Literarishe bleter · 1924-04-09 · 1 (9.4.1924) · p. Seite 4

ליטפרארישע בלפמער גאלדפאדנס ״כשיפ׳מאכעריד אץ מאםקווער ײדישן קונםט-טעאטער אײן קאא9 זענעז איז אוגזער פע#פעי״ קונםס אײננעבירנערס רי נויסינע פע*י סער־םראריציעס אח ס*קע ג*אר יענ־גז זי גײנעקוסעז נעוואר;. כדי זײ זאלז נײעס פארװאנרלס װעיז זד; * ״שםעיוגג £*ר דער װײםעדרײןעד גאװענוננ. •עײנע;ראסעסקירפע קונספ־נעי׳ יעסאאםז בײ פיז יחיריש. סײ פיז ס*ס;. דער נופער £*סעי. * סאלקססיסאעכער באגוס/מער ילרײכרעכער כיפיט־נביר (אבררכיצע). װעאבער זאנכ סיפ *ז אײעארפיקז בדיר־־עסאר•;: ״סײ; ג*הין זדעיױת**. אוז ..כרײעדיקע נעדאגקז!** ־■ יזרײעאעד־ציקאװע בי׳־יעע-־זי׳ככ־שנואכע (באסיע). דע׳- ,.•עדעקרעכעי*• ילרײכער נזאז אריקום. דער װאונרעיאער;עסאכי פער ילדײשעד קצכ או*ש־; סארק. דער ילדײעער סא־ק־יכיסםעי. דער לאפיפניק. אח ראז רי צװי• הויפפ־נעיעפארפז: ראצסאר און רי בײעוםפאכעריז. דער קראסײט״ילדישער אופספענןדע*,. דעד הענרילער און פעגראער. לז און ברזז;. נבירײעער פפואזז אח בז־בית. ראצפאך. א= דעד װואנדעדצעבער נאצר• פאדגס פארנעפיצ ס\ז •כצוס־עציכסם סגרם סענדעא איז פאדװאגדאס נעװארז איז א נעגיאיע •עאםיגג פוגם יודי׳עז קא־ סעי־פעאסע־ און דעד עיקר. פאי-טפײפ זיך. פח װאסםי־סיכאעלס. פיגם ערישפ; סאסעגפ א;. װעז עי פארפ פי; עינעמ איאפ אויפ׳ז נבירי״עז קנםסאר סיפ זײז לירעלע: ״:־־ סיר איזי קדעסעל קאכפ איז דדס!*׳ (נעניסעז בײ פ־ונ;), דײד זײז װאונדערלעכן דעדרױינעז בײ רער בײעופסאכערין סיס זײן לירעילע: ״א נדפעי סארגען. ברודער האצסאר איז רא װירעי! האצסאך קו״כ אדער איײז א ביז ײטיאר סציר זײז. ראצסאר ־א. האצסאר דאדפ האצסאר •כפײכ גיפ איילי א; א־פ.— האצסאר װיר פאררינע;!** דירר זײז פא־כאפנדיק דעד־כײנע; ערנעין פו; דער הױד א*ז קאפע א*ן םפאסבור סיפ א פאריעיבירס; אייםײר: ״האצסאר איז םפאסבדל** ביזז פינאא סיכ זײן באנצײעװײנײכ; זערבסם״ עקכפאז: ״ראסיד ארע איגאײגעכ. א־נ־ אײגעפ... האצסאר!