Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

301 װעגן 8 קןיםטרוקטיװן פל#ן 3ון הילף• §אר די פוילישע יידן זיך, אלץ מער טרייבט ער צו יענעם מאמענט, װען אױך די אבסאלוטע צאל יידן אין געגעבענעם װירטשאפטצװײג װעט מוזן אנהײבן 5אלן. מען מוז דאך מודה זיין, אז אין א געװיסן זיגען און אין א געװיםער מאם איז 3אראן א ספעצי5יש יידישער ארבעט׳ און באשעפטיקוגג׳מארק. קומט דער יידישער פראװינציעלער בחורל אדער מײדל קײן װארשע אדער לאדזש, זײנען זיינע זוכנדיקע אויגן אין דער ערשטער רײ געװענדט צו די פרנםות, צו די װירטשאפטצװניגן, צוי די פאכן, וװ ער האט צום מערםטן באקאנטע, §ארבינדונגען, שאנסן און הא5ענונגען. און דאס זײנען יידישע פרנםות און יידישע פאכן. בלײבט ער אין דער פראװינציעלער שטאט, װאר§ט ער זיך אויך 8ריער 5ון אלץ און אין דער ערשטער רײ אויף יענע פרנםות און באשע8טיקונגען, אין װעלכע ס׳זײנען פארנומען זײנע אײגענע, זײנע באקאנטע, אין װעלכע ער האט װעלכע ם׳ניט איז 5ארבינדונגען און דעריבער אויך שאנםן. אין דעם זינען קאן מען רעדן װעגן א יידישן ארבעטמארק. דאם זעלבע קומט פאר אין דער ניט־יידישער װעלט — זײנען אין א גאם אין לאדזש אדער װארשע, װילנע אדער לעמבערג אויפגעקומען די ערשטע דרײ ניט־יידישע קראמען, די ערשטע דרײ אדער §יר ניט־יידישע װארשטאטן, װעט שוין דער אוי5קום פון דער צװײטער גרופע קראמען אדער װארשטאטן גרינגער און גיכער דורכגײן. אבער אויב די ערשטע דרײ קראמען האבן נאר 5ארקלענערט דעם פראצענט יידן אינעם האנדל §ון דער גאם, וװ זײ זײנען אויפגעקומען, און האבן געװים אויך פארמינערט דעם פדיון פון די יידישע קראמען, קאנען שוין די צװײטע דרײ קראמען גורם זײן, אז עם זאלן זיך מוזן שליםן א פאר יידישע געשעפטן. דאם זעלבע בײ די װארשטאטן. און דאס הײםט, אז אויך די אבסאלוטע צאל יידישע קראמען אדער װארשטאטן װעט מוזן פאלן. בײ װאם זשע האלטן מיר איצט אין פוילן — האלטן מיר ערשט בײם רעלאטיװן 8אלן §ון יידישן אנטײל אין האנדל און האנטװערק אדער שוין בי״ים אבםאלוטן ארויסשטוים §ון יידן §ון די דאזיקע צװײ װירטשא§ט• צװײגן, װעלכע גיבן פרנםה מער װי צװײ דריטל פון דער יידישער באפעל־ קערונג ז לאמיר צו ערשט כאפן א קוק אויף די ענדערונגען, װאם זײנען פארגע־ קומען 8ון 1921 ביז 1931 — 8אר דער דאזיקער צײט האבן מיר גאנץ פאר־ לאזלעכע ציפערן און זײער באלערנדיקע דאטעם. אמת, 8אר די לעצטע 7 יאר זײנען שוין פארגעקומען באדײטיקע ענדערונגען, םיי אינעם םאציאלן און םרא§עסיאנעלן בוי §ון דער יידישער בא8עלקערונג, םײ אין דער ראלע §ון יידן אין באזונדערע װירטשא8טצװײגן. מיר װעלן טאקע שפעטער־ זיך אפ־ שטעלן אויך אויף דער דאזיקער פראגע. י