Di Yidishe eḳonomiḳ · 1937-08-01 · 5-4 (אוגוסט-סעפטעמבער) · p. [Seite]

מנחם לינדזנל 152 2אדערונג, די פאבריקאנטן־ זאלן פאר די ארבעטצר אױסקױ5ן פאטענטן און אויך צאלן שטײערן. נאך דעם דורכפאל פון שטרייק, פארמירן זיך די קעגנזײטיקע פארהעלטענישן אינדױוידועל — אין א םך §אלן באצאלן די פאבריקאנטן פארן פאטענט זעלטצנער דער ארבעטער. בעת דער אויםםארשונג (נאװעמבער 1936) האבן מיר באקומען אפיציעלצ ידיצות, אז פארן יאר 1936 זײנען אויםגצקויפט געװארן אין קאסעװ 107 פאטענטן םאר קילימערם, ם׳איז אבער ניט באוװסט, װיפל דערפון האבן אויסגעקויפט פאבריקאנטן און װי5ל ארבעטער. װיפל זײנען הײנט פאראן פאבריקאנטן און ארבעטער? לאמיר קודם פל פרעציזירן די געאגראפישע פארשפרײטונג פון דער קילים־אינדוםטריע. אויפגצקומצן אין קאסצװ, גרײכט שוין הײנט קילימערײ אין צפון-מיזרח ביז קיטעװ און שניאטין, אין צפון־מערב ביז יאבלאנעװ, קאלאמײ, זאבלאטאװ און גװאדזיעץ. קאםצװ איז שױן הײנט נישט מצר װי דצר גרויםער §אבריקאגטן• צענטער, דצר צענטצר פון קאפיטאל, — די ארבעט איז הײנט שוין פארשפרײט אין גאנצע 5 מזרח-קרײזן פון דער םטאניםלאװער װאיעװאדשאפט, אקעגן אין קאםצװ גופא זײנען הײנט שוין קײן םך ארבעטער גישט פאראן. אין דעם ענגערן קאםצװער ראיאן, צו װעלכן מיר רצכענען ארײן א חוץ קאסעװ מיט דצר נזןצנטצרער פעריפצריע אויך די שטעטלעך: קיטעװ און פיםטין מיט זײער דארפישצר פעריפעריע, װערט די צאל הײם־ארבעטער געשאצט אויף 6 — 8 טויזנט. ביי דצר םיםטצם פון הײם-ארבעט, װען פאר א קאםעװער פאבריקאנט ארבעטן ערגעץ ארום פיםטין 20 פויערים, און ארום ראזשנעװ צי יאבלאנעװ אנדערע 30, איז שװער צו באשטימען אפילו די אלגעמײנע צאל פאבריקאנטן אין קאסעװ, בפרט אז מחמת דער נײער באשעפטיקוגג 8ון אויפקױפן ״באנעם״ װועגן דעם שפעטעח, האבן לצצטנס א סך פאבריקאנטן אויפגעהערט צו פראדוצירן. אויפשטצלנדיק א נאמענטלעכע רשימה פון אלע קילים-פאבריקאנטן אין קאםעװ, האבן מיר באקומען די מינימאלע צאל פון 144 יידישע קילים- פאבריקאנטן. מיר שרײבן פאבריקאנטן, און נישט אונטערנעמער — סוחרים, װײל פאבר׳־קאנטן באשעפטיקן הײם-ארבעטער, אקצגן זײנען פאראן טײל זצלבשטצנדיקצ בצלי-מלאכות, װאם פארקויפן קילימעס, אויםגעארבעטצ 5ון■ אײגענעם רוישטאף. ס׳איז אוממיגלעך צו דערגײן, װיפל ארבעטצר עם ארבעטן פאר די 144 קאםעװער יידישע פאבריקאנטן (ניט-יידישע קצן מען אויפצײלן אויף די פינגער ממש) און די צאל ארבעטער װאם זײ באשעפטיקן איז א נישטיקע, װײל הגם די אלע דצרפצר אין ענגערן קאםצװצר ראיאן ארבעטן על-פי רו5 פאר קאסעװ, זײנען אבער געצײלטצ פאבריקאנטן פאראן שוין אויך אין קיטעװ, יאבלאנעװ, פיםטין. פון די העכער אנגעװיזענע 6—8 טויזנט ארבעטער (אין דורכשניט 7 טויזנט), ארבעטן לכל הפחות 6 טויזנט הײם-ארבעטער פאר קאסעװער פאבריקאנטן, און דאס באטײט, אז דורכשגיטלעך באשעפטיקט