** — איז יערז קעי. װארפ. באװענוננ. איז םארקעי־םעיפ נע״ װארן איז אז אוניװעלסאײ. נײעפ בצייז *לרי־כן קוגספ־סיסבאר א רנםיק *לדײעע סאציאר־קורםודערע נזדשיכפזג״ האצסאכס דעריעײנעז םח אויגז איז םפאסבולער קאפע סיפ ז״ז סחורו־י צעפער. נעווננעז איז ״הקדםות־נופח״. דערסאנפ סכדע *עאנאר׳ס בירר פיםז אידער. ױאס פיים איבעי װיפעבסק. אזא סין צונויםגיםוננ םזז נארדשאר;. •טרום־ערי׳כם אח •עאנאר איז אײז ניױסז קונספ־סיסבאי האפ געקזמפ נזדטאפז תעיז נאר םוז פיכאעלסיז אח נאר אינש ילרײצז קאסעי־פעאפעי אנגעפירכ פון;דאנאװסקיז... און דא דעריטײגפ רי ״בי־שוםסאכע״ ײז איז זוסקינס פארקערפערוננ. די ילדײשע ס־טפחה. װאם איר סבוף איז נע״ גרינדעפ אײף דער ״פראקפיקע שיז רעגז״. אח װאם איד רעבגס־־טפײ״ נעי איז ״אב• פרנסה. ילדז. אבי נערם!״ א זאנעדיז. א קראגעײז. םיס אצע ילדי־ט־ רעכע יטרעקע; אח א&יטפיעכענײעז. פאד ױערכע ם־איז צוס ערישסז פאל נזדטאםז נװאר; אײף דער •לדײפער בינע א צױ״ בעריסאסקזג װאם איר קינספרערײטע בארײפונג •שםײנפ װײפ אריבער רי .־א־ סעז םונם ילדײצז סעאםעד. ראז קזפעז רי סאסן־םצענעס. פ־ר סיפ קינסםרעדיװזער ילדי*טעד פראבפ: די *טסחה בײם גביר פיפ די רייסײטע . סאריאנעםז־נעםם או; זײערע םענץ. רער װאוגדעררעכער ילדײעער קרײניטםערפ■4״ ריקער סאדק סיס זײז הויהא. האנדר איז 1 װאנדל. סים דין •לדײטרעבעד רזזסנית , אי*ף א יתוםה. רחםנױז, װאס הערפם נאר פיפ םרערז. אז אויםנעלעבפער עורם הההו. װערכעד װעדם גײנעקוסען דזרך פארקס־םרײר אוז םארקס־הוםאר... ילדײשע םערקז איז ספאםבור. רעד פי״ גאא — די קברת־פנים םוז ר, סחותגים אוז רי פעגץ אויף דער םעסע םינם פנידײטז פוסר ה*שכר: ״װאה •טרעכפע םענפדטז קעגעז — דער כמל יערעד סען אים*'. און אל״ז איז באיעכיאאפ םון נאם נעבעגם*עפער קינסנדלערײשער •עאםוננ: די נײ גןדטאפענע יידי״טע ״עבודה םיעפהה•*. א *שביל םלז פאלקס־פדײד. אבעד די העכסםע •טײנקײכ װערס דעד״ נרײכט איז דער םצעגזג װאו האצםאד און חתז־בלה זיצע; אייף די פיעפ און װי באװאוספ. איז םאסקװעד) •לדײטז קונספ־פעאסער (רײסוננ א. נרא•; נאװסקי) אייםנעפירפ געװארז אבדהם;אילרפארנס ״בײשופםאכערין**. די אױם״ 1 פייוננ האפ ארויםנערופז פיל ױבוחים׳ אח רעבאםז םינדרעכע אח א'ז רער, ריםרעגדײטעד ילדײשער פרעםזג ו ״רי ״בײפוםסאכערין״ אויף דעי בינע: פין ילרײטז קאסעי־פעאםער — *טרײבם ס. ליפװאקאװ — איז פםיט אז אוצר פיז •לרײטער 'צפיר. װערכע װערפ נער••* פעיפ איז רערהױגז ביז דער העכפםער סדרנה פון סאדערנער קוגספ. אלץ ־עפיאפ אויף דער בינעל ד• ארפיספעז. די