Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-01-01 · 2-1 (יאנואר-פעברואר 1938) · p. [Seite]

װ. יאלזןײעץ 42 ס׳ציען אומדירעקט חױנה פון די גארבערי-יען, װעט אױסמאכן דער ײדישער אנטײל 75 פראצ/ ־יד ▼ 5) צום שטארקםטן איז אין גראדנע אנטװיקלט די האלץ־אינדוסטריע. אויפן ערשטן ארט גײט דא די גרויסע דיקטן־פאבריק, געגרינדעט אין יאר 1929. די פאבריק פארמאגט די נײםטע מאשינעם, ארבעט 24 שעה טעגלעך און באשעפטיקט 729 ארבעטער, דער5ון 199 יידן (27 פראצ׳). די אויס־ ארבעטונגען גײען אין דער גאנצער װעלט (ענגלאנד, האלאנד, בעלגיע, שװײץ, טשעכאםלאװאק׳צ •נ ארגענטינע, אוראגװי!, באליװיע^ אינדיען אפריקע•, סיריע און ארץ־ישראל). בלויז 20 פראצ׳ פון דער פראדוקציע װערט אפגענומען אין לאנד. אין גראדנע זענען איצט טעטיק 3 טארטאקן, װעלכע האבן דזג זײער גינציקע נאטירלעכע הנאים ג אלע געפינען זיך בײם טײך ניעמען/ מיט װעלכן ם׳װערט געבראכט דער רוימאטעריאל און אפגעשיקט דער פראדוקט. פריערדיקע יארן זענען אין גראדנע געװען נאך מער טארטאקן. דער גרעסטער טײל §ון דער פראדוקציע איז שטענדיק געגאנגען קײן דײטשלאנד. מחמת דעם צאלקריג און די דעװיזן־באגרענעצונגען אין דײטשלאנד, װאם נאך דעם האט דײטשלאנד גענומען פארזארגן זיך מיט געהילץ אויף א נײעם שטײגער, איז אט דער אפזאצמארק פאר גראדנער האלץ־אינדוםטריע פארמאכט געװארן. איצט גײט אמינימום §ון דער פראדוקציע קײן ענגלאנד. די לעצטע יארן קומען אן אין די טארטאקן ײדישע ארבעטער• זײער צאל איז אבער א קלײנע. די פראקטיק האט באװיזן, אז די י״ידישע ארבעטער נעמען איבער אלע פאך־קענטענישן װאס זענען נײטיק אין דער בראנזשע (בײם שטאפלען, אויפלײגן געהילץ און ביים שנײדן רונדהאלץ אין פארשײדענע מאםן). אין דער האלצבראנזשע זענען באשעפטיקט 45 פראצ׳ פון אלע ארבעטער, װאם זענען פארנומען אין אינדוסטריע־אונטערנעמונגען װ$ס געהערן צו ײדן• די צאל יידן־ארבעטער אין דער בראנזשע איז אבער א קלײנע און באטרעפט ם״ה 28 פראצ׳■ פון דער אלגעמײנער צאל באשעפטיקטע אין דער בראנזשע. 6) צװײערלײ מילן זענען פאראן אין גראדנע: האנדלסמילן און בגיטלמילן. די האנדלסמילן קויפן אויף מבואה, ארבעטן זי איבער אויף מעל און פארקויפן. די בײטלמילן פארנעמען זיך מיט מאלן פרעמדע תבואה. די דאזיקע מילן זענען קלײנע אונטערנעמונגען (באשע§טיקן צו 2 — 3 ארבעטעח און האבן נישט קײן גרעםערע װירטשאפטלעכע באדייטונג (ם״ה זענען םאראן אזעלכע אין שטאט 3—4). האנדלםמילן זענען 5 (דערפון 1 נישט־ײדישע מיט 6 ארבעטעח. די הויפט־אפנעמערס פון מעל זענען די בעקערײען אין שטאט גופא, טײלװײז אויך אין דער פראװינץ און אין װארשע. די יןדישע מילן אין שטאט גופא באשעפטיקן כמעט נאר יידן. אקעגן די צװײ מיל[־