Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-02-14 · 7/45 (14.2.1947) · p. Seite 8

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
7/45 (14.2.1947)
Date
1947-02-14
Page
Seite 8 (sequence 15)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
66% known words query
IRI
…/7242850-7243267-10081203--305-10067897
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

1 entity mentions

FRAJTIK. 14. FEBIU’AR 1947!sit v'י% רw* h. CS ו * < ר j * Darklerung tun h* M. W. Bekelman dir tun «irr Jumt-EksckuUwc A a*:«* c\1g.flAff Lernen *em Ur «rn MiLrsr piftfetau;« 1947. waj: in fittkn •*w;* cher ua;«a 1»*ג *«wem *זי*ג wi Lar IMm 4vh»t m־M cu hcfn In :546 Ml der &»&t err^ cu?A:afn**arbct 7mt vUt 15NRR& Orrh di ,***tene mi!4rbet -et dam L mer farstfU-ndteehcr form fun u;f far ii pie,*.:n .n Da^csiur.d )L>itai:\\ in IW:« *,:8£ttcr&1ft1 »: erre'r Andere *am -5* unteen«Len » brejtn pr<'£rum fun bu- 1ז4.ר?«4׳י arbet >?; mttheUn bu)m ^L^rdLkvÄ «er» מן der cjkuntt In ,kr rci- -sr *5;t weirr 3ur in d; :endre. wu di Jvdn;:ajttni rarü4Kel4um«n fun dcp:ru<\e un '..1-;*ודו »r h««tn eu •d*r£re;efcn dem zc'.bn ek3- :\;4rastn m»v\ sm di sarrc« baf<;kcruns .c.c; Ai ü J;4n. weiche felA:bn m x.:jrach ja & aj*k*r«'A־ E.;rvpe wi« kenen cr-tcrl :;e- 1 מ *׳*דi^n e*t'‘nc3t»»4n w:dc^;tb<׳s tun .ii .«03**. Di *anferenc fun dl J»־*.insi;rekf**rn r t*k* gerafft ^c.io .io.uthc ה ז L i«hrrik« piener c;f cu kr^re^7!;n dl dndeemcvLL?*iulkttn Vrs *»:«ch p1«;Um. szi*:t di cjRetsuna *xa der מאס RA;n a 2*2 *tm :narew dt 2LÜSV j:dis*0 menor f?.>:en un kwuler *:•$;ebn;מ dl .A£cm fun D*.vcsi.1rd. Es'.ra-eh un Ita:**. &*a;ert ft<«fcn rej z;eh selunca unter dr? ojfgscht fun t'XRRA. Der unter. Jzisxi wet dcr*encn dem cue>>d tun esnwarr us kÄ^der UKRRA-pr«*b״*mf n wo.n ln :un* .&tr$cnu?n*n wem durch der ..Int?זn«:onaier Pt«;tim Or2&n;rac?e fun d; Für- «?mit* Felker* weiche «kitsurt r.oeh;e^t •jfn pLprr K״;n säum pnwate cr2un..tae:e. uil« di srerte. 12 m2&׳t;?njiztand :*j f.*r- Li-chem dl farintwcrtlechkatt für. 230 000 nef«1a?s. Der Jcxt vor pruvn a> 2J;;:e me^lechiKt:tn. kedrj di a'.e 2rbet.v5v:«0 p'.t!t^n sein baszeltikt wem ba;m fubr.c.m ua ö^arbetn kle;der-^tuk un andere zur ha f\r der S^e״r:3 Kap>!!0 selbst. Ober dvr r:ch*׳u1et ent?er -z — em:?rac;e un v.d׳;r- Do« proöiem fxta arnWanderung in di F. SstitA. ZA HIA$״:er.tra> n München het ta<1־- men mt«resantd pro!־jn .sor der jcvt:r vechnt^eche r kDnfercr.r ba;n netuchcuepar. imer.t in Wa5hm2ton. va dtr >2ef!un der tej.unz pa;m depart. T.r. Georz Her.n^ hör ב v;ch::xe Jerk'.erur.i ve^n a'r.vanderanni-prt-biem ::1 dt F. Srtatn. Lojt mr. Herlnps barieht an4.- w*JLt ßch di durch ft ran? ״an Tram ans a:nvanderan^s-prr'^ram far DP• 13 m Antenne cu!r.dn5r^ejjil Amer.ke het m a k^r.<xe*;r ferm?ehnfn dt he:m!07e, dAevn hobn Kr.«!and un Fran^rajch ze;er we.mk 26:. n kede! La;hilftk eu ran di p!e;t:un. In der amertkaner zor.e tun Da;Az:ar.d geftner. z;׳h amertkaner kvr.suiat*n. welche hobn;rt tlx;ec* arr:ire^bn 12000 wt2?״s Er!