Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-04-12 · 5 (12.4.1946) · p. Seite 6

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
5 (12.4.1946)
Date
1946-04-12
Page
Seite 6 (sequence 12)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
63% known words query
IRI
…/7242850-8596732-10081129--041-10067841
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

i I «■וייי■ י,־ :vi tMUHI W*>l«l_ KHAJTIK. 12. M־H||. * < J *i O v «ד * H“ *־>*? xl •Ä:' IV JLitetatue un Ö& 8- &ia»ii01 a•/« (/) ■ /! ■ t 1 oft 1 •־ .*1 . ■ l־4 1 . I.«11*! '1;;1 ׳V 1; «.» . .;.....׳ 7!^ **,׳ ׳ ••»*־ :: •-• ' '.;i n '• ״,ir -r. üt*• *‘:׳ זי»‘׳•_;• fuü v.tj? -v.er ur*?pr!^ <».*־ ׳ i;-t wt.rui.< *<r*n ׳׳' 1n\u n*eo kcneu ddji.x'ch *<'1־ «>* Mm Ur ^s) .ה:’ה *eibenem .;,O.ü W; rAisadn - a m r-n tun mh.üt - .k-r b^r:J f jri a 11err״jkr4;1s«r.republi* ba) .ti ...!-- .T.,-tu1 •*cs 1z vaLLonkor. tun klejne tr:>u14r^u.v1^ Jf-sptSn. mtirnde iber <t far* :•.־.am? lun der moderner badaj- : .ir.i f־.»n יז •4׳ Ujb :•״.u-r. ckrrkn a •*ticrwiin - noch .bcrkerenjizn oder anzojungstRxi*T.1n£1׳n cu ge%\*e b-urtlr.. U dl ojf- ^..bs;־an .* ru-hiikn B'.cluchtsaian. cu für- :rr!n?1 ׳;.-drakn mn jx>pu'.cre. oder bäda’tndc baca;chn׳mt;<?n. Dl ojf- >r! u;p.r:« h*.ancen Tan der farqanirenhajt• mit r.j.e 4 er;er — darur.dors .n dl mvmenln ־*en :?־; werier hob« 0r>}SfieTufn farhaste biirfrr .T.ui.'c‘ ־ hot men •7<*<sm2d; mil dem * r\ Grur.Js;ta;cr". ..Gabeile' -- ..ralc- •r'.ajtr Konsunic:* sat3}er״ ir Keer.dert .־•:•* rr. jndirv'ste sztajfrn" un col. di Ott 4t gMbv» us «kSckrur Jws -v M» «ti *o *ittUus'r«rj«1tej T.s:um :uji msmkm ■£x*xu> m ימס»»*?« CtDraW» agpalfla. uena*Rt«־un dt :n«*:• *frcvrnm&a &*ts• 1&«ca»l1p»s«o un ««er» cks,!׳an asck-r^ Lr! da» «u»k»rn fes basciu^o. »ei- -L» 3*» «t remdwim. a*r«.1m un *. ־* Skmitt» astmtsn — sea men «ch :uat; eemt»i|} a» vtsätmkt» rayan««! ««-.cb׳- iMM arngmu r» 4«a bwto ojf •*«.«<י••« it «SM» 4ö aal« Rteauk M UttpüUö huo der er :»ז ftimiWQBaaer «!woftiej#. **t&en s-»r:'. 51 iBSttk tun so5*־öer un «npwase# tun der «ttüaeract« anu» a L c«*8«re^t« mün־r.Äüv;־r,. 0Wta -um ojäw-men direAtc- 1m- Bttäat. » g«Wta«* fo» «»Sonsee o!Nr!-n m -PVEi» ftarta kenlgdechn hc;f »ca;. lactSti* f»l&*taen. Ca m umfimte — «et'.err. ».t*- - . ־ , . '*i״cQ!2iK2n keferttalm fiaJCban, »^cl» ovmi at t»j gu dem-kot bassunen - cu tanem fkB» jZvzdn» un *axfathta?!*.•’>־ anlcn. trtu&cie. u*jt un deresjunü Dt;r*c&cje rv«nt arum;ck;eo. ii äerfnura an ««Ms fun ul rr-;e-hkk> L» trasöci« a sch msii fcrrasiteln «e:n sntm battar. on ■j ianf*ans-er b*n».täiur״s i» •aeacc^teeh :ed«r fursmt. Q» r«jt freit 5a di *narhin un don:.