Di Yidishe eḳonomiḳ · 1938-07-01 · 8-7 (יולי-אויגוסט 1938) · p. [Seite]

י.?עשטשינסקי 298 ארשין, װאס מיט אים קאן מען מעםטן די צײטיקײט־מדרגה פון די ניט- יידישע עלעמענטן אויף איבערצונעמען די יידישע פונקציעס. מען קאן בכן אין כלל גערעדט אננעמען, אז די מדרגה 5ון װירקונג און השפעה 3ון די פאליטישע מאמצנטן פאלט צונויף מיט און איז אין א גרויסער מאס אפהענגיק פון די מער אדער װײניקער ארגאנישע עקאנאמישע אנטוױקלונג־פראצעסן. דערמיט איז ניט געזאגט, אז מען קאן ניט אײנברעכן אויך די דאזיקע ארגאנישע פראצעםן. דעריבער טאקע האט שוין איצט דער איבערבראך, װאס דאם פוילישע יידנטום לעבט איבער, אזא טיפן פארנעם און אזא אינטענסױון טעמפ/ אז ער װעט געװיס באשטימען דעם גורל פון אט דעם גרעסטן און אײנגעװארצלטמטן קיבוץ אין אײראפע אויף דורות. ס׳איז נאך גאר 3רי אונטערצופירן סך-הפלען און מאכן אלגעמײנע אויספירן. די פראצעםן האלטן ערשט בײמ סאמע אנהײב/ בײ דער ערשטער און דעריבער שװערסטער סטאדיע/ דער שװערסטער פארן אנב־אלנדיקן און דעריבער גרינגסטער §ארן אנגעפאלענעם. דאם צוזאמענטרעפן פון א גאנץ שטארקן םטיכישן דראנג פון באדײטיקע דארפישע און שטאטישע ניט־יידישע מאםן צו פרנםות, װעלכע ליגן נאך עד-הױם צום גרעםטן טײל אין יידישע הענט, מיט א באוװסטזיניקן רצון פון אן עקאנאמיש און פאליטיש גוט באװא§נטן מלוכה-אפאראט צו אר- גאניזירן און אונטערטרײבן דעם דאזיקן דראנג מאכט די םיטואציע ביז גאר שװער און קאמפליצירט, אומזיכער און פול מיט םכנות. דער םטיכישער דראנג צו האנדל און האנטװערק, װאס האט פארכאפט ניט נאר די קולטורעלע און פארמעגלעכע עלעמענטן פון פויערטום, נאר אויך גאנץ באדײטיקע שיכטן פון רוינירטן און בארג-אראפ פאלנדיקן אדל, פון געװיסע טײלן פון §רי_יע פרא§עםיעס און באאמטנטום, §ון בעםער םיטוירטע ארבעטער-שיכטן און פון סתם דעקלאםירטע שטאטישע עלעמענטן — אט דער דאזיקער דראנג האט שוין געפונען זײנע געזעלשאפטלעכע ארגאניזיר-פארמען אין פאליטישע פאר- טײען און עקאנאמישצ ארגאניזאציצם. דצר בונטער קלאסן-געמיש פון דער גרעםטער פוילישער אנטיםעמיטישער פארטײ דערקלערט זיך געװיס אין גאר א גרויסער מאם מיטן פארבנרײכן באשטאנד פון יענע עלעמענטן, װאס שטעלן צו קאנדידאטן אויף ״יידישע פרנסות/ פון יענע עלעמענטן, װאס א טײל §ון זײ רײםט זיך פון נויט צו די באשצפטיקונגען װאס יידן פארנעמען און א טײל װערט געטריבן פון דראנג צו א העכערן לעבנס׳נױוא, צו העכערע םאציאלע סאזיציעס. די דאזיקע פארטײען און ארגאניזאציעס שפארן זיך אן אויף גענוג ברײטע געזעלשאפטלעכע פלײצעם 5ון באדײטיקע סאציאלע גרופצם, װעלכע האלטן דערבײ אין אײן װאקסן און זײער װאג און באטײט אין דער געזעלשאפט האלט אין אײן שטײגן. ניט געקוקט אויף דעם אלעמען קאן מען פעסטשטעלן, אז אי דער סטיבישער דראנג צו די ״יידישע פרנםות״, אי דער ארגאניזירנדיקער פאלי• טישער און עקאנאמישער פאקטאר שטויםן זיך אן אן גרענעצן און מניעות,