וידft, a2 dl amerikan^sze ktntulatn vcln cum ::rV^ tun ze:er derefenur.« ׳!r.cr 1940hobn aro.t^ecobn an 6rech fun!סהסס w.zrs un btr rum :przlus t.tn d^r etr.trrar o-kv׳ ^e far 1S40 47 d_ h. t.2n 1. ,uli 1);7 1»ru?n 20 0מ wt2e3 ז das 12 ב helft fun 7ru:nan5 DP-pn״cram . Wa;:er wert .nm bar.cht ׳ד'- rn^t. 12 di okupacie-^rranen n d6r anur. km «arm r...-rt k3;n 7r.u kedej 1,־׳ r־׳r;n far di 409X0 he;^ 1 ־re w־׳s yr^r.en z.eh m di lacerr. L\ arfc*u^fcapae;!et tun di ken- *jlatn ^lr. c;f U־hah« farszt.rkt wen un?*״ wein ur^tar.d z.±:r. ^u der^uln j:joo w:- res mtnatlerh. ־^׳r b.*da־!r.d ve*n:ker . G:fn zr^nt f-n der r/:rat;>־er rl-'r^'.enn« :2 •t i farrvete;n. :12 d►.r :67::k#<r :/..! 1 u - ״tao ln di *•m:rr.iC*e ntee^M.kajtn fun <i; 7 Srtatn. Wvt z. 1!־ r.uurt er.dem. Rabin-.v. hikc{׳ € Doö' I2ic!)i r fun der{׳>R4i4li**-<*i1h .JtJtfj.kf'er Rmuiikhtiit" י י י• 'י "ן*, r' ׳ ״ ~ } J y י י .׳״.»״. ־-,'״ : u ג• * :״׳?־-: *. . י.; : .,! -. ii ויז ־?rrrr: י.;״ r ״. / n־«־.5 ׳ 1 h. ,זי׳ ׳״׳*: :Af dru . cd ז.;; h . jJ, ,n d. r זי:*׳־ f׳, ״u ׳.- *j«׳.f v*.<״.:J׳.,׳׳ ''4J ז*״/ 4!t./ ״ rs 1 : /»כ״*/ :2. h-1 :1 *ז״;ע י tu דז-׳ f י.,ל.ז r * *9 ן י י •j. **- י -- iZ di ff::- ס־-׳ י a;כ־״ ״ .־ גr : .4'.'• Ji < ׳ Ta י /1.? ־ * :! :J'l ז-" ז«.׳• J יי •** fjf * י י.: «-«׳. * t 'A ’ - * , , ajr.crdiiun« fun au cm!$ra:;e optejlun« .* 1::n J.-unh welches 12 ce^rinuet ::ew:'fn in K'4$ un ht :.dt tarn unten mit bakutnen *aU6ä un tra:.'1־w.rl-me«!echk4jtn Ks U n rh :n45»״U'rd1 f^rr^M*uren wi ^ro!.־. tu» wet enu:ruc:e :t\ N>47. Di :r.rbum: tun )nlac klbucnn ln 1917 u; 4t e;r. *H'׳t>re lenUer. weiche xujneu 40• wr5n unter der naci-ckuparje. farnemt mx w.ch.tikn pUic nun Jn1r»l-program wl der p>.:.7n piviblcm .110;:1 Di rtvirunjten fun .*!e Hutvivr ha;nt ru tc« b.itraehtn zejere .uUnz« Ur;:cr glajeh :alt ale andere u:1 w.\;rn aro!s rc,er ftl farsztendtnisz far mhabiluacje un ojfbo! Der ,.Joint״ muz wid• men a «ro;sn tejl fun 2ajne foinln kedc! oifculcbn dl jidt52e kibucim. sperjel ln dl misrerh cjropejiiac lemier. Dos me!nt: hilf far di. welche >jcflntn nlsxt ka)n arbet oder zajntn ftal.a umfelk cu arbetn; ntedicinlnze hilf cu bakemfn dl rerultatn fun dl h'jr.K*r*|0ru m lagcr-lebn Farneinen 2lch mi kJndcr. ojsborgn gelt. 52tlcn dl hant• wrrker 2eJ zoln sich , kenrn zelbMtcndlk a!nordncn arainbrrncen maszlncn un rnuchs/lrlm. szUcn di bildungs-ansztaltn, efntlcche insUtutcjes un rellRlcze orgmlzaejes. Der ״Joint* hoft In 1947 ojscugcbn wetnker sfam-szticc un mer ojf rehabiUtac;e un ojfbop CUSTAW JEK2Y GROS^: Bayerisze skien > l> s farhrn dem zlkorn 12 a 2ejer uman• :rncn.e un larheltn:.%u;c5ik seltene krenk. Dos row b.we״enen mir zi baj ejnclne perzc.;e:1 — ober noch der lecter nulchcme. hot di dcw;kc krenk on;:enumcn a nrandiecn ma&ztab. Des eance dajcie folk krn men bi4ce;chntn ahs krank, palaloeua folk. Di Dujczn hobfi 21)t maj 1945 ongehojbn n.&2t in di widuel n׳>r masnwajj in di hunderter. tc.trnler un miljonen eu tajdn ojf urk>rn!or:ka1t. M' ken ru;:k zopn: a chron:ü2 farhrn .un«fc^;korn. 20] hobn farßesn. 