Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-01-01 · 2-1 (יאנואר-פעברואר 1938) · p. [Seite]

41 יידישע אינדוםטריע *ין גרןודנע אפנעמער. קײן אויפלעבונג אין די לעצטע צװײ אונטערנעמונגען לאזט זיך נישט מערקן. הגם מען בויט גאנץ היפש אין גראדגע, נאר פמעט 100 פראצענט §ון די װאס בויען זיך זענען נישט-יידן, און זײ מײדן אויס די לעצטע צײטן צו קוי§ן בײ יידן וגראדנע האט נישט״יידישע 2 ציגל׳ברענערײען און אײן קאכל־§אבריק). די צאל ײדישע ארבעטער אין דער דאזיקער בראנזשע איז א נישטיקע. אויף 284 באשעפטיקטע זײנען יידן 24 (דערפון 7 אנגעשטעלטע), ד״ה 8,4 פראצ/ די םיבות, §אר װאס יידן האבן אזא קנאפן חלק אין דער ארבעט פון דער בראנזשע, קאן מען אנװײזן אט װאסערע: 1) אויך פריער זײנען ײדישע ארבעטער ניט געװען באשע§טיקט אין דער בראנזשע; 2) די ארבעט איז פיזיש זײער שװער; 3> די נישט־יידישע סביבה לאזט ניט צו קײן נײע ארבעטער־יידן; 4) עם איז נײטיק קװאליפיקאציע (דערהויפט אין דער הוטע); 5) ײדישע ארבעטגעבערם האבן ניט קײן חשק צו באשעפטיקן יידישע ארבעטער. 2) די מעטאל־בראנזשע איז נישט אנטװיקלט. אן אויסנאם איז די ראװערן־ פאבריק, װאס איז אין משך §ון די 8 יאר װאס זי עקםיםטירט אויםגעװאקסן פון א קלײנעם שלאסער־װארשטאט צו א גרויםער און באקאנטער ראװערן- פאבריק אין לאנד. זי באשע§טיקט 94 ארבעטער, אלע יידן. 3) די כעמישע בראנזשע באשטײט §ון 1 זײפפאבריק, 1 םפירטעסיק־ §אבריק און 3 §אבריקן פון גאז־ און פרוכט־געטראנקען. די זײפפאבריק געהער צו די עלטםטע יידישע אונטערנעמונגען אין שטאט (געגרינדעט אין יאר 1854). די אויסארבעטונגען §ון §אבריק װערן אפגענומען אין שטאט גופא און אין דער נאענטםטער פראװינץ. די םפירטעסיק־פאבריק איז אויך אן אלטע. §אר דער מלחמה איז די עםיק־בראנזשע געשטאנען בעסער. די פראדוקציע איז געװען מעכאניזירט, דער אפזאצמארק איז געװען א גרויםער (רוסלאנד, מינסק, ליטע). די 3 5אבריקן §ון ביר, גאז־ און פרוכט־געטראנקען ארבעטן פאר גראדנע און דער פראװינץ. די גרעםטע אונטערנעמונג איז די פירמע ״העלער״. זי האט איבערגענומען א ברויערײ, געמאכט גרויסע אינװעסטיציעם און געגרינדעט ביי דער ברויערײ א פאבריק פון גאז־ און §רוכט־געטראנקען. די אונטערנעמונג אנטװיקלט זיך גוט. די צװײטע פאבריק §ון דער בראנזשע איז די §ירמע ״אקװא״, געגרינדעט אין יאר 1936 װי א פאראײניקונג פון א גרעםערער צאל קלײנע פראדוצירער. ארבעט אוים גאז־ און §רוכט־געטראנקען. אין אלע — אונטערנעמונגען זענען באשעפטיקט אויף דער אלגעמײנער צאל 77 ארבעטער- 46 יידן, ד״ה ביי 60 פראצ׳• די קלענערע אונטערנעמונגען באשעפטיקן פראצענטועל מער ײדן (ביי 80 פראצ׳). 4) די לעדער־בראנזשע צײלט 2 גארבערײען. בײדע גארבערײען בא־ שעפטיקן אויף דער אלגעמײנער צאל §ון 153 ארבעטער 105 יידן אדער69%. אויב מיר זאלן נאך צורעכענען די טרעגערס, §ורלײט און מעקלערס, װעלכע