Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-03-01 · 4-3 (מערץ-אפריל 1938) · p. [Seite]

װעגן * קיונםטרחןטיװן פלאן ם*ר די *וילישע יידן 103 די מלאכה דאם ערשטע ארט׳ אבער ם׳װערט אלץ ב1לטער די טענדענץ אריבערצוגײן צו פאבריק־ארבעט, צו שװארצער ארבעט און אױך צו לאנדװירטשא3ט. דאס געמאלטע בילד, װי טרויעריק ם׳זאל ניט אויםזען, קאן עם גיט ארויסרופן קײן יאוש. מצן פילס ארוים פון אלע באשרײבונגען, אז דער קולט §ון ארבעט װערט אויך אין גלות א מאםן־ערשײנוגג, װערט יפון דער ױגגט םוגערירט אויך דעם עלטערן דור, װערט אלץ מער א זאך פון אן אײנציקער, אבער טי8ער ד.א5ענונג און גלויבן. עמיגראציע איז בלתי־םפק אן אינטימער טרוים פון גרעםטן טײל פון דער יוגנט. דאס מוז דעריבער גענומען װערן אין אכט, כאטש די אױםװאנ• דערונג־מעגלעכקײטן זײנען קלײן. בנוגע צו א קאנםטרוקטױון פלאן פאר דער ײדישער יוגגט האלטן מיר, אז אויפן ערשטן פלאן און אין דער ערשטער רײ דארף גײן די 5יזישע און פםיכישע צוגרײטונג צו ארבעט. די גרעםטע און בעםטע רעזולטאטן קאן מען, מײנען מיר, דערגרײכן דורך ארבעט אויפן לאגד. די לאנדװירטשאפטלעכע ארבעט האט די מעלה, װאם זי פארהארטעװעט מער, געװײנט צו שװערער און שמוציקער ארבעט, מאכט דעם מענטשן װײניקער איבערקלײבעריש און מאכט אים נאענטער צו נאטור. 5אר דער יידישער שטעטלשער און א5ילו קלײנשטעטלשער ױגנט איז דאם אפארבעטן א יאר און מער אין א דאר5ישער װירטשא5ט אן אבםאלוט נײטיקע הקדמה צו דער װײטערער טעכנישער צוגרײטונג מיט א באשטימטערער פראפעםיע. דאם אפזיין אין א דארפישער װירטשא5ט דארף 5ריער 5ון אלץ באטראכט װערן װי א פיזישער און פםיכישער איבערבײט און ניט װי א צװעק 5אר זיך. פארשטײט זיך, או א געװיםער פראצענט 5ון דער דאזיקער ױגנט װעט זיך אפשטעלן אין דארף און װעט שוין בלײבן בײ לאנדװירטשא5ט — א מאל 5ון ליבע צו דער דאזיקער ארבעט, א מאל צוליב מאטעריעלע אינטערעםן, אן אנדערש מאל צוליב צו5עליקע פערזענלעכע אינטערעסן. ס׳איז גאר קײן ס5ק ניט, אז אזא עלעמענט װעט זיך געפינען. ם׳איז שװער פארױםצוזאגן, װי גרױם ער װעט זיין. אין דײטשלאנד זײנען געבליבן אין דארף העכער א דריטל 5ון דער שטאטישער יוגנט, װאם איז געשיקט געװארן אויף א צײטװײליקער ארבעט אהינצו. אויב בײ אונדז זאלן בלײבן צען פראצענט אין דארף, װאלט דאס אויך געװען א גרויסע דערגרײכונג. איך נאר זיך ניט און בין מםופק, צי א5ילו צען פראצענט װעלן בלײבן, אבער א געוױםער פראצענט װעט זיך געוױם אפשטעלן דארטן. אצװײטער טײל װעט בלײבן, פדי טאקע זיך צו באװאפענען מיט באדייטיקע אגראר־ קענטענישן, האבנדיק אין אויג עמיגראציע קײן ארץ־ישראל אדער אנדערש וװ, א דריטער טײל װעט קומען צוריק אין שטעטל און װעט זיין א םך 5עיקער צו גרינדן א גארטן אדער א םאד אדער העל5ן דעם רוינירטן 5אטער 5ארזעצן אגארטן.