2t) za]nen cewerv nacis. farg«3n HiUtrn un di 35, di sestapo un di kr-n far^e^n Auschwitz un Buchenwald, di krematorjes un zrjf Ha י nt iz :^zo)n nlt>2t farhan kajn e:ner, was sei 1^ג dernirmen, az er 12 gewen a naci Jod«F*naci bahojptet h‘aj־nt trff׳ he;s-*rcmachter ibcrcajyuns. ar er hot keuimoJ n:.'?t gewus:, oder aftle , 7,01 bahit“ :?hört wegn a Darhau. niszt weun brenen J.in in kromatories, niszt wem! kastraejes un steriU2ac;e.^. nw: ween . Euthanasl*' in dl larer rcwirn. Er 12 temid gewen inganen Cu der Szejns Hapiejto in der amerikaner zone . apolltlM" oder gewen a komunist fun blut Jefszcr JidU2n?j flejsz! fun <11 detmordet«?1 un ibcrca]Run« lantisemitlszor?) ... Richtik ken men alzo szteln a klore, wl ojf der hant. diagnoze: Zikornlozlkajt 0]f an epldcmla2£ unterläge. Un cpldemjcs rajr.cn zejer onszteklk un geferlech. Epldemjes hejlt men mit radikaler trrapje un proftlaktlk. Hot men alzo geszafn ..entnaclftclrungs-ges«cn*‘. 3zpruchkamern un aftlc a minbterium far zondcrojfgabn. Mit di ale ojfanim un mltlen damit Lieh dl okupaeje macht ojscuhejln di epidomjc fun ongesztektn da;c2n folk. Dl ofiejele komunikatn sztcln fest a bojletn forts2rlt un a beserun« in der lag« fun di kranke ojf zikornlozlkajl. Faktn bawajzn ober punkt farkert Emlcer hot ergec ojfgertsn «lieche szpruchkamcrn. emlcer hot ergec ..umgern * farbrent alc balastnde naci5tl5zc doku• mentn. emlcer hot ergec ..al pl toes" untergefejirt a bombe untern engliszn MUiter- Guwcrnament. Epes a Kabu5 hot zieh gemacht far Hitlers nochfolger un hot zieh Denkt wesjit ajer eukunft!! י**י In einem fun di achrajesdike roomentn in undzer Icon wendn mir zieh cu ajeh mit folgnder ojfklerung: durchn gojri getribn 2Ajncn mir cecwungrn cu lebn in Und fun warum es zainen ^tkumen di gzejres un rerichcs ojf undzer folk. Wi a &ziejn iz xoblidn farcliwert dos xe wi<n fun der weit cu undzer tragiszer läge, ftaj der poHtuzer Uce iz szwer forojscuzoen. wi lang di greste teilt) fun der Szcj• ris Hapiejto wein muzn blajbn in Dajcz•!and. Dl szwere k'bns-derfarungen hobn und« ibercajgt, az nor gcsztict ojf undzer« eigene kojehts wein mir mit zicherhajt kenen kukn in der eukun/t. Dchber iz cw(km«3ik cu mobilixirn al« undzer« lebedike kojehes kedej cu kenen zichern di flzisze ekzistenc fun di al pi nes geratewet« resztlech Jidn. Mir hohn cufil cajt farlojrn umzist. Es iz ober noch rmzt cu-vzpet. Deriber muzn .lidn fun der Szejris Hapiejto onhojhn ojsnucn zejer zajn in Dajczl.nnd in produktiwn 2in, kedej cu lichci'n zejer eukunft durch a fest« ekzislenr. Jeder Jid muz 10ji zajn« hzisze kojches un zajn cugcpaMkajt zieh lernen in di ORT״fach >zulu bajm C. K. a fach. 3000 Jidn lernen a fach un 2ajnen szojn ajfn richtikn weg. noch tojznter muzn kumen in di rejen fun alc optejlungen fun OKT-faclmuln. Dos iz di ejncike^u^glechkajt do cu Irjgn dem jesod far a prfrsUtktiw lebn un zichern di eukunft. Jidn fun der Szejris Hapiejto. lernt a f.»rh! |>urch dem zichert ir ajer eukunft! Direkt!e f!m ORT-fach szuln bajm CK in der amer. zone. rs < ^tünchen: es wem gemacht hachones far kursn ojsculejgn un produclrn ceramikplatn, 10jt a specjel ojslendlszn patent. Dos producirn fun di platn lojl dem najem patent iz ojf azojfll farejnfacht, as es ken eugepast wem cu der hojz industrlle. Fachmener fun der gpecjalitet wem gesucht in Lrcc Ji5roejl un in andere len der. Arojslox ekzamcns in münchener fach-szuln bajm C. K. Dem szrajh-maszin Mechaniker Kurs hobn geendikt 12 sziler fun 19 cugelozene cu di ekzamens. Dem radio-techniszn kurs hobn geendikt 12 sziler fun 17 cugelozene cu dl ekzamens. Damen-cufcznajderaj kurs hobn ale sziler ojsgehaltn. Fremirung fun ORT-fach sziler. Ojf der oj&sztelung fun di ORT-fachszuln. was iz forgekumen in München dem 26 januar haj dem cuzamenfor fun direktors un insiruktorn hobn a rej sziler gewunen promies far zejerc muster arbetn. Eichstätt \ajc fach szuln in di lagern. Es iz gegrindet geworn a faclmule mit damen cusznajderaj un szloser optejlungen. Es lernen szojn a fach baj 100 sziler. Schwäblsch-Hatl. Es iz gegrindet geworn a fachszule mit szloseraj un ttszleraj optejlungen• basztlmt als kander fun IV-rnjch. Er hot szojn aflle gehet zajn« ministem un mMterlszn sztab ... Ir darfl ajeh niszt wundern un nbüt laclin! Di geflehte hot zieh 11b Iberruchazern. Epldernjes Ibrikns ojeh. Wajl ln 1932 un 1933 hobn mir gelacht fun Hltlern un 10 Jor .srpetcr hobn mir gewcjnt mit bltere trern. ojb mir hobn Iberhojpt gelebt . . . Di geszichte hot zieh llb ibercucnazcrnl A2eiche6 U szojn dos recht fun der natur. Intereiante cllorn wegn allja in ]or 78״r״Vf a) Lo)t derloibntszn: o!Jltn (urldn <Br'k|rfcaffl •a Oktober 1945 1269 —8 —26 nowember 1945 945 — I —12 dccembcr 1945 195 —5 —21 tanuur 1946 50 —2 9 februar 1946 526 17 44 merc 1946 163 34 86 aprll 1946 > 960 43 79 maj 1946 1682 62 51 junl 1940 390 260 157 jull 1940 242 73 86 august 1940 317 128 179 September 1940 125 34 170 Beaach-hakl ojllm ajngetrogn ln undzere biuros: 6664. curlkgekumene!0jt dl resrlmes fun der reglrung: Oktober 1945 blz junl 1946 — 2005. Besach-hakl 63öS perzon. Turutn — 722 perzon. Curlkgekumene — 920. bi Dl col fun maaplllm, ongekumen ln di 521 tn. wos men hot gechapt noent fun di bregn fun land.12 gewen an crech 125 000. Ober nor 8493 fun zej, hot men gebracht kajn At 11t (d. m. 8390 wos zajncn ongckumen fam 11. S. 40 un 103 kranke fun dl maaplllm wos zajnen szpeter ongekumen). Dl ibrlke ma&pUlm, wos zajnen ongekumen nochn 11. 3. 46 zajnen farszikt geworn kajn C>״pern. Fun dl 8493 maaplllm wos zajnen gewen ln Atllt. zajnen bafrajt geworn Tojt monatleche ratn blzn sof T״SZ'*W nor 6427 per- 20n. Dl Ibrlke 2066 zajnen gebllbn in Atllt. Noch.n onhojb T״SZ״Z, Fun zc] zajnen 1250 bafrajt geworn ln Oktober, un es zajnen noch gebllbn 811 c ln ewiszn zajnen eugekumen ״ebojrene kimlcr un ojnike kranke fun dl szpetcre maaplllm). In Cypern zajnen gewen cum onhojb fun T״SZ״Z an crech 4000 maaplllm. Szpeter zajnen eugekumon noch 2094 maaplllm fun dl szlfn ״Bracha Fuld" un ״Latrun“. wos zajnen ongekumen ln Oktober. Ject geftrie» zieh dort an erech 6100 perzon un cuzamen mit dl maaplllm In Atllt wartn ject 0!f zejer bafrajung an crech 7000 maaplllm. g» ln algemejn zajnen arajnRekun^n‘ kajn E. J. in jor T'SE“W: Emigrantn <0jllml 8 869 bafra!te maaplllm 6 427 turlstn 772 curlkyekumenc 920 Cuzamen 16 938 perzon Fun onhojb müehome (1.September 1939> blz dem 30. 