Monatsschrift für Geschichte und Wissenschaft des Judentums · 1903-01-01 · Heft 5 · p. Seite 427

Die Paulinische Lehre vom Gesetz. 427 Was aber die übergreifende Macht dieses Jezer ha-ra betritt?, so erinnere man sich fürs Erste an den Ausspruch ]£. Josna b. Ghananjas; ״Ein böses Auge* der böse Trieb und Menschenhass bringen den Menschen aus der Weltui). Oder auch an den bekannten Kernspruch Ben Somas: *Ein Held ist, wer seinen Trieb bezwingt*1-). Er, der Jezer ha-ra. ist ferner auch der die ״kleine Stadt von nur wenig Einwohnern“ — das ist der Leib mit seinen Gliedern — so hart bedrängende *grosse König״, während der gute Trieo nur der *arme, ־weise Mann״ ista). Eine überaus strenge Deutung von Jes. 28, 7 lautet wie folgt: *Also spricht, der Ankläger vor Gott dem Ilern! : worin unterscheiden sich diese von den Anderen (Israel von den Heiden)? Antwort: Israel befasste sich mit dem Gesetz; die \Vclt-Völker nicht. Und doch, entgegnet Jener, sind auch diese (Israel), ob ihrer sinnlichen Verirrungen, reit für die HülleV)- Ja, selbst die Möglichkeit einer Selbstrettung des Sünders durch Busse und Umkehr (Theschuba) wird an einer Stelle nahezu in Frage gezogen, indem sich der Jezer ha-ra auch einer solchen siegreich widersetzt5). Damit derselbe nicht aber auch noch Waj. 0 (ed. Buber p. 8); Vaj. r. C. 4. — Dagegen fohlt hier ein Hinweis auf Mech. Pesch, (ed. \Vei8s p. 44) : ,בשעד, שאדם מת והנוף בלה הקב״ד מעמידו בדין איל עד שתשאלנה על הנוף שהוא גזמא שאלני על הגשמה שהיא טהורה etc. ז) Abotb II, 11: עין הרע ויצר הרע ושנאת הבריות מוציאי! את הא ד ב מן העולם: cf. IV, 21 und Maimonides z. St. (II, 11). 2) Aboth iv. l: איזהו :בור דבובש את יצרי. S. Anhang Xr. 7, 3) Nedar. 32 a urit Bezug auf Koheleth 9. 141: מאי דבתיב עיד קטנה ונו׳ עיר קטנה זה הנוף ואנשים בה מעט אלו האברים ובא אליה מלך נדול זה יה״ד. Diese ״Glieder* (des Leibes) werden hier auch gezahlt: es sind vieren zehn, gleich, den ,,zehn Herrschern der Stadt“ (Kohel. 7, 1B-. Dass aber der ״arme weice Mann“ die Stadt zuletzt doch rottot, ändert nichts an der Thatsache von der Uebermaeht des Jozer ha-ra; s. gleich weiter den Satz: ואדם לא ■זמר את האיש המסב] ההוא דבשעת יצר הרע לית מאן המדברי ליה ליצר טוב. .,Wo der böse Trieb am Werke ist, da gedenkt Niemand des guten Triebes“ (mifc Bezug auf Kohel. 9, 15). Weiter•• Bezeichnungen des Letzteren, als der ,,dürftige“, ״kränkliche1*, ״schwächliehe“ sehe man bei Weber a. a. ö. S. 216. <) Meg. 15 b: אמרה מרת הרין לבני הקב״ה מד, נשתנו אלו מאלו א״ל הקב״ה ישראל עסקו בתו• אוד,"ע לא עסקו בתו׳ אמתה) ינס אלד ביי; תעו פקד פדיליה אין פקד אלא גהנם• (Dieser Text ist offenbar der vollständigere und Hchtigere, gegenüber Sanh.t 111 a und 'Jalkut Jes. zu dem citirten Versj. Nach Raschi geht da3 גם אלה blos auf die ״Sünder“ in Israel, wodurch die Härte allerdings etwas gemildert wird. 5) Sanh. 105a (Jalkut Jes. 28, 26): אמי להן נביא לישראל חזרו בתשובה א״ל אין אנו יכולין יצר הרע שולט בנו אפר להן יפרו יצריכם אפרו