Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

101 װעגן $ן קןונסטרוקטיװן #ל#ן פ*ר די #וילישע ײדן 8ון מעזריטש מואלינער װאיעװאדשא5ט): ״די לאגע פון דער יידישער ױגנט איז גאר א שװערע, באזונדערם די קינדער פון די קרעמער, װעלכע האבן ניט װאס צו טון, װײל די עלטערן נײטיקן זיך ניט אין זײ. נאך קראמען עפענען איז אוממעגלעך. 75 יינגלעך און 120 מײדלעך אין עלטער §ון 15 ביז 28 יזןר ה$בן ניט קײן אויםזיכטן דזן זיך אײנצו$רדענען״. םון םולעיעװ גלאדזשער װאיעװאדשאפט) װערט געגעבן א מער דעטאליזירט בילד. §ון דאס דאזיקע בילד איז געװים טיפיש §ארן גרעםטן טײל שטעטלעך פון פוילן: ״ביז 50 פראצענט קינדער פון יידישע קרעמער העלפן די עלטערן, אבער נאר װײל זײ קאנען ניט געפינען קײן אנדערע באשע5טיקוגגען. ביז א 25 פראצ׳ קיגדער פון קרעמער לערנען זיך א פאךאוןדיאיבעריקע25פראצ׳ דרײען זיך ארום גזזר אן באשע§טיקונג. ביז ס7 פראצענט קינדער §ון בעלי* מלאכות ארבעטן אין די װארשטאטן פון די עלטערן, כאטש ביי די עלטערן אלײן איז §אראן װײניק ארבעט אוןמעןװזןלט זיך געקאנט באגײן אן זײ. בײ 10 פראצענט לערנען זיך דא נײע פאכן: זאקן, סװעטערם, הענטשקעס און אנדערע. 20 פראצענט האבן גאר ניט װאם צו טוך... ״&פילו די קינדער §ון פלי-קודש לערנען זיך א פאך און שטרעבן צו פארדינען אויף לעבן מיט ארבעט... ״די גאנצע יוגנט שטרעבט א ו י ם צ ו װ א נ ד ע ר ן. גאנצע נײנציק פראצענט שטרעבט עולה צו זײן קײן ארץ-ישראל. איבער דער קלײנער צאל םערטיפי- קאטן איז די האפענונג קלײן און מען איז גרײט דערװײל צו עמיגרירן א5ילו צום צ8ון-פאלום אדער דרום-פאלום. ״די ױגנט נעמטזיך מאםנװײז צולערנעןפאכן. װאם אמאלװערט אלץ קלענער די צאל ױגנטלעכע, װאם 5ארנעמען זיך מיט האנדל״. פון אפאטשנע (קעלצער װאיעװאדשאפט), װאס האט שוין איבערגעלעבט עטלעכע מאל געשעענישן §ון דער איצטיקער צײט און § שטארקע בזניקאט- כװאליע, שרײבט מען: ״דרײען זיך טאקע ארום אין שטעטל בין 100 ױגנטלעכע, װעלכע האבן גאר נישט קײן באשעפטיקוגגען און אין דער הײם לײדט מען הונגער. 5 יידישע ױגנטלעכע לערנען זיך מעכאניק בײ קריםטלעכע מײםטערם. ס׳איז שוין אויך דא א יידישער עלעקטרא־מאנטער און אײניקע לערנען בײ ראדיא-ארבעט. ם׳זײגען פאראן שטעפערם, שנײדערם, הענטשקע-מאכערם און םװעטער-ארבעטער, װעלכע װאלטן געקאנט פארדינען, װען מען בארגט זײ געלט אויף מאשינען. זײ װאלטן באקומען ארבעט §ון די גרעסערע שטעט״ §ון שטעטל פאיענצנע (קעלצער װאיעװאדשאפט) שרײבט מען: ״דיױגנטאיזבײאונדז אין גאנצן הא8ענונגםלאז. די קינדער §ון בעלי-מלאכות גיבן זיך נאך װי ם׳ניט איז אן עצה: זײ ערבעטן מיט זײערע