־.-‘«a kn» dt aucn un nwulreh. dem zrur.d .׳jt *weich{} «r Öritjen Fun dem »umt uro;s u: güBtm «Seien teilten .net.eeä :un» 7*a.1a1rn dar Ol * baaÄünter rajt un noch de-ו :ijt aftUfit hem »l 3Jf vsrn aivuel. Der äerrüttns un .ere - Rsr*;bt :u '~f 903» — nor a siejnecv ajnltus -'jf di masn & battacht — tamifndilt nen ojf der unfänfurt^ *an d<sm ason.f Herber. -Spencer a■ L iere maeftt -fcmixzt dem. s»en*2 dhkieel». ־an ruset fndrahsitr. 2t endet; riss*. M tw.'önbin un ü 3.־idnsaJ‘.n tun menLrn irt »j > stltciii «eSr.e lere — brenf. mer jMDdzt■ V» nuc-n Der .•*jsandpunk; — Le 30»*•* — ijf der mßchi — tarb.u;tJt;n tegßÄc n* dl derfarur.fen un insrojuneen ft» der enodemer *ocloicsie. Dl .temjun« un «EWWWWW>WW»SW!We «aLr; ״r:£7ucr4iV^I. baxondbr» io nlszt d«nobrw42se rr.e.uches * mechtürer iÄttramen; »־׳.s tairbe; a» ma0f-*a«B» -UV L tnasn 9ar»UtR 1*}Ren <41 metodn .un ״»res.n Mafsflttsn h masn. A d*r.K dem v:s 5ד «M» 4enben l»ld*n» 24;ne ndi ־^.-!e r.־״ Oftertrn mit Mlöer e»״r.; ue;l ur . - efflt-wft» *ej asu s«Lik;e ־n*ersduru ‘ 4N aqtev un!raum. *niMiwhnd hanuet. b&Jdrn re; di sehe}* xm macht,;wiche r.«1 h«t »•! •* •7- ׳r-.hr. — *•frtmr eajt -- II ma»t;it-k1r.r >r 'X■ r> r •ceOMKis tmdaivunf * .2 sr*-׳״׳■ .:f:־uk>rr. «MN» un ▼trfcaamssen ui ־־׳ £*emoltr»c:e un a eener ar »a»5 «wer jeftr.-m «‘״ חי־.« um c! - <!׳u-n uiUit'.i .i; n..-::!•: ui Ir F-«r d> >2«'fvr Un.-; , ccj -t-doir u-mpren. ״hob .״־•;,;״־.־־:•m u b. r dt׳ ijtit.־״ d lisi.k;n liit ..!u.n; I.c U. n bulr.n htcmiik ו: ׳; l ..d.i;:;;:.; Um 01 r.or *.״חי! v,: .u>v״: ito>s-־c*vn ,i linke i;׳ i‘1;c v/i:. rn Oer luri lelkcr irajbi^ ׳־- r:wn lun ^'v!.Uu:n״her O'i'l'. <!: »i batnulunOjK ז U H! J> u - mt n m un ׳;r *:;< n Mozohs:n MMrm tar :.er <ל> .1aj11 lere lar hiCjnwcrtik kemat ejnnke wirk- ג: .Di Utriarvmu auic mitl bichOe! »ijnruHanrn (t\ rii rnasn .ui oines. rdtft crs/:vrn di ijeferleclu• toj• ssunßeii A dcrfaruuK dar! tejlmol )borgerh «12ert wern. w.ijJ doa, wos 22 ße* vorn lun ejn dor •־ U cajtwajs on szum wert lar dt kumende dojres. Di hi^torje lun di cwt) weltmüchomes lun’m XX-stn zorhundert. in)nen ב gute 11u5truc)e lar der buhojbtung In di ma-sn — ^rmlt ג flrer ־ u baclaj• tmle roi. Gewcnlech zajnen ftrt*r — men82n fun ma*un un ni*z' kujn denker. eeweniech biuicn 20) ni*zt dem kojech lun wajtzichukejt. v.