Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

י♦ לעשטשינ&יןי 102 עלטערן, לערנען זיך אויס דעם פאך פון די עלטערן און העלפן שלעפן דעם יאך §ון פרנסה. ערגער איז אבער די לאגע §ון דער קרעמעריױגנט. ידער האנדל קאן ניט אויפנעמען קײן פרישע מענטשן, שטײט די דאזיקע יוגנט א §ארצװײ5לטע. די באציונגען צו שװארצער ארבעט איז א גאנץ גוטע. די עטלעכע חלוצים, װאם זײנען געװען אויף הכשרה, האבן זיך צו ארבעט גאנץ גוט צוגעפאסט. אין שטעטל איז אבער קײן ארבעט גיטא. נאר מען האפט, אז דער ױגנטװעטזיך אײנגעבן דורכצורײםן אלע צוימען און ארי_ינצודרינגען אין די שטאטישע פאבריקן״. גענויערע ידיעות װעגן דער יידישער ױגנט פון א.שטעטל האבן מיר פון סאםעװ, וװ א געשולטער עקאנאמיסט האט דורכגעפירט אן אויםםארשונג. אמת, סאםעװ איז א שטעטל, וװ ם׳איז גדאד אין די לעצטע יארן אויפגעקומען א טעפעכער-אינדוםטריע, װאם האט ארײנגעצויגן ניט װײניק יידישע ארבעטער און האט אויך §ארבעםערט די איבעריקע פרנסות. נאר טאקע דער§אר זײנען די ידיעות נאך אינטערעםאנטער, װײל זײ װײזן אונדז די אנטװיקלונג §ון דער ױגנט בײ בעםערע באדינגונגען. דער אוים§ארשער שרײבט: ״פון 82 מענער־ױגנטלעכע §ון סוחרישן און קרעמערשן אפשטאם זײנען נאר 34 אדער 41,5% געבליבן בײ די באשע§טיקונגען §ון די עלטערן; 19 אדער % 23,1 זײנען געװארן האנטװערקער; 5 אדער 6,1% — פאבריק־ ארבעטער; 3 אדער 3,1% — לאנדװירטן; 2 אדער 2,4% — §רײע פרא־ §עםיעם; 2 אדער 2,4% — אויף הכשרה און 15 אדער 18,3% זײנען געבליבן גאר אן באשעפטיקונגען. ״פון 58 מײדלעך §ון זעלבן אפשטאם זײנען 25 געװארן שניידערקעם, שטריקערינם און אנדערע ענלעכע פרא§עסיעס; 2 זײנען געװזזרן דינםםן. צוזאמען זײנען איבערגעגאנגען צו ארבעט 27 מײדלעך אדער 46,5%. נאר 2 זײנען געװארן קרעמערקעס. אלע איבעריקע זײנען אן פרא§עסיעם. ״§ון 90 ױגנטלעכע §ון האנטװערקערישן אפשטאם זײנען 52 אדער 57,8% געבליבן בײ מלאכה $ 6 — 6,6% — זײנען אװעק אין א פאבריק; 3 ארבעטן אין לאנדװירטשא§ט װי ארבעטער אין א נאענטן מאיאנטעק. נזןר 7 זײנען אריבער צו האנדל. ״בײ די שטאטישע ארבעטן — גראבן קאנאװעס — האבן 20 ײדישע יוגנטלעכע געארבעט צוזאמען מיט קריםטן״ ם׳װארפט זיך §ריער §ון אלץ אין די אויגן א באדײטיקער צושטראם פון יידישער ױגנט צו שװער״ און שװארץ־ארבעט. §ון שטאנדפונקט פון נארמאלן אנטװיקלונג־גאנג איז דאס געװים א ירידה. בײ אונדזער אומנארמאלער לאגע אבער איז דאס א פאזיטױוע דערגרײכונג. װײטער מערקט זיך א טענדענץ צו לאנדװירטשא§ט. אן אנטיפאטיע צו האנדל, א ב§ירושע, א באוװסטזיניקע, איז אן אלגעמײנע ערשײנונג. בײם איבערגײן צו ארבעט §ארנעמט נאך אלץ כ