Jahresbericht der Landes-Rabbinerschule in Budapest · 1884-01-01 · [7.] für das Schlujahr 1883-84 (1884) · page 190

184 Einheit oder Mehrheit dieses Sinnes. Sollte es aber ־wirHicb im Gegensätze17) zu den übrigen Sinnen ein einziger sein, der so verschiedene Seiten der Körperwelt uns zu offenbaren allein im Stande wäre? Täuscht uns nicht die Gleichförmigkeit der Hautdecke über die Verschiedenartigkeit der unter ihr verborgenen, den mannigfachen Functionen des nur scheinbar Einen Tastsinnes entsprechenden Organe18)? Auch das Mittelalter wusste, dass diesem Sinne,' um mit Puekinje 19) zu reden, בממוששים הנה בהם מינים רבים מן המתהפכים כמו ההם והקר והלח והיבש והקשה והרך והשעיר והחלק ושאר מה שדומה לאלו ממה שילך בדרך הזאת ויחשב מפני זה כי החוש הוד. יותר מחוש אחד. Dies wiederholen Jehuda b. Salomo f. 60בחילוף הדבר בכח המראה וכח השמע בי אותן אינן משיגין :״ כי אם נגד אחד בלבד und 1bn Falaqbera f. 285התחייב שישיג זה הכה :״ יתר מהפוך אחד ואין הדבר כן בראות והשמע. Ebenso Yincenz von beaevais lib. 26 c. 77 : omnis sensus videtur esse contrarietatis unius. AverroEs behauptet in seinem Commentar zu de an. II, 7; p. 107b : Et ideo oportet opinari, quod Aristo velit, quod sensus tactus est plus quam unus et quod caro est quasi ei medium• 17J Die Möglichkeit verschiedener Sinnesorgane für die verschiedenen Wahrnehmungsgebiete des Tastsinns betont Ibn Sina in der morgeriländi־ sehen Weisheit a. a. 0. f. 99b ausdrücklich: &a.a£o <\if 1 [1. j ^./o do Lo [1. צ.4.ב*״1כ>0[ס ölSjt öcXSÖ ^L״> öjldtj L.^Ä/0 0^ iyi oJib ££*^>[1. ^]0./o l*J ^JÜf jA-D צ״4./.ן L+Jö TSpb L^fcX^O 0f 0.ihJ ^b 0-0 סיf ^LwJLlf Lgi üSyXwc &Jf 0pC'i ytjj>s\£ SJt ifyJiÜt 0(\& 0 ^Lß-u^yyf pLwÄif viJüjÖ 0^0 לךf 18) In Wagner’s HWB. der Physiologie IH, 1 p. 353. 19) Ibn Sina erwähnt Canon lib. 1 Fen. 1 doctr. 6 c. 5, obwohl diese Frage mehr den Philosophen angehe, dennoch die Ansicht, dass der Tastsinn eigentlich vier Sinne darstelle: v_^a.wJIS Üaa+ä v^cXä4 föf Lof^ Jo 1bjjSS yju>+i.Jf 0f 0^A^1^N-4.if J*S\ 0f ^X!0 ^b 0-0