־ajj 111 ejgnüzaft derürl 0(1 cu stejkes un paslwitet. In Al faln — gefunt men rej — wl dl praktlk hot bawuzn, cwlszn n«rwcze. rajebare un halbe meszugolm. Erszt der kojech fun 2e]er glojbn, glt Äjere werter a grojse sugestiwe kraft Di warfn ri^h unter gewenlech - men- SpÄili"*־ ui o jft / :> h cf' ,,A mc n i 7. v; / der L r J" \ H, Ul j 1;< fco;jn m4j« lehn' ־. ■Ar. *U'S^oii CH ßj\s . —; :ro <*;;/ :j;er »j/oj fil cu gehn 1ih noih W/rKr m*ui'n dc*n pr41s;*׳׳•);י; 1^־ »?׳ / / ' Fsrhtr,״ u': r:¥t.s!r' \:4, . U*V>1 *art nicnr Cu hin uh ni: uerr A ivrdf j hm ojrf'et j hxln l ‘n uh bin doih epes j mens7 nji der erd ׳ u.n di bcr.d!:r lat: Mizut^ nt: hcrr:t > j::n r:,?> mir yrnt jjrs/nrfcrte un; men'7 mi der erd, mt gedacht 701 , t uvu: ',rc oi*!ח׳.n(• ,in jt'rjd. V י -1' fr״!:r ״.ג.. Dt d.r* v-n- :.י: U*!>!ihn. .׳' i/uuU'i jur. onhcjh h:7. 50/ . . ,% l 1;\ r t r./ ׳• r! 1, t /ol Vs Uurri f.jr /rihrt, .1 i'/rch!ishr ׳/!rni -.1; hm ülarkn wtln. Di ejnclwezns ln der rn.i^o, farlim Jedn ejgenem wün. un ln- -fmkhtt wendn zt) 2Jch cu dl welche ba/icn Im. Di ojfgabt fun a flrer ir. cu üerwckn 6 glojbn cu fun rtllsjeser« politisier oder svoialer natur, a glojbn ln a gewlser person, ler Ideje. Der gtojbn farfilfacht ncmlech dem kojcch fun mensz, un rlchtlk zAjnea di werter fun der ewangelje: Ar glojbn kco ibertrogn derg. Cwlszn flrer geflnt men anerglnzc. ober nl^zt kajn menszn mit ojfldojer. A teji bv zien zehn bejde cjgn&aftn cuzanu-n. Di erszte farmogn a specjele fcjikejt ojeuflm glche ukejes wl e. d.' puczi). Aza) ejner ü ge wer. Garibaldi. Cu der cwejter grupe ge« hern: S2cfer fun grojse werk, oder rellgje sustemen. wl c. b. MoJ&ze un Muchamed. Dt mltlen fun dl flrer cu baajnflusn di masn — basztejn fun bahojptungen. Iberchazern un arlbertrogn gedanker«. Geweuleche bahojptugcn on a spccjeler bagrtndüng un bawajz. 12 a sicher'miU ojf ajncullancn in masn-men52 — gewlsc idejen. Wos ajnfacher dt bahojptung — alc prtser 12 zajn badajtung. Dl bahojptung dergrejeht 1ajn richtlkn ajlflusrwen er^wert oft Ibergefhazort. un dos banuncndlk sich mit di reibe ojsdrukn. Napoleon hot bahojptct. ar <ii ojncike ernste rede«wendung: ir di iberchazerung. Dos wos wert Ibergechazert — wert azoj sztark farfestigt in di mojehes — uz 5 wert lesof batracht far a bawlzenem emes. Damit derklert zieh ojeh dl der• sstojmleche Wirksamkeit fun reklamen AzoJ arum kumt for dos ibertrogn idejen jzeflln un glojbungen ewlsrn dl masn A grojser kojech dertejjt di idejen nhnbus prestlsz). Nimbus iz a min cojber. welches;1 mensz. a werk oder a Ideje ibt ojs. Es Alt on mit bawunderungs-gefll un mojre. in an enlecher form wl sugesteje Nimbus 1z der mechtikcr fal fun jeder macht; geter. kenien un frojen