Di Yidishe eḳonomiḳ · 1939-01-01 · 3-1 (יאנואר-מארץ) · p. Seite 777

ק.?יבערמ*{ 22 פארקויפן). װאם איז שײך די ניט־יידישצ קראמען, זײנען זײ אויך אריבער״ געגאנגען צום פארקױף אױף ראטעם. מעבל, װעלאמיפעדן און ראדיאס פןור• קוי§ט מען אויסשליםלעך אויף קרעדיט. די איבצריקע ארטיקלען װערן 2אר• קויפט טײלװײז אויף קרעדיט, טײלװײז אויף קאםע, לויט די מעגלעבקײטן 5ון קונה. אין גענק זײנען פאראן 10 בעלגישע קראמען, װאס פארקויפן אױם• שליםלעך אױף קרעדיט. די פרײזן זײנען בכלל גענומען אין די יידישע קראמען צפעם נידע• ריקער וױ אין די ניט״יידישע. דער ברוטא־רװח באטרעפט בײ ניט־ײדישע קרעמערס 100-90 פראצ/ בײ די יידישע נאר 70-60 פראצ/ בײ די םוחרים, װאס פארקויפן זײערע סחורות אױף באנעס, איז דער ברוטא-רװח מיט 40 פראצ׳ נידעריקעו/ מחמת זײ טרעטן אפ 25 פראצ׳ §ון 8ארקוי5פרײז די באנעם׳קאנטארן. דער §ארקויף אויף קרעדיט איז פארבונדן מיט א געװיםער ריזיקצ. די ײדישע קרעמער שאצן אפ זײצרע היזקות אויף 10- 15 פראצ׳ פון דער אויסקער-סומצ. אפנארערײען קומען פאר סיי צװישן ניט-יידישע סוחרים, םיי צװישן ײדישע. די יידישע קרעמערם פון אײדען װײזן קודם-פל אן אויף די אפנא- רערײען מצד די געשעפט-רײונדערס. אזא רײזנדער גיט דעם קליצנט, װעלכער קען ם׳רוב נישט נישט קײן פראנצײזיש, נישט קײן פלעמיש, אונטערצושרײבן א קאנטראקט אין בלאנקא. דערנאך שרײבט דער רײזנדער ארײן א גרעסערע םומע, װי ס׳איז אפגערצדט געװארן. דצר קונה כאפט זיך ערשט, װען ער באקומט §ון באנק א מאנונג אײנצוצאלן די ערשטע ראטע. דער קליענט פראטצםטירט. בדרך כלל קומט מען אדורך צװישן זיך און דער קליענט באקומט א צוגאב אין סחורות. אבער םוף-כל-סוף פילט ער זיך באעװלט. עס טרעפט זיך- אויך, אז שוין נאכן אונטערשרײבן דעם קאנטראקט באקומט דצר קונה םחורה פון אן ערגערער קװאליטעט. מען שטופט ארײן ראדיא- אפאראטן ארעמצ ארבעטער-משפחות, האט דצר קליענט קײן חשק נישט צו 8ארשא3ן זיך א ראדיא, לאזט מען אים איבער אן אפאראט אויף פראבע, אבער דערבײ גיט מען אים אונטערצושרײבן א פאפיר װאם איז פאקטיש א קאנטראקט. יאגנדיק זיך נאך זײן פראװיזיע מאבט דער רײזנדער קײן חילוק נישט צװישן א צאלפעיקן און א שװאכן קליענט. און דער רצזולטאט איז, אז עס מערט זיך געװאלדיק די צאל פראטעסטן. אין אלע יידישע קראמען שרײבט אונטער דער קונה קאנטראקטן אין בלאנקא, נישט האבנדיק קײן חשגח װצגן דעם, וױ אזױ זײ װעלן װערן אויסגעפילט. דער פארקויפצר פילט אויס דעם קאנטראקט ערשט אין מאמענט, װען ער לײגט ארויף אן ארעםט אויף דעם געהאלט פון קונה. טײל הענדלערם שטעלן ארויף אוי§ן חשבון §ון קונה די הוצאות §אר צינזן, װעלכע זײ דאר§ן