Monatsschrift für Geschichte und Wissenschaft des Judentums · 1912-01-01 · Heft 2 · p. Seite 183

Die Ethik R. Saadjas. 183 nis von der Verwerflichkeit der Lüge, des Mordes, des Ehebruchs und des Diebstahls nicht unserer Vernunft, sondern nur der Offenbarung verdanken, garnicht erst disputieren1 2 3). Ihm gelten daher die speziellen »Offenbarungsgebote« auch garnicht als Gebote der Sittlichkeit, weil die Vernunft sie an und für sich weder als gut noch als schimpflich erkennt8). Trotzdem glaubt er aber doch, daß das, was Gott befohlen habe, wohl auch einen Wert haben werde. »Denn Gott tut nichts Wertloses«8). »Alles, was er tut, ist recht und gut, und es wäre die höchste Unwahrheit, zu behaupten, daß er einem Wesen Böses oder Ungerechtes zufüge. Er hat ja die Wesen überhaupt nur erschaffen, um ihnen zu nützen und nicht, um ihnen zu schaden«4). »Wenn Er demnach, als das absolute Wesen, das frei ist von allen Akzidenzien, und für das es deshalb weder Furcht noch Hoffnung, weder Nützliches noch Schädliebes gibt, doch gewisse Dinge verbietet, so geschieht dies eben nur in Rücksicht auf den Menschen, weil er weiß, daß diese Dinge uns schaden würden«5). Denn Gott lehrt uns nur, was uns nützlich ist.6 *). Um nun den sittlichen Wert in den Geboten selbst nachzuweisen, leitet er sie aus 1j Emunot hi, S. 68: וכיון שיצא אל אלה הדברים הקל טרהי מעלי ולא הוצרכתי לדיבר עמו. 2) das. III, S. 59: אין השכל מזר אותם שהם טובים וכוי. 3) das. III, s. 61: .בי איננו פועל שאין לו ענין ף das. VI, S. 98: ... מתכלית השקר שיאמר עליו שהוא מריע על נברא או שיעול עליו, מפני שכל המקרים מסתלקים מעליו (weil alle Accidenzien von ihm fern gehalten werden müssen, vgl. folgende Anmerkung): ועוד כי פעליו כלם ישרים וטובים, ועוד בי לא ברא הבריאות כי אם להועילם לא להזיקם• 5) das. II, S. 52: לא יתכן שיקרהו מקרה, כי הוא בורא המקרים כלם ... ונמנע מבורא הכל שיקוה לדבר ... או שייראהו. IV, S. 79: ואלקינו יתברך לא מאם הדברים האלה בעבור עצמו כי לא יתכן שישיגהו מקרה מהמקרים, אבל מאסם בעבורנו מפני שהם מזיקים אותנו. Auch nach Maimonides gelten für Gott die sittl. Kategorien nicht, vgl. Rosin, Ethik des Maimonides, S. 36, vgl. Jalkut I, § 834; Midr. rabba, Num. Abschn. 11. 8) das, Ein!. S. 3 unten (im Anschluß an Jesajas 48, 17): מי שלמדנו מד. שמועיל לנו.