Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

י.?עשטשינםיןי 300 פראצענטועלער אנטײל. געװײנטלצך קומט דאס §אר אין װירטשאפטצװייגן/ װעלכע לעבן איבער א שטורמישן אנטװיקלונג׳פראצעס, און הױת װי זײ ציען ארײן גרויםע מאסן ניט-יידישע ארבעטער, קומט ארוים, אז מעכאניש 8אלט דער יידישער אנטײל. אזוי איז געװען די לאגע אין דער טעקםטיל׳ אינדוםטריע §ון לאדזש און ביאליסטאק פאר דער מלחמה. טײלװייז האט זיך דאס איבערגעחזרט אויך אין די פראספעריטי-יארן §ון 1925—1929. דאם פאלן §ון יידישן אנטײל בײ א פאראלעלן וװקם פון דער אבםאלוטער צאל ײדן קאן אבער אויך פארקומען אין סטאגנאציע׳יארן, אפילו אין קריזיסיארן- באזונדערם איז דאס מעגלעך און טרע§ט טאקע אין האנדל. דער האנדל- אפאראט איז עלאסטישער פונעם אינדוםטריע־אפאראט און קאן אמאל װאקםן ניט נאר בלויז מחמת אן אויפלעבונג אין לאנד, נאר אויף מחמת דעם, װאם מענטשן האבן ניט §אר װאס זיך צו נעמען און װארפן זיך אויך װירטשאפט• צװײגן, װעלכע זײנען טאקע איבערפולט, אבער דערלויבן דאך א צושטראם, אן ארײנרײםן זיך. בפרט נאך, אז דאס דאזיקע ארײנרײםן זיך, זאל זײן אפילו אין אןאיבערגעפולטן װירטשאפטצװײג, װערט געפרײדיקט אוןגעשטיצט סון װירקנדיקע פאקטארן. זעען מיר דאך אויף שריט און טריט, װי ילדן עפענען קראמען אדער גרינדן װארשטאטן אין פונקטן, וװ ס׳איז אבםאלוט ניטא קײן נויט אין נײע אונטערנעמונגען. און דאם זעלבע, און אין א סך א גרעםערער מאס, טוען דאס ניט־יידן, װעלכע האבן דאך ניט קײן'אבסטראקטע האפענונגען גובר צו זײן די ײדישע קאנקורענץ, נאר גאנץ רעאלע שאנםן דערויף• דעם דאזיקן פראצעס לעבן מיר טאקע איצט איבער אין פוילן: ם׳װאקסט די צאל האנדל- און האנטװערק-אונטערנעמונגען אין קײן שום פראפארץ ניט צו דער עקאנאמישעראנט־ װיקלונג. 3אראן מענטשן, װעלכע צײלן איבער די פאטענטן, װאס זײנען ארויסגענומען געװארן אויף האנדל־ און אינדוסטריע-אונטערנעמונגען, און װײל די דאזיקע צאל האלט אין אײן װאקםן, מאכן זײ דעם גרינגן אוים§יר, אז מםממא װאקסן אין דער זעלבער פראפארץ אויך די אינדוםטריע און דער האנדל. אין פוילישן האנדל און אין האנטװערק חזרט זיך אבער איבער די ערשײנונג, װאס מיר זעען אין פוילישן דארף. א םכום ארבעט, װאס קאן אויםגעפירט װערן פון איין ארבעטאיינס און װאם װאלט געקאנט שפײזן צװיי נפשות, װערט צעטײלט צװישן צװײ ארבעטאײנסן און דער פארדינסט מוז קלעקן פאר 4 נפשות. די זעלבע צעברעקלטקײט און פיצלדיקײט פון אונטערנעמונג און הכנםד״, װאס מיר זעען אין פוילישן דארף, װערט א טיפישע דערשײנונג אין שטאט. װערט אבער ברייטער די ניט-ײדישע באזע אין א װירטשאפטצװײג, װערט אין דער ערשטער צײט נאר שמאלער די אויפנעם-מדרגה פאר נײע יידישע קרעפטן. װאס װײטער אבער דער דאזיקער רעלאטױוער פראצעס אנטװיקלט