קאספױסעז. רי רעקאראציעס. רי סוזיק. יי פענץ. ר• ריכפ. ר• םארבז — אפכ אפילו רער צייטייער־עולם. פוגם עריטפז אױםהײב; רעם פא^האגג ביז זײז לעצםז פאלז כיויזפ עס סיפ באװענונג. ליכפ. פי״ר. בא־טפיאלם; ראכ;. ם׳לעב; אױף א*; א נײעם נלגול רי פארװארלאזסע סאםקעפ םח דע־ איס־ילרײשער פאיקס־ יטפיל. רי פיגוח פונם בדח;. נאסז־זינגעד. סאסזילת. ילדי׳צז;זלז. פלן ילרי׳טע *טרים איז רוחות. ילרײטע קלעזסע־. פח ילדײעע קאפעלעם. רי ״כײטופסאכעריז״ איז, װי ם װעיפ;עזאנפ אי; רעם פיאניאם. ״א ילרײשע •עפיל רוים נאררפארנעז**. אבער ס־איז' נײעפ גאררפאר;. נאררפארן איז נעװע; *־עי רעצפער פח די פארלאיז נענאננזמע געניאלע ילדי״כע םא-טאלעקז. פירים״' "־פילעי. א*ז אים האפ נערעבפ די אינ־ כילםיװע קראפכ פינפ ־ילדי־ט; סאסז״ קאסעריאנם. עי איז געװע; באײפז צו באגײע; איז פאיפעספיק; רי ססז־ה פי; רער ילדײכער פאלקס־טפיר. האפ עי גע־עאפז סכעסעס פאר דראסאם־יעע האנדליננע;. סקעלעםז פאר סעאפער< יטפ*ד. אבע־ נײטם דע׳־ דןי אח נײעם רי סביבה זענע; רעסאלכ נעװעז פעהיק צי ־טאפז דעם סאדעינעב ־לרי׳טז קינסם־ םעאפער. איז;ארדפאדז נעװעז אביעקי ם־װ נעצװא־ננעז אנםיז זײז האגרלוננ א־; ׳טס״רײטע םי־ז־טעס: אח ז״ פאר״ קערפער; אייף רעי בינע איז װאויל*, ••ננער״זער ־טפיל. א־ז אװעק א נ?הנ פח ״•לרײטע בדעאכער;". װעל:ע זענעז *טפע״ כע־ אדעי פארפיעבײא־־טפ נעװאר; רויד רער אסעד־קאנ־-י;ארד־נ״*ער ״אי־ר סיר״״ליפערארי־טק־יכ. אדער פאר האלבא־גפעל־געגפלם אח פאיכתרילע־ װעפ נעװאי־ז דורבז ״נאט״ראליזם״ ארע־ פאיאפערעװעכ נעװארז דויד רי סאנםי בילטע ה־־ז; פ־ל ־ע־ םא־אנםפײתזר קלארא *אננ... נאלרפאד; האם נערא־פם אח אפ־-ר נעקאנפ װער; רער ע־יטםער בא־טעפער פיז קראסײטע םעאםע־־פראדיציעס א*ז דער ילרײטער סביבה. האם רע־ היספא־ רײעער נורל א*ם פארס־טפם צו װער; א מיז ״סיטה רבינו״ םח םעאפער־׳טוג־. : א־ז אנכדטםאנעז רי אויפנאבע. זיר בא־ ניצנריק סיםז סיסבאל ״גאל־פארז״. .