• געדער. ש דאס יב־שופס םכױ אזו*. אז סי דאגק: צי דאדף םעז נאכנעבז די חו׳שים יי^ ײ ׳ 1 ן— דער ײירגער זעט פאר זיד ישםענדיק הײסער בענקישאפפ אויף דער נרויסער ו איבערקערעני׳ש. אזוי מי די פ׳־אםעסיא־! — דעקראםירפ אח װאס װעם ישויז אעב; אויף דער ע־ד? ךער בירנעד עאענײש נא•־ אדויסקוםעז דערפו;. אז םעז װעמ נעאע נ־שרפיפ פו;ם •שטעפא. װאס אעבז דעראנלכפערז דעם פאאק זנלן פ׳זישע אפ אאע יארז םיס דעד האפנונג אויף נאד ״די סאסע אײביקנלט״. װאס פאד א װעי־פ האט סר־הבא דאס האבז דאס גאנצע אעבז געװארפ פים צום אסת אז אינםערגאציאנאאיז־ אײדאפע: דער דאויקער נעדאנ1 האפ איז זיר ננלע ציאז. גייע םיכת אם׳שר אויר א נייע םענס־שהילפ אוז כער ננלע קאפפז״ די אירעע איז נײשס קײז ננלןג א:׳ זי איז איצס •שסארקער װי אםאא ד װעס װעיז •שאפעדײש. זי איז דער מאפיז פון דעם הילגסיקז װעאסיחגשז אוז דאס האכ דערםיאם פיס דעדזעי׳ גיספיקער איבערגעבנקנלם. כםעפ איז דער איבערקערעני׳ש. ענדאעך איז ןײ ן אײדנישאםפ םאקסים נארקי אוז אנא^ יסירת־נפיש. ער האס פאר דעם װעאפ סאקע חרוב נעװארן אןי£ן רזג:סן ן שראנס. נעיהארם הױפפסאז אוז דאזיקז;עדאנק אויפענפײשע ראיות פוז אםת — או; זײ האבז אזוי ארום | םעז ראאאז. אנרי בארבױס אוז קהאת אח אנדערע אאפע ספרים, ער צי״ קוםעז א הכ׳שר אויף זײער פעדזעגאעכעך ן פויםער אאעקסאנדער באאק. װעאס פירס םיפ נרוים קענפדשאפט פאעזיע װיםפעני׳ש. אויף דער צעבראננקנלפ £*ז | הײנריד םאז. און פראזע פון נאר רעד װעאם״איפערא״ זײער אעבן. יײז משח ג״ דער ״גרויסער ׳שרפה״. װעז טעז װעט זיד שויז ענדאער ק$נעז א אאז םוז אויף דער םדינה. םרײ אוז זיכער. םים דער סקארבאװער ״׳שריפס״ פונם רב... זײ אאע זענעז אױפגעריכם נעװארז— נויפ און זנלן נ־שםה װעם פא־ם באיובז אזגפעי־־שפעאיק?! ער װײספ;עגוי. אז דאס אעבז איז נײשפ סער װי א ח5ום. או; ער איז •שסענדיק גרײס םסביר צו זנלז דעם דאזיקז נעדאנק םיפ דער נדע־ ספער אין ז״עד נעװױלעבםלעבן ךדאננ. איל װ װעפ דעדויןז דעאנידל ד•;',נזעלעאפם? די ׳ןריפיק האפ אי; יזמער צװם פאריערינז דעש דאפאז. אז עד איז יילינ. םענסאצ־^על. בראם, אזז פאדנא־ נראפ—ס. ט״ל האס; איס א נאפעל נענעגז .,־אס האנפבוך פאד אקויסעריע״. םייל װיהער האבז באהויפםינפ. אז סייספעקפ איז איס דאך אויפדיבםיקגיפ. פסיבאלא־ נ־יעער אפ־ן. אוז פפילא אויד קונםם. עו דעם זעלבז יעאפוננס־סעדיאד נע־ הערן אי־ד ״באפיאלי״: ..סיװעלז אינז;אד צעדױאבלעז קראעל איז װראנעם״ ..-עדעייאיננעז״. ״סיזיסס־א־בעפז״. צי ריקפ זיעע־אפסק• ארוים װעאבע סיאיז ״סיבאיאגייעע ב־אב־עפעלי' נעװיס! אבעי האס פ־אבאעס־יסםע־; א־ז בס אים נ״עם האקפרינערייע איז םפיאא אויך;ייעפ פענהענציעז. װסא זעז פהות איז דורבאויס קונספ. דאס זענען באראקפע־־אנאאיזז פוז ױזיד א״ס אייספאוס פיז כאא־אעבז. קודם בא די באצייננ פיז פענעדע צי פענפיע: דיייעל זיד א־ום איבער דער װעאפ יעװאבע. באעיאהפע. היאפאדאזע. װאס קאנעל ז־ד פ־פז אעבל ק״ז עצה נייעפ נעבז.;עפ־יבל דזרבז;עפיא פזל דהפנות. װעאבעס פיבאם־פיפ פיפ דעס קאינגנ־ ײקז נאפעז ״אאפדזאיזם״, דעינענפעדפ זיר זיעעיאפסקיס העאד ד״ד יוריס צי ה■ אופנאיקאעביג ד״ר ױדיס אא״ז נע־ העיפ אויד נייעפ צו די יעפאהק נאיק אעבע. ער איז א פאעבעדי. א יעוספעהה א ז׳;, האפ ע־ -ורבנעפאבם א 4אננע ק״ם פיל אעבנסנו־ם. ביז ר האס זיד יתי״לאנז ״אדיפאז איז ז־ד נוקם״, ״װאאל־־אפ־ קאאננעז״ א. א לעא פינקלשטיץ ציס האקםא־אפ. דעױ געהאנק װענז פיאגן היאו• צעװאקספ דך בגי א־ס איל א פ־אפענ-קז איהעאא. פאו װעאסז ער

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.