Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft · 1913-01-01 · X. 1912 - 5673 (1913) · page 393

329 סאבמר ניבט אונטר מאה וחצי, •אם לא זיא זיין היא וואל פור חוקר ודורש, דז ער דער קהלה ניט צו שאד!) ווער, אפילו ווען דער ב־ב2) שוין חזקה חוט, ארך ניט איין יתום או אלמנה. דיא עדים דמתא3) זולן ניט שרייבן באבוד איר סופרות. רו*ט זולין מיט אננדר נושא ונותן זיין ולא ע־פ השליח4). איין פרעמדן זולן זיא אויך ניט נישטאטן תנאים צו שרייבן, אם לא זיא סואן איין בטחון מספיק דעם פיה, דז מן דיא נדוניא זול איין ליגן רעם פיה קודם החופה, און דז זיא זאלין ב־ שבועות אחר החתונה אוועק ציהן, דער פיה איז מצווה ועומד, דז ער נאך דיא כלה ניט לאזט בידעקין5) ביז ער דעם בטחון נינונן מוט. איז זיא איין אלמנה או נמשה, זול מן ניט חופה מכין ביז דער בטחון נישיכט. § 44. ווער דא לייט אויף ננבות אודר קויפט אוני זאנט עש ניט אן ווען מן דר נאך פרענט בחרם, קומט איין בלבול אויף איינם אודר מן תפסת») איינן מכח זה, דא זול מן ניט אום אין נין נאך שטין ד) אוני אדרבה, ראשים זולן אין שמדאפין נאך דערצו מיט נרוישן חרפות וקנסות כפי ראות עיניהם, באשר השעה היא צריבה לכך, אוני אויב עש וואז גישטייט דער קהלה, ח זאל ער אלז מכיסו מיזן צאלין, ודיל ער ראכןאן8) הלז ועט, דען מן קאן זעלכי מעשים ניט ליידן. .45 § המכה את חברו שנקרא רשע, נס אם יפייס השופט, עכ״פ יקבל תשובה אצל דדט הכשרים בדין ראשים; זאגט איינר אצל השופט אן צו ג) Schad Schaden zur Last fallen. 2) בעל הבית. 3) עדים דמתא hiesige Zeugen. Unter עי־ versteht man in Polen eine eigenartige Institution. Die polnische Gesetzgebung verlangte, dass jeder rechtliehe Tatbestand von einem Amtsdiener und zwei adeligen Zeugen aufgenommen werde. Infolgedessen hat sich die Institution der Berufszeugen ausgebildet, die aus verarmten, sehr oft auch moralisch herabgekommenen Adeligen bestand, die vor der Gerichtsstube sassen und ihre ״Amtshandlung“ abwarteten. Analog entwickelten sich die Verhältnisse in der judenstadt und die עדים דמתא, Stadtzeugen, sogenannte j a h r e i d i s, entsprechen vollkommen den Adelszeugen (ohne nobiles), die überall mit dem SchkoInik die species facti bescheinigten. Infolge ihrer Praxis bildeten sich manche Zeugen zu Winkeladvokaten, d. i. Winkelschreibern, aus und boten dem Stadtschreiber סזפר דמתא Konkurrenz, was ihnen untersagt ward. Über diese עדים siehe in einem der folgenden §. 4) persönlich kontrollieren. 5) Bedeckung, eine Zeremonie vor der Trauung. 6) Einkerkert. 7) Um ihn gehen noch stehen beispringen noch beistehen. 8) דעקען einen recken Hals d. h. er ist hartnäckig. 24.