־עםםאװריר; ר־ פראריציעס פון רער) ילדי־עער פאלקסיטפיל אח ז־ ארנאני־טי באהעפםז סים די *טענספע אײ׳־אפעל־טע םעאכער־פדאדיציעס. אח ביטע־ סעיטה די־ד קינספ־סיםלען ליקװידיר; ד־ ״ם־א״ דיציעם״ פוגם יל־ײטז ־טונד־םעאפעד. די דאזיקע אײפנאבע האפ אײף זיד גענוסע; דער ילדי־עעי ד׳יסע־־כעאפע־ אוז זײז הויר־באגאבפעד בזרטעפעי איז אנפירעי א. ס.;ראגאװסקי. דער ילרײדער קאסעי־םעאכער האם נעסוזס זיד װענרז םח א־ין זײפ צום אידקװאל פח דער סאדעינעד ילרײםער םעאפראלײטקײפ. װעאכע לינפ פא־״ באינז אינם גאידפארז־סיסבאל. אוז פוז רער צװײכער זײפ נרײפז זיר צו איר רערודיליקער סאדערנער אייסבילדוגנ. 1 װעאכע געפיגפ זיר :אר איסבארירפ אי.ז םרצ;. רי ראזיקע אלע רײז קינספלערײט״ 1 םעאפראלע אח קולשורעלע פראבלעפעז׳ זעגע; נלענצגד נעלײזפ א•; רער פארי •טפעלונג פיז ״דער כײטופסאכעריז״. םיר האבז פאי ז־ך דערזעז ד־ אײפנעלעבפע םעאפעי־סאסקעס פוז דער ילרײטער פאלק־טםיל. סיפ אסאל װי דזיר א צױ״ , בעד. האבז סיר באקיסעז א ילדײטע ״קא״ סעדיע רעל א׳־כע״ — אז אםאליקע אײ״ | ראפעליטע קאסעדיע פיז קינספלערי־טע ' םעאפער־סאסקעס. װאי ס׳האבז פינו״ רידם נעליבפע סאלקס־נע־טפאלםז פיז. לסיטל. א דאקפא•־. ׳טװיגרלע׳-טער קינ״ ן צנפאכער, א נלה. א ניאף. א. א״ —1 אבעי־ אז איבעדנער־כפעפע א*ז ילר־־טע פארסע; ״קאסעדיע דעל אדפע״ אוז אז | אפנערײניקפע פיז ארכיװ־יטימעל. סיפ1 ײדישע מוזיל, . סיר האבז ז*ר נעװענדפ צים באקזהפ: ז־גנעד ס ־ט ה ר ז ד י נ א װ אח נעבעפז א־ם. ע־ זאל זיר ארײםזאנן װעגז צי־. יץפאנר פו; דער ילרײטער סוזיק. ער איז אזוי ליבנסװירריק נעיועז אי*ז נעםײלס ז*ר סיפ אונז פ־כ אי־ניקע באביערקוג־, נע;. װאב :!יר ברעננען רא:;אר נײטפ לאננ זענעז רי פיע־ א־־פ;;עב־ט פיז ילרײטע־ סידק נעװעז *טפא־ק פארצװײסלם. א פא-װארלאזם פעלר.' סעז האם ז*ד געסוזם ־טפי־זז ס־ם רי קיזײגע אראנדטידרננע;. װאס זענעז םא־*' עפעגםרעכם נעװא- צי׳-ק םים א 10—15 יא־ א*ז פעסע־ב־־נ א.ין איז סאסקװע רויר רעי געזער־טאפם צי £א־- ־טפ־י־כ; ילרײטע פארקם־סיזיק. אין א־־ר אכ ר־ סוזיק־אויםגאבז זזמעז נעװארן א יקר״הסצ־אית. ר־ רעצםע צ־*כ האבל ־־ צװײ בעילינע־ פאיראנז ״־ובל״ איז ..*כנה״ ארי־םגעלאזם פי^ :אםן א*: דע■־־ ס־ם אר־־ננעבראכם ארכז או; נ־־עם ס־־ זיק־־טםאף אי; רעי ם־זיקאלי׳טער װעלם. רעי ״ױבל״־פאריאנ געפינם זיר אינפעד ־ע•־ לײפיננ פון ־אװא־םכ; קאספאד־ םא*־ *. ענגעל אח ביזהעי באװיזז )•*בער־ צ־־־־קז פיל ־לדי־טע סיז־קאלײטע ־טא־ פ־גכעז. ביז א־צכ זעגעז בכלל פארעפעגם־ רעכם נעװאיז נאר פאלקס־נינונים איז ־יערפרעכע ־טאפיננע;. א־צם ם־עפ סעז צ־ א־י־םצונעב; כ־נאנאנאי־ע װערק. אכ דער געב־פ א־ז זײע־ א ר־־כעד אי; א־נ־ םע־עבאנכדגר. פאדאז א; א ־טיעד ערנ־ נגקחאר ט ע א ט ע ר ־טפילפ אסעריקע אנדדעיעװז—אהע־. אסת: ־ט־־א־צכ םעאכעי־ האכ אייר דעכ זעיכ; ״פ־אנ־אם״. אבער ראס איז;א־ נײטם קײז בארעכפיקינג. פ־ז א־בע־זעציננעז אלײז קא; :אך נ־־טם געסאכם ױעדז ־ל־י־ט םעאםע•־. -א: זכע האכ; סיר;־עהאכ פיז ילר־־ט; ־עפע־םיא.־*.־ כסעם אי־בעאיאנײטעאי־ס־;־אביננעז וע׳ם־נגע־. סענרעידג גאױ־־ פא־ז). א ־־,גסכאװראצ־ע איז נים. װעז ז־ א־ז א־־פז ־*כם־ק: פראיז. א *ל־־־ט םעאםע־ ם־ם א גר־־כ; יל־ײטז ־עפע־םיא־ ס־ם א :ר־נרלעכעי יל־ײטע־ ־טי־יע ־יאיכ געדאם ־אס דעכם א־־** ־עכםאײ־אצ־עכ (אי*ר ני־טם א־־ף ־־־־ אײ א־־; כעזא־). אכע־ צענםרא־— :"יא־יי ײ־־כם א'־י ־יאכ פא־ א *•־*־טק־־ם ד־־ ראכן גענאכ;? סא־ ד־• נרעסע•־ רעכ הײקע־. זא־סם דיז סע־ עגרער א**ף א *ל־. -אכ דאם ־טי־יכ־ער־כסס א: אקםיא־ נע־ זא;כ אין דאס א־ז א־ז א־נזעי פאר צו;עפאסם. ־־עבע־יק םעאםע־ איז א רעבעריקע•־ 1 * הפלות־ *טזזפיגגעז צװײטז רי ־*ס; רעכ :ת. איז סעז דא־ף כ?וג פין ר• אנהײב >ן-־.**סציני־אב: רעכ וױב־ טייבכע סינמנאנע־װעגכ ..יכנה״ דיז־קאלײטז דאםע־יאר. װיםיל ז— . ־זכסהם םעא־ ־ס. ׳עאםע־־קד־זי ז־נאננ. נם; עאםע־ ־ אי ס פאי ױא;סע -;ודה: אװנם? זע; הײנם א;פע־ע־ איו גיכ. ם>|קע א־ — ן *ל־י־טער אקםי ־טפ־ױ *ם ז*ר — װעם ד*ם העבדעליטע ־. אפ נא־ נים ז*ר. לײדע :ײטם *יז באײיזז צו זי האם ־ט ליױער. אבער;אגצ• אנםע קאדפא־ אינםע׳־עס ב־עננעז זײעד ע עײ- נ־קם װעד;. אז דא׳־ף באס־. זיציעס. בכלל א**כ זיד פא־ניס;; האכ סע: אײב פדיער ק״: סיכ פאיקס־ ו פר*ס*ם*װ; ־עי עיקד סיכ אםע־ ייע הקיפה א*ן איצם א נ־ לייע•־. קוסם דע־ ג**ם א־צם אז סיזיק: עס ־ע־ *לדײטעד :ענעכ ע־נסםע א־; זא;א־ קאספר־צ־רםע ־טא־ פ־ננס־ארכעם ציױיצן ר־ בעכערע ־לרי־טע קאספאז־מאר; — עס װעדן נע־טאפל גרעסערע א־־ניגערע סוז־קאלײטע װערק. פ־ז די ודבם־קכםע ארבעטז רא־פז יע.־* סאנם װעיז ס ־ט ה ס י 4נ ע י־ ס אפע-־ע: ..