Monatsschrift für Geschichte und Wissenschaft des Judentums · 1912-01-01 · Heft 6 · p. Seite 706

70ß Eine talmudische Studie über Wiederholung einige Sätze hieher: ר' טרי נדה דרב הונא ... אטר ר׳ יוחנן טעה ולא התפלל ערנית מתפלל בשחרית שתים, שחרית מתפלל כטנחח שתים 26); אמר רב הונא ... אמר ד יוחנן פעה ולא התפלל מנחה a ברבות) (daselbst) ז ר׳ תנחום אמר רב אפי מתפלל בערבית בי ferner; טעה ולא הזכיר גבורות גשמים בתחיית המתים מחזירין אותו (daselbst 29 a) טעה ולא הזכיר של ראש חדש בעבודה מוזר לעבודה, נזכר בהודאה חוזר לעבודה. Die Mischnah Berachot26a sagt: ושל מוספין כל היום; R. Jochanan bemerkt dazu: ונקרא פושע• Man wird freilich fragen: Wenn nach R. Jochanan das Beten nichts anderes ist als ein Opfer, wie versteht man seinen Ausspruch, der den herzlichinnigen Wunsch enthält: »O, möchte doch der Mensch den ganzen Tag beten!« (b. Berachot 21 a und j. 2 a) ולואי שיתפלל אדם כל היום כלו. Hat man denn den ganzen Tag opfern können? Gab es nicht bestimmte Zeiten für das Gemeindeopfer? In der Tat finden die Erklärer diesen Wunsch des R. Jochanan höchst sonderbar und meinen, er stehe im Widerspruch mit der im b. Talmud Berachot 31a erwähnten Tosephta: .יכול יתפלל אדם כל היום כלו? כבר מפורש ע״י דניאל וזטנין תלתא וכי' »Meinst du wohl, man dürfe den ganzen Tag beten? Heißt es doch von Daniel 6, 11: Dreimal im Tage fiel er auf die Knie und betete.« Allein im Talmud Jeruschalmi Berachot 2a, 8a und Sabbat 3 a beantwortet R. Jochanan selbst diese Frage, indem dort jedesmal, so oft obiger Wunsch von ihm ausgesprochen wird, die Bemerkung hinzugefügt wird: למה שאין תפלה מפסדת. »Warum darf man den ganzen Tag beten? Weil das Gebet niemals schaden kann«, d. h. wird auch nicht die Pflicht erfüllt durch ein unzeitgemäßes Beten, so hat es doch den Zweck, den Menschen mit Gott zu verbinden. Auffallend ist, daß der babyl. Talmud an sämtliehen Steilen, an denen er die Worte R. Jochanans: ולואי שיתפלל אדם כל היום כלו erwähnt (a. a. O. u. Pesachim 54 b), durchgängig die Zusatzerklärung des Jeruschalmi למה שאין תפלה מפסדת wegläßt. Aber auch der babyl. Talmud hat uns