9. 46 zajnen ongekumen kajn E J 73 855 Jlrtn fun zej: 55 469 ojllm un 16 386 maaplllm. In september 1939 4'jl!m 985 mjipdm 2 632 In jor T"SZ 0 756 5 549 SZ'*A״In!or T 4 292 1 704 In jor T"SZ“B 1 960 2 074 In jor T ’SZ ’G 5 460 — In jor T**SX**D 14 012 — In Jor T"SZ“H 13 135 — In jor T״SZ״W 8 869 6 427 55 469 18 386 Der korespondent fun ״Fränkischer Tag“ un der proces fun 7 jidisze DP policistn in Bamberg Wi bakant wem zajt mer wi a woeh farn MIL Gericht gehrt di farhandlungen in Baraberg fun ל jldlne DP-policlstn fun lager Bamberg, wemen der baszuldikungsakt wirft for, az zej hobn dem 22. Jan. 1947 geszlocn di CID agentn, wos zajnen ge kumen in baglejtung fun an areatirtn Dajrz, ojsfrobn bahaltene *old-becher, wos szlamen fun a ganejwc In klrcbe, derbaj wert noch dermont a szwere baszuldikung fun euganwenen dl dermonte becher. Mir hobn zieh opgrhaltn fun ongebn a barlcht fun di farhandtunjgen» kedej niazt gr?atroJchit cu wem mit ..subjekUwItet". dir es wet kumen der urtcjl, wos wet und! dermezlechn cu gehn a richtik« un objek- Uwe balojchtunc cu dem ganen farfojf fun der LCszejenlsz. Dakegn di korctpondentin fun ״Fränkischer Tag'* In Bamberg, hot gefunen far richtik zieh cu cuajln un noch ejder der richter hot arojs^etrogn dem urtejl, noch zajnen nlszt farhert geworn di ejdrs fun der fartejdikung. hot zi szojn farszlanrn oncurufn doskind bajm nomen: ״Das Gold Im DP-Lager“ (Frank. Tag“ fun H. 2. 17) un genumen!«jenen a Utanje glajeh z» dercejlt ajeh fun a geszeenem fakt un dermont derbaj legamr« nlszt. az azoj iojtet der l-aszuldlkungs akt un farendikt mit dem ojsdruk: . . noch ist das Ausmaß Ihrer Schuld nicht festgestellt“, dos hejst. az zi hot zej szojn farurtcJU, nor zi wejst noch nlszt dl grojs fun dem psakdln. ״Dos gericht — zogt zi — wet noch dl ofene fragn ojfklern." Mit alemen iz di ..choszewe" korespondentln flks un fertik, zi wet swade kumen ln gericht mit a fartikn cell fun dl baszulrilkte. kedej cucucejchnen dl grojs fun der sztrof. Inte rosa nt. wos fara szule un In wos fara perlod hot di dermnntr 7urna1i4tit1 — durchgemacht??? Nit amol in di ״gehojbene ' cajtn fun der naclsliszer herszaft? Es wundert umlz ojfn zejer farertn her redaklor un arojsgeber fun demokrali^zn ,.Fränkischer Tag“ in der :•erson fun h״ Brey, farwos er derlojht u,. aza arl ru bailekn dem gutn nomen fun zajn ojsgnbe? Fun redakcje: Mit rufridnhajt kenen mir feslsztHn. ar der h. Szefredaktor Jan ״F. T.“ hot farsztanen ojf a parikn ojfn rirhtikcuszteln in ״F. T.“ fun 12. ll 1947. dem fariojf fun dl proces farhandlungcn fun dl 7 jidisze DF. policistn. 4

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.