רי היסרעז כדעגע;״. ױאס איז אײפנע־ פ־־ם נעװאי־; א*ז פעםע־בירנ און א־; סאסקװע. רעצםנס װעים פיל נערערם װענז דעי אפעיע פיז ס. ננעסיז — ה ו ל ר י ת א כ ר ה ם. א־ז יסיר פון רער דאזיקעד אפערע זעגעז נערײנם ר־ ם־אפ. — -עד נרונם־-סאםיװ פ־ז דער אלםעי *לדײטעד סודק. ס. ננעס־; איז בכלר א: ער־טם־קלאס־קעד סוזיקע־ און װענן ז־־ז בע-נענעבז באנײסםערםע יאדף איי־ יע־סאנעז די ױקארײטע באא־בעם־ננעז. װעלכע עס זענעז פא־בינד; כסעם אײ *ל־־־טז קאכעד־ םעאםע־ א־ן םאכק׳װע. א־: ־עצפנס — ־־ קאסע־־אפעדע פיז הענעד קא;: ״דיד איל בת־־טבע״. בק־ציי. ד־ ־לדי־טע ס־ז־ק נײם א־צם אײפז ב־־־ם; װענ פ־ז ײערםרעכ; ־טאפ;. א־ז נײטם;עקיקם א־־ף רעם א־נער״ רעכ: ײאוקס פ•; רעי סיז־ק האב: סי־ ציס באד־־ע־;. ג־־טם קײ; פאס־קע א־נ־ סם־ם־ציע. ײאס זאי־ פא׳־־טפ־ײםז רי ס־זיק צװײטז ר־ יל־ײטע סאס;. אין פיילז א־ז ־א א ב־ײם א־ם פא־ איבעפ. עה זעגען דא הינרעיכעד ־טםעכ א־ז *טפעםרער. ײאס :א־ז איז בענקעז נא־ ילד־־טע קאנצעדם־. א־ז צזמדליקער;דע־ -ערע צענם־עז א־ז ניינג צ־ א־נאנידרז כא•־:. א־קעסכדעז. ־טס׳־י־ר־אנסאסבלעז פא־ ילר־־טעד *דן אמעס״נער סיזיק. אבע־ נ־־טםא רי א־נסםיםיציע. װאס זאל ז*ר פא־נעסע; םים דער ראזיקער װיבם־־ <זעי יזראםיר-ארממ. :מרזו־ארז ה*= י- רער י,ורסור<צ־:ע עסױש:-ר= א ::ו׳ דיו־פעמ־ע, יואס האפ זד פארנודעז סים סידק־א־בעם. אסת.;א־ אײ װאר־ ־טע. ־י סידק־סעקציע א־ז זיד צעפאל;. אי; רי א-־בעם איז איבערנעריס; נעװארן. עס בראנקעם א־־ר אױכ אייף הפקר -ע־ גרי־סע־ ־טניאוי־כא־. י־־אס האכ א צי־כ ־טויז נעכ־אנז רעם נאכע; קואלור״ *ינע־בא•־. א־; ני־טכא װער ס־זאל זיר פא־אינכערעסי־; סיפ איכ. עס איז א חוב סח ש*גײ אײפצו־טםעלז רי סעקצ־ע א־; אנה־יבז א ביײםע. פאר־ צװײגםע םידקאלע איבעם. אח םאקע נלײר א; אפהאלפ. א;--ע־עױ*. ײ־ א ־ל־־כע- ־עדט־סע־ — א;•ט־ד. פא־־טם־־ם דר. — ײעם א־כ *־ פפאס־. סא־ז א־־ר *ל-ײט םעאם־;-. אכע־ נאי א כײל. אין ילר־־טז ר־אדא נ־אב־נגס פיעס־ ־אכ א—;> ־לרײט םעאםע־ נ־־טכ. ־ל־־־ט ס־־נם: א לעבע-יק; קאגםאקם כ־נע סים• :א־ ײאס זמנע־ט ײא־ם. א־־ף ײע־כז ־־;־ םינם איז גא־ פ־־כם. -אל א־ז ־אס א־בעייקע אי־ר ־ע־נענצנייק בא־עכםיקם. ילרײט כעא־ ײי;ם: א קעננזײםיקע ה־פפעה פ♦ א*־ ־־;•־ םעאםע־ ײעלם. ־א־ם. ײא־ ־אס םעאכע־ א־ז א רעבע־־ק װעד. א*ז א׳ז ־ע־ א־צם־קע־ צ־־ם. נא:; ע־־טכ; סא־ א ײכ־הר־ז ס־ם א — צ־זאסעז. סעז *טםעים צוזאסע; נ־־ע אנם־עפ־־־ זעס. ־;כ £'־—;; נאם־צז א״ ־־ צ־־ם־נ;ע־. ־אס פ־כליק־כ סאכם ה־ט־;־ית. ייערכע ב־• זינע ריבליננע; װעירז פא־ ביד־ג־ א־־פ; ק־נפם־קז סעזא־. —רעק־ םא־־ כאם־אכם־ ־* פ־י־טע אסאנם־ ־־־־ א סאנאהמ — די פע־־... כ־ א :ז א־ז ־טם*־. :עײע: א־ ״צע: ם־א־־־• א ם־־קאױ־ם־יפע א•: א־־כ ס־ם א•־. א־בע—ע־ גאכם א־ז ־־ ם־־ קאײ ם-־פע דגירגי־;ע־*א-־ א־• א ״ײ־לם״.'ױאכ ס־־גם: *־א־־טעײע־ ־ל— ־טע־ ר־גסם־םעאםע־. ס־ם ־עכ ־אז־ר־ :אפ־ע־ ײעם ז— - ם־־קאײ ם־־פע אײעק־־אז־ א*בע־ ־ע־ ײע־ם. ע־—בם! פא־ ײאכ זאר עפעכ ־־ ם־־פע פ־־ ״צעגם־א־*׳ ם־א;: ־עכ;א סע־ י־נכם םעאםע־ א־;י־טם ק־ ־א־ חלײץ־ ױ־־נ־גע,-. -אכ א־ז אפ־- א ק־צ־־־ *־*׳; פ־א;•;. ־טריכ־ער־כסס ב־־־ל, אז ע־ ־אם ד־־ צ־נעכאפם צ־כ קאנם־אכאב א־ :עסאכם ״בוכ!" ױאם ע־;**־־־;עס־זם סאכ־ א ־׳:•־ ב״ א־גז א־ז אג־ע־־ט: ױע־ עס כאפם ז*־ צ־ צ־כ קאגם־אכאס. -עי ײע־ם ־ע־ םא־;עכע־ א־: —;־ם -־ ײע־ם פ>ז־ א פ־אםאה א־• פא-־־־-מ -* פ־־גע ס*רה פ־; ־•*ם־ע־ ז־ר. זאי ס— ז. ט-יא״ ס;—ז ג־־טם א־כע־־טאצ־ ס״;ם :א־ ג־־טם - ־ט־יעבם זא;־. פא-פא־ כעזא;ע• א־כ־־ם א־ ״צ־׳מכ־א*•״ ראם ז. ם־־קאײ זן׳־־־ס;•;־ ־•־;; >ן :־ —עײײ־קײפ, א־נ־צ־אם־ײ. א־ב־־םספע־־ק־־ם א־• כאקע טא־ענם א־־ױ. ־;־ ־אם א ״ע גענ־םע־ נא ײ־ינע־ ־־ דא-קע פ־; א־ אנ־טםענ־יי: םעאשע- א״ יי־ - איע פערע-;. װער:ע ע־ א־ז באנא:;־;־ ־אם ע־ ־אס םע־ אםע־. א־ע־. בעסע־;עזאגם: ־־ םע אםע־ א־־־ד; ג״עע דעךניױער־קם. אבעי צ־ ־ע־ ד־*;: פיז א ק־נסם־םעאםע־ יאם ע־ יעס ״צענם־א־" נײטם ־ע־ ־־׳;• א״ ע- -אם עס :־יטם :עקאנם ם־;. ס־ם ״ערכע בתות? ס־ס צ״״ אי. א״ אײפ• אקםיא־ ־־אסאם•־; צעז סים־טפ־לעי־? א*ר ב־ז ־עב ם*א- א־ז ײנזא לעכעדיקעי־.;עד ערכ. ־ע־ ־אנקבא־ יע-עס דאי־י ײעז פא־ק ד*גא אצעס א*ז זײז ־טאפינגס פ־ םעאסע־ ראכ איד געקאנם ד״- ז־צנ־׳ק א־• סײנע *ז־*־ד םעאםע־. -אס איז . אז ־* ־טם-ק ײאזם זיר זע:. ד*ר קאנסםאם*־־ זארכ װ• נעגיאײ אי־ דעז־טיסע־ז! ״סנעפאדפעם פ*ז אנסאדבײ .רע-: עי ־אם א־ װעפ אי־ געײעז אין ז*•;. זײם דאב פ״ אפפע-פעהיקײם. ...״ד ־*;־עסםע יטע־ כײערי נ*~- ידז חיבן פאי־ס• א קינסם םעאםע־'! הע־ ת))*י א:עי קאנם םעאםע־. איד פײ *זרי־טז ־־;♦ א *ט;פ־ א ם־אדפײם? £ע- ־*כםע־! איז ס־מ-*דק;. אז עס זאל א־־פװאקסז. א־־ קאנם עס אבע־ ג־־טם באיטאפ:. סײדז א ־ דע־ם אלײז ר־אסאםיקעד. אפע־ע װע־ז ד-;־הע־םע זא־! 