Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

ש. װ*ק6 154 6) אין אײנער פון די גרעםטע ראדעמער 5ןןבריקן ארבעטן אויף דע1 אלגעמײנער צאל 100 - 25 ײדן. דצר גרעסטער טײל שטאמט פון פויפערי- זירטע קלײנבירגצר און א ביםל חלוצים. די יידישע ארבעטער זײנען הינטערשטצליק לגבי די נישט־ײדישע. אויף דער §ראגע, פאר װאם האלט ער יידן, כאטש זײער פראדוקטױוימעט איז א קלענערע, האט דער פאבריקאנט געענט§ערט: ער טוט דאס איבער דער איצטיקער יידישער לאגע. אלע ארבעטער, װאם איך האב זיך געטראפן מיט זײ ביי דער ארבעט, האבן אויף מיר געמאכט דעם אײנדרוק פון מענטשן, װאם לעבן און װילן זיך אויםלעבן אין די נײצ ארבעט-באדינגונגען און בײ די נײע ארבעט- װארשטאטן. ם׳האט זיך געפילט א װילן צו באהערשן די שװעריקײטן און צו באקומען די קװאליפיקאציעם, װעלכע זײנען נײטיק צו דער ארבעט, פדי צו װערן א קװאליפיצירטער ארבעטער, א זיכערער מיט זײן װיסן. און די ײדישע ארבעטער האבן שוין אויף דעם געביט פיל אויפגעטאן און האלטן אין אײן פארפולקומען זיך. א גרויס געװינם איז דאס, װאם עםאיז א סך שװאכער געװארן בײ די יידישע גארבער-פאבריקאנטן דער פחד פאר דעם יידישן ארבעטער, §אר זײן נישט-פראדוקטױוקײט און פאר זײן קלאםן-באוװםטזײן. צװישן 15 מײנונגען האב איך זיך אנגעטראפן נאר אויף 1 דעצידירטער נישט-גינציקער שטצלונג צו ײדישער ארבעט. דער בעל-הבית פון דער גארבערײ ״געלבראם״ האלט נישט פון קײן יידישער ארבעט, װייל ער האלט, אז יידן ארבעטן נישט גוט. די אונטצרנעמונג עקםיםטירט אין ראדעם ערשט צװיי יאר צײט און געהער צו די קלענםטע גארבערײען. אזוי ארום מעג מען אננעמען, אז די גדעסטע מניצות פאר באשעפטיקן יידישע ארבעטער זענען אפגעפאלן. קלענערע שװעריקײטן לאזן זיך אויםמײדן. צום בײשפיל: פיל פון זײן שארפקײט האט פארלוירן דאם שבת-פראבלעם. אדער דער פאבריקאנט רצזיגנירט §ון דער שבת-ארבעט בײ עטלעכע פרומערע ארבעטער, אדער דער ארבעטער ארבעט שבת. נאר אין אײן פאל האט א §אבריקאנט געטענעט, אז ער קאן נישט צונעמען קײן יידן, װײל ער װיל נישט זײן דעריגורם, אז יידן זאלן מחלל שבת זײן. די באציונג §ון נישט-יידישע ארבעטער צו יידישע איז א פראבלעם פאר זיך• ביי דעם איצטיקן אלגעמײנצם מצב קאן מצן אין דעם פרט קײן נביאות נישט זאגן. דאס װאם עס טוט זיך איצט אין די פאבריקן, לאזט 3ישט איבער קײן שלעכטן אײנדרוק. די מערהײט נישט-יידישע ארבעטער באציען זיך לאיאל צו זײערע יידישע חברימ, און אויב ם׳איז §אראן פאלן פון נישט- לאיאלער באהאנדלונג, איז נישט שטענדיק די םיבה דער נאציאנאלער אונטערשײד. פאראן דא אין די פאבריקן פוילישע גארבער-ארבעטער א״ג פאלצער, װעלכע װצלן פונקט אזוי קוקן קרום אויף א נישט-יידישן קאנדידאט אויף א פאלצער װי אויף א יידישן. די מלאכה §אלצערײ (א הויך קװאלי8יצירטע ארבעט) קאן מען אנרו§ן א פאמיליע-§אך. קײן פרעמדן,' א ייד צי א נישט-ייד, ג