Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

299 װעגן 8 קאנםטרוקטיװן פל^ן פון הילף 83ר די פױ*ישע יי?1ן װעלכע ליגן, ראשית, אין דער אנטװיקלונג״סטאדיע פון דער פױלישער עקא־• נאמיק און אין אירע אנטװיקלונג-טענדענצן. װײל די דאזיקע לאגע דערלויבט ניט קײן אלגעמײנע 6ארענט§ערונג 5ון דער פראגע, קײן טאטאלע אויםשליסונג, אזוי צו זאגן, װערט די זאך אין קאנקרעטן לעבן א םך קאמפליצירטער און פארפלאנטערטער. די אפשטויס׳ און ארויסשטויס׳פראצעסן און מאסמיטלען װערן רעגולירט און קארעגירט דורך א גאנצער רײ םאקטארן און מאמענטן- דורך דער מדרנה, װי װײט יידן זײנען אײנגעגלידערט אין דעם אדער יענעם װירטשאפטצװײג, און װי װײט די ארומיקע עלעמענטן זײנען צײטיק איבער׳ צונעמען די יידישע 5ונקציעס$ דורך דעם כאראקטער פון װירטשאפטצװײג אין זינען פון אפזאץ, צי ארבעט ער 5ארן אינעװײניקסטן מארק, װען מען קאן מער ריזיקירן מיט עקספערימענטן, אדער ער ארבעט 5ארן אויםלענדישן מארק, װען מען מוז זײן אפגעהיטער און אויך װײטזיכטיקער $ אין די ראמען 5ון איגעװײניקסטן מארק איז אויך א גרויםער חילוק, צי מען קומט אין א ניט׳5ארמיטלטן קאנטאקט מיטן קאנםומענט אדער מען ארבעט 5ארן אנאנימען מארק? א5ילו די קולטור׳מדרגה און קלאסן־לאגע פון דעם קאגסומענט שפילט א גרויםע ראלע. אזוי למשל איז דער באיקאט קעגן יידישע ליבעראלע פראפעםיעם קלעפיקער און נעמט זיך גרינגער אן, מחמת ער אפעלירט צו די סאציאל העכערע קלאסן, װעלכע זײנען שאװיניםטישער געשטימט. דער באיקאט אין האנדל איזגרינגער און װירקעװדיקער װי אין דער אינדוסטריע, מחמת אין האנדל קומט מען אין א ניט׳פארמיטלטן קאנטאקט מיטן קאנסומענט, און אין צװײטן פאל װערט די םחורה אנאנים 5ארקוי5ט. דעריבער איז די לאגע 5ון דעם קלײנעם האנדל ערגער 5ון דער לאגע פון דעם גרויםן האנדל5 די לאגע פון באשטעל־האנטװערק שװערער װי פון דער קלײן־אינדוסטריע 5 דל װירטשאפטצװײגן, װאם ארבעטן 5ארן אױסלענדישן מארק זײנען אין א גינציקערער לאגע, װי די װאם ארבעטן 5ארן אינעװײניקסטן מארק, און אזוי װײטער. די דאזיקע בונטקײט 5ון באדינגונגען און םיטואציעס מאכט גרינגער און מעגלעכער די פארטײדיקונג. אוי5ן םמך פון דער דאזיקער בונטקײט קאן מען אוי5שטעלן א גאנצע לײטער 5ון אפשטויס־ און ארויסשטוים־מדרגות 5ון 6ארשײדענע יידישע עקאנאמישע גרופעם. מיר װאלטן 5ארגעלײגט די דאזיקע צװײ טערמינען 5אר די צװײ ערשײנונגען, װעלכע װערן בײ אונדז א5ט צונוי6געמישט: רעלאטיװע 5ארקלענערונג 5ון דעם יידישן אנטײל אין א באשטימטן װירטשא5טצװײג, און אבסאלוטע 6ארקלענערונג 5ון דעם אנטײל 5ון יידן. 5אלט נאר דער פראצענט יידן אין א צװײג אדער 5אך, האבן מיר דא צו טון מיט א רעלא־ טױוער אפשװאכונג 5ון די יידישע פאזיציעס, אבער דאם הײםט נאך גיט, אז די אצםאלוטע צאל יידן אין באטראכטן צװײג אדער 5אך איז גע5אלן. גאר א5ט טרע5ט, אז די אבםאלוטע צאל יידן װאקסט, און דאך 6אלט זײער