woltn kejnmol nlszt gokent regirn on im. Nimbus ken zajn; a deroberter un a pt*r• zenlecher Der erszter min ants2tejt a dank tltien. rajehtum oder derech-erec un ken - unophengig zajn fun perzenlechn nimbus. Der perzenlechcr prestlz 12 epes rejn mdiulduel. ken basztejn nebn deroberten prestlz oder unophenglk fun Im. Szojn Pascal hot derkent dl badajtung fun der ..talar“ un .,paruk׳* far dl francoj• *?l.sze richter. Cu tz den niszt fun analog!- szer natur dos bagrlsn mit ojfhojbn fun hent. oder dos farszidnartikejt fun partejmundlrn fun der lectcr kargangenhejr Der perzenlecher prestlz lz fun an anderer natur. Er ibt ojs a magnetiszn ajnflus ojf di masn. Er lz ophengik — kojdem ko) — fun dem derfolg fun dem gegebenem mensz. ln moment wen der derfolg farbajl zieh ojf תlazt-derfolg. men dem presti: on an apelacqe. Der anallz fun farszldene minim ^ejt arojs fu dl ramen fun’m dozikn artlkel <Ende * M Ztüs9t9)n Cfebenetn C JSt i dl Pch *׳** Cttrtk cum wo*.f :n h יד:״ UI CWUXa Bmiiqw ׳rn Zmser.: tftjeiÜU wo« lacejchn: Ir .*f r. an HinnviUAri *r.r•: XMithi AN der «lach ז«:;; '״• mtteümch wein emk su;hr.!. 5־ hat 7^h - k-rv;KLE;«!י־׳ז Vr.׳•׳ ׳ M mx&ere j*m Qt wem 2e) <Snc» .:־: 00• woti ZUvttmke ■■z ttr**nJ*■: -WM bot d*rraantert 3n 4r*;r mng, מ׳ ü ojf far •*«ief» »in״n tnj&r SKQ j«tm fH5«e» ojf ri!wfin«n ׳ ׳1׳; ■ «jn?nm ha« ywnatm 11׳ m״::״;׳׳• : ■***.• vr tmd xriüerk’imen <us# . »!!90 9»סו ltanwo in :;־!־:• ׳ ־״• mtm ni*». 40׳r־- ajnw 11׳ r.r..••־,•.־ «r* Hat men W* «»«י►;׳■ r-- .fcifeftgeSrt. haurazn « 3 njeh 7 גe\o ־.,״ & pUWfKM. Otter der -st» -0rm «trott m«t •»*n 0^1 .1. «I «faset »*°r nwn b•} 41 nm״r>r .׳: ח»n׳r, mm ״0»־־* tter #*»». ׳» *• - '••־-'•• יימ{^״»,»;-(*נוו“•• 4a » hoff»«#• ™ x’smf "•"־ usf « «iwofg. ׳' י• ־׳‘־־י»* *1 * מי״י•’ 'ir- Btont ans 4«51״*ת״־מ «ס rr,' ־< ׳hr naer f*m 'S «Mtth-nr!4n +S.• . 7J.ה &tmm*n sr«» VttMßh* er.:* ■'■■ r 5* wen»» 9mm«׳ t׳■:׳‘׳ rat 40m **t fb« »«»־ •■־•:■״זי 8* *m wh» * «*י «ri ״ ' Wi»sefetUi<etm ׳ ■#m <יי*״■' ״״«»»״ c*» *wfl tunk*>r /׳•*•־ * *•*krvh״־׳r׳**יי:ג.,ג •׳ cr.gehojbn ב ‘ - : f: ׳?.:cn 3r**;t zieh ה;1'•׳ " י r :* ״- ׳.n malbus: oj:n - .׳ .״M *׳ ף• .׳׳:;•i*n^n d«;s *v*״r.ste ■ it״/r׳* Ar׳.pi״erlsn di . ‘ r״er. / .! ׳:'״•׳׳׳r/r. וזיז!׳ jld. un . ....' זג .! /Ur Kn \7.??rr.?׳I* ״7 רד!״! זי׳rr.c,>n ־;zoiej .זל.׳ ר׳.< zlrh ן :־*׳;;;•n M»* ni.iT^ndjk'״ ׳ . ׳.׳ .׳ ״7.1::׳ ד ׳״״ i«! ׳ ״ ׳־>* וי: 17׳ ח un ren: rn fun zejer fanrangenhajt. Glik)ech. *ufndn 7u)nnn diwos cs iz zej gelunarojs n! bakumen zieh fun ״wolfs ׳. f^rv Aul - ׳!׳! ׳ 1 .