Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft
- Journal
- Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft
- Volume
- IX. 1911 - 5672 (1912)
- Date
- 1912-01-01
- Page
- – (sequence 272)
- Language
- German
- Belongs to
- journal volume
- OCR quality
- 85% known words query
- IRI
…/3486266-3486283--3775-3490142- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
בסורא מתא אנא ענן בריחייא1) נהרדעא פטרית ותרכית סלונית אנתוד ״In der Stadt Sura entlasse und schicke weg ich, Anan> b. Chija aus Nahardea, meine Frau N.“ Der in der Mischna angegebene Hauptbestandteil des Scheidebriefes lautet2): הרי את מותרת לכל אדם ״Siehe du bist nun frei für jedermann“; 4L h.: Es Ist dir jetzt erlaubt, einen andern Mann zu heiraten♦- Diese Formel wurde, [obgleich sie schon von der Mischna verordnet worden, dennoch auch oft in den nachtalmudischen Scheidebriefen nicht verzeichnet, die, trotzdem gültig sind; erst R. Tarn führte diese Formel neu ein und von dieser Zeit ab wird׳ sie auch immer am Schlüsse des Formulars geschrieben 3). Zur Zeit, da man diese Scheidebriefe, in denen der oben erwähnte Hauptbestandteil fehlt, verfasste, entschied man wahrscheinlich nach der Ansicht des R. Jehuda, der als den Hauptteil des Scheidebriefes eine solche Formel betrachtet, in welcher verzeichnet steht, dass die Urkunde ein Scheidebrief sei; er setztenämlich folgende Formel fest, die in allen späteren Urkunden ohne Ausnahme am Schlüsse des Formulars geschrieben wurde 4): ודן דיהוי ליכי5) מינאי ספר6) תירוכין ואגרת שבוקץ ונט פטורץ למהך _ (7להתנסבא לכל גבר דתצביץ *) Bei R. Ascher a. a. O. steht חגרא;אנא חנן מחגרא דנהרדעא bedeutet ״Um- Wallung“; wie mir mein Freund Dr. S. Klein mitteilt, ist dieser Ort bei Nahardea unbekannt. 2) Gittin IX, 3 (85 a), Nedarim 5 b. 3) Siehe Tossaphoth zu Git. 26a s. v. והנהיג ר' תם לכתיב?1שק זה בגט אבל :וצריך בטופסי גיטין לא היה כתב. So fehlt es in dem Formular der Halachoth Gedoloth ed. Hildesheimer S. 339 und im Scheidebrief aus Fostat, im אוצר ישראל a. a. O. 4I Gittin IX, 3 (85 b). 5) N hat ליך und L liest ליך מיני, s. hierüber oben S 135 Anm. 6—7. Auch in den Responsen der Gaonim ed. Harkavy S. 129 § 255 steht מיני. 6) In K, I und A fehlt גט פטזדין. Die Anordnung dieser drei Ausdrücke ist in den Formularen sehr verschieden, so haben N und L und Alfasi im Formular, gedruckt im 9. Abschnitt von Gittin:;גט פטורין ספר תירובין ואגרת שבוקי. Halachoth Gedoloth ed. Hildesheimer S. 339, der Scheidebrief aus Fostat a. a. O., Responsen der Gaonim a. a. Ö., R. Hai Gaon im Dokumentbuch, הפסגה III, S. 48, Maim. Geruschin IV, 12 haben ספר תיחכין וגט פיטורין ואגרת שבוקין. Halachoth Gedoloth ed. Venedig S. 81a, ספר השטרות S. 26, Machsor Vitry S. 783, ספד העיטור ,578 § ספר החינוך ed. Lemberg S. 32 a, R. Ascher und Rema im 45 § נחלת שבעה ,סיר הגישץ lesen ספר תדונין ואגית שבוקין וגט פטורץ. 7) Lerner im השחר, hrsg. von P. Smolensky, V S. 235—237 bemerkt,.