Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-05-01 · 6-5 (מיי-יוני 1938) · p. [Seite]

223 יידישע ארבעט אין יידישע אינדוםטריע-אונטערנעמונגען ןןזוי שרײבט מען אונדז 5ון א מעטאל-פאבריק אין טשענסטאכאװ: ״מיט ײדישע ןזרבעטער איז שװער צו ארבעטן, מען דארף §אר זײ אויםזוכן לײכטערע ארבעט. מען זעט, זןז זײ מאטערן זיך, אז די ןזרבעט קומט זײ אן שװער — עם איז נישט קײן צוגעװײנטער עלעמענט״. אין אן אנדער טשענםטאכאװער מעטאל־פאבריק שטרײכט מען אונטער: ״עם פעלן קװאליפיציךטע יידישע ארבעטער — דערעיקר קומעןדעקלאסירטע עלעמענטן, װעלכע מען דארף ערשט לערנעך. קען זײן, אז דער יידישער ארבעטער װאלט באקומען די געהעריקע צוגרײטונג און קװאליפיקאציעם שוין ארבעטנדיק אין דער פאבריק <טײל §אבריקאנטן םםקן אין דער צװעקמעםיקײט פון דער קורםן-צוגרײטונג), ״מוז ער ןןבער דאך שוין §ארדינען, ער קען נישט לאנג זיך לערנעך/ זןט אין די עטלעכע אויטענטישע מײנונגען ליגט אײנע פון די םיבות, און טאקע פון די װיכטיקםטע, פון דעם שװאכן פראלעטאריזירונג-טעמפ. עם 5עלן קװאליפיצירטע ארבעטער: אין דער פאבריק — גיםערם, אין יענער- פאלירערם, אין דער דריטער-אוױון-ארבעטער. צו שװארצער ארבעט טויגן נישט אלע און דעריבער קענען נישט אלע בלענים אויף פאבריק־ארבעט אויםגע־ נומען װערן. װי װײט ערשטראנגיק די דאזיקע פראבלעם איז, באװײזט דער §*קט, ןזז אין דער שוין דערמאנטער גראדנער ראװערן־פאבריק הןזבן אלע 94 יידישע ארבעטער געענדיקט די ארטיקע האנטװערקער־שול און אין א גאנצער רײ ןזנדערע שטעט שטעלן פעםט אונדזערע קארעםפאנדענטן, אז עם װערן לײכטער אנגענומען ארבעטער, װאם זײנען דורכגעגאנגען א פאכשול אדער §אכקורםן. אויםבויען א נעץ §אכשולן, ארגאניזירן און צוגרײטן קװא׳ לי§יצירטע ארבעטער — דאם איז דאם געבאט פון דער שעה. אויך אויף דער §לאך פון דעם אמאל אזוי הײם דיסקוטירטן גרעםערן קלאםן־באוװםטזגין 5ון די יידישע ארבעטער זײנען §ארגעקומען נישט קײן קלײנע שינויים — מיר נעמען זיך נישט אונטער צו קװאלי5יצירן זײ צום גוטן אדער שלעכטן. מיר טרע§ן אויך הײנט נאך מײנונגען, אז די יידישע ארבעטער זײנען די ארגאניזאטארן §ון שטרײקן, זײנען אין זײ דער אקטױוםטער עלעמענט (ראדעם) — בדרך־כלל אבער װערן אזוינע שטימען אלץ זעלטענער. אין אונדזער מזןטעריאל ה$בן מיר זיך געטרא§ן מיט א טענה אן ענלעכער, אבער א װײטער גײענדיקער, א מער ברוטאלער: די יידן טאדן גישט שטרײקן, זײ דארפן זײן רויקער װי די ניט־יידישע ארבעטער — ״מיר זײנען דאך אין גלות״ (דיקטן־§אבריק אין מןגלאריטע). און װיברוטאל דער דזןזיקער וװנטש זזזל נישט זײן, װערט ער אבער משמעות דא-דארט שוין §ארװירק־ לעכט. אזוי דערצײלט אונדז אן אײגנטימער 5ון א טשענםטאכאװער מעטןןל־ §אבריק, אז ״דער יידישער ארבעטער האט זןסך מעלות: ער איז §עיקער, ארנט־ לעכער, איז מער 5רײנד §ונעם בעל־הבית. ס׳איזפשוט אחטאצוזאגן, אז דער יידישער ארבעטער טויג־נישט״. ענלעכע מײנונגען האבן מיר געהערט אויך אין די באלעכזזװער גןןרבערײען, וװ די יידישע §אבריקאנטן נעמען