^ '•':־׳״• r.vrk Dl ז :.1 - ־":־'*י :n «. ףו־‘ 7-' ׳ t i : ״:ur 1׳ s ח! ״ruf ח/?׳י•׳ r׳ ‘ ׳־“■ -17 .B,l( . J ־.V ׳17? . .׳ * ׳׳; *; •: ״ Der bncrrr ׳zlkrai hot ober anders: {?e- Ar Dl!׳‘lefon-drotn welche f.irejntkn ׳•m ׳iajczszn «i-blts-komLsarlat mitn mohl- •w׳r pimejnlazn icubcrnanicnt hobn Iber- ׳' •tl,n •l R0spr*ch• e.s recU der dajce י’ »najn buchhalterjc s7tlmt nlszt, l-lr. mir herber ewej-hundert mpjsim niszt farmt Di )idn za]nen cu . ■ntlofn. bite mir curikyzikn dl kor- 10.10! .;r! r f* 7 *.ז r ׳! 1 r .Ii I׳?. ׳ rr <t . 1 .. מ j-׳7* 7 - n: '•rafert Mohüow: Mi w^l rjcrlhn ajer bakosze!rum hot ir curlk n ajere ln een intlofene r ׳׳ <*> 101׳ a:> h .z* .׳ ד 7-y T,t ז r ׳; •t 9 i! »7 -/ff :.־* .1 7:r:r ׳' ’ ׳ { ׳ ׳׳ -4 rumf-J. ז.י.־ד. יי׳ r^n. ׳ . ׳ ״; 1 ״׳ י י י .?)rrr. y<ij\ %e * ׳־ " . ד^• « י * 7. 7 p I>j \:<>M zieh - יי r- :ht/fr :1 cojm fun ־/:• -Ib'ir fun draj׳» ran ab• .v׳ fun :/ ׳ י •7־ •״' der nr.flrer^Hft fun a :.״.\r -:V 12 ujn^^frdnt ke n ZmU-rlnktr״־■**‘ bn• Dl takUk fun,: :׳■ *־ ־•* Dank<* ׳T׳(‘ Y*» •׳ f .< ' e, - t » י r * - 7,5.^ 7 ׳ ׳ י י. jttcr urf»jnike י1׳ ׳ k#־n n f* dns, 7 7t י* ur,*/;r;״ A7uj arum .7 '׳r* ״״׳( :nran kf*ri,s4t a> ' '׳ tU Tujlw:t}7!• — r'U׳..ke /:׳ •^n di teg m tarnuz in der frl. kumt a ״af<l fun der juliszer kehile Jn Zmjerlnker .'f״• fl Akbrailowf-r Jidn mt!?.n kumen ojf a haw.imt ort. s׳ wei forkumen a medicln1'״r!!»■rzlcht!״ - Ale wl ejncr, oJs«e- •*•:»:.wne. oprazlrte. rejn onRetuene zajnen וי׳ der b.־».nztlmter szo — «ewen farzamlt ׳״■bn den rojm mojer, nlm wlsndlk, un ni׳.zt farsztejndlk nebech az dos rojtc mo fr wet bald farwandlt wern ln a szlachthojz. un az dl szejne tamuzdtke zun wärmt ״J r״tn leetn mol. Der ojlom wart mit um- ־.־eduhl ojf dl ..doktojrlm'•. wos darin ku- 1t.en durchflrn dem tinterzuch. S־ b.-jw;»)zt zieh der rumcjnlszer zandar- "י" “komendantVonesruVn der b«R}aju,nß u״. <*Jn unter-ofizir Rujlk. szmrjchiendlk *’1""ר"־ rr dl f:‘־!'rteJ)te Mit a b.izumler rajlkajt, noibt er on oj־־mfn fun a!!:de dl ׳inwfznd־׳ Plurem Rit er a bst fei; Ales 701 zieh 7.een ojf der erd. -- ״n wl r:>il OJ׳(׳ ״-־)jtm zajnen wl fun unter der erd. ojgewaksn raachnes soldatn mit bagnetn ojf dl biksn. Dl tojm fun dem rojtn mojer, hobn zieh wi ojfn wlnk ojgeefnt, un ale zajnen 01 b beetlalLszn ojfr. a hin arajngetribn Rcworn — Men Art undz curlk cum da]c;;! M״ zajnen farlojm! A stlchiszer ojsbrucl. lun Jeloles, Rewajnen un IberrocnÄZlecJie farcwajflte geszrejen ... . Ojf der irzose] tun Zmlertnke kajn ״ratlow, den dch grupn cu 35 Jldn bnglejt fun szpalern soldatn arum. Dosmol szojn nKