Mannheim
Compact Memory

Bericht des Jüdisch-Theologischen Seminars Fraenckel'scher Stiftung · 1863-01-01 · 1863 · page 26

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Bericht des Jüdisch-Theologischen Seminars Fraenckel'scher Stiftung
Volume
1863
Date
1863-01-01
Page
– (sequence 26)
Language
German
Belongs to
journal volume
OCR quality
66% known words query
IRI
…/2720904-2720923-2720924--0476-2721718
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

XXIII den Gegenstand der Untersuchung so aus: „Dependet autem scientia hujus problematis a scientia alterius quod est, utrum per necessitatem naturae fluunt entia creata a prima causa vel per electionem voluntatis." Wir übergehen jetzt einige Einschiebsel von untergeordneter Bedeutung, um auf die Hauptsache zu kommen. Albert stellt nämlich jetzt folgerecht wie Maimonides den Aristotelikern die Aufgabe, ihm aus Naturnotwendigkeit die Mannigfaltigkeit der Welt zu erklären. Die sich am bequemsten zur Parallelisirung eignenden Stellen *) lauten: Albert ibid. Hoc habito procedo ulterius inquirendo causam omnis diversitatis, quae est in orbe tarn in substantia quam in motibus. Video enim quod est in orbe Stella et quod est in orbe circulus et est in orbe id quod movetur motu unico, et est in orbe quod movetur motibus pluribus uno et est in orbe varium et est in orbe corpus uniforme per totum, sicut nos probavimus in secundo libro de caelo et mundo: et est in orbe stans et non motum nisi per accidens, ut Stella, et est in orbe motum, sicut circulus deferens stellam et quaero ego hujus omnis diversitatis causam? Si enim dicatur quod materiae diversitas est causa diversitatis formae erit multipliciter inconveniens e. ct. Maimonides ibid. XTX. Quod si Aristoteles posset rationem et causam reddere diversitatis motus sphaerarum et probare quod illa a diversitate situs illarum inter se invicem proveniret, sicut existimat, mirabile sane hoc esset......Sed hoc manifeste repugnat ordini sphaerarum, sicut ostendi et clarissimum est ex exsistentia appropriationis sphaerarum et stellarum, cujus homo causam propriam reddere non potest aliam praeter intentionem Intendentis 2). Quod enim sphaera Semper movetur et Stella Semper quiescit, id argumento est, materiam stellarum non esse eandem quae est materia sphaerarum......... . . Miror autem, quidnam sit illud quod conjunxit duas diversas istas materias e. ct. Ohne durch eine weitere Parallelisirung des Capitels den Leser ermüden zu wollen, machen wir nur noch auf die Gleichheit der gebrauchten Bilder aufmerksam. Albert sagt im Verlaufe des Capitels: „Ulterius ergo quaero utrum elementum ab illa sui causa quae producere ipsum jam probatum est, producatur sicut a causa agente per naturam et necessitatem, sicut calor produoitur ab igne, aut figura in speculo a luce et objecto speculo." Maimonides drückt sich (cap. 20) *) Gerade der Weitläufigkeit wegen, mit der Maimonides die Sache behandelt^ kann eigentlich nicht gut blos von einer Parallelstelle die Rede sein. 2) Von „sed hoc" ab ist ungenau übersetzt und interpungirt. Es muss heissen: Sed res non ita ordinata est, sicut exposui. Quod autem manifestius etiam reddit „determinationem" (appropriationem) esse in sphaera coelesti, ita ut nemo aliam causam invenire possit eam determinantem praeter consilium divinae mentis cum consilio agentis, est ratio qua stellae comparatae sunt. Quod enim sphaera semper e. ct. Ueber die Bedeutung der Determination an unserer und anderen Stellen sagt Münk (Theil I S. 42.6 Note 8 seiner französischen Uebersetzung): Le mot tX^^J qui signifie particularisation, appropriation, determination est un terme par lequel, comme on va le voir, les Motecallemin designent l'action divine cr£ant librement et determinant chaque chose dans Tunivers, sans etre enchainee par une loi naturelle quelconque; c'est par sa seule volonte que Dieu fait chaque chose d'une maniere particuliere, tout pouvant etre autrement qu'il n'est.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.