9 *א־ עקז־ אפ־יפז. דע; ׳; צאפלפ ך — א אעבע—ק ,,-*.״ פאי־טידעגע א*: ײא־־טע איז א*: נײ•*א-־ק. סים װעלכע ע •ל-י־טע ־טס־קעד האבז זובה אײע אײפפי• זעז ד* בדעסעד פא- דעי- צ־־ם ־אס א־ז קײז לעבן נ־־טם. קײז האר־ז פ־־ס־־יננ. ק״ז בלים־ציפריס! נ־־טם אס־״. אז עס זענעז :־ טםא ק־יז פיעב־ן :עװעז א־; פאדהא; נ־־טם נע־ א ־ װעם זאנז: נ־־טם אײע זענעז צ־ געפאסם. ס׳א־ז א סיי־א צ• —זיק־רז? איז סים פ־עסיע פ־-עסז זענם א־־ ־עז נ־־עכ ־*־סגעפאי4;? אלטער קאציזנע אכע־ ײאס־־ צ־־•־ ־אזז ם־דקא-ס א־צם־־ז ..ײ־קם־• א־• *>:־־ א־גם־;־־ פ־־־ א ק־־צ־ ס־-־כ- פ״ ז— פא-גא; :ע;ע־ א־בעם ־־ א־בעם פ״ א־נזע־ א־־נצ־ר־ ײעבע-י־ םעאםע־ א ־ ײא־־טע. צ־ ־אב: ס־י :־־ צעגם־א־ םי־קאײ באד־ :ע;אס פ־ ־ז־״ט םעאםע־?;א־ א יאפ־ם־טקע. זא־ דאס פא־־ט־־בז ״•;־• א־־פז ־עז־ט־ א־־ע־ א־־ס־טםאם*::. :א- ־״פם זע:*־־־ א״פ־ ריטביז פ־ צענם־א־־ ם־-יאײס פ-א:-אד*־אז*ק־־ם. דע־ ־אם ז־-;ע־אגם נא־ עפעקםע־ע ־טם*קע- (ק•*־ •;ױײה נ־־טם) א־ז דעז ױאם א־ז ־־ ־אדע־ פ*; דעגרעבק״ם נאבנעדאײפעם — . װעײם״ א״ אדער־קע. יטפ־ײם - ײערם ־עכ ז־נ־־ק־ ם־טי אהע־. כראניק 1 א״ -א־־ס; —ע־ט איצט -עטןנכט-—ט . :-א-א׳ ד־נאדע- פא־נע-־דע; — ש-עד־ע• .ת-ײנ-, ״ , א פ־־ט ש״ ־־־־ד ־עטי. -ע פ־• ײט*־א״טר,*'ט ־־־אדע .־טבתא• צט*' *. ט״יך א־• אײטגעפ־־ט טדעט ־—־ א־ע * * *־־ײד־נ א־—טט־ פ־• ־־א־־ד־;. א״ צײאדענ־א;: ד־ט טטאג־ט־א־טד־ט •*;, ־.אט דא־ט ־••;־.א— טא• ־אט ט־־־. נעט״ם א•*? ־ע־ פא־־ט• *ט״׳־־״ע טאס;:ם־ פ־־ יי־יד **עב־: א״ ־־נ= ״אײקו טם*ר גאד־־־־רט :א־־נ—עב א״ א. ־אכ —פט א—ב א*;.;א־*טם * ע א *ט ש * ״ ב ע .־ : ע י ־׳אט ט־נ־ינכ טײט ש־ט*יר*כ' איטע—נצם -ע= ,דט־ר׳ פק *ט. אנ ט־ק• א־ אפ־.אנ—*;: ײענ• ־עד סי־ע א-ן א• -ע- א־דא־ײט־נד *טפ־א־. זא־ א ר— —:פט־-;־ד־נ-. צע- צײם צ־דיר אײ אי־ ראיטײע- ־דטאם• טעאטע־ ׳כדטעבױנ־ א־־שדעש־־ט :ע־א־;;**־ ־ע- א־ט־רע- :אטנ־א־—נ־ע- א־נ• ר— ■*א;-א• א״ אננע־־ד־נ־ ־אט ײ־י־טע;א־ײט־נ- ם—םע ־ער .־ביק״ ט*ט א :—יט־ ־־;טםטעאטע- *ץ;**•*א ״אט דאטס ע-פאמ. א :ד־נע א*טע- - *״טט-טטע .:ט- ש־ ט־נ־ט א—אםע. ־עט דז־םע־ אם—** אײ א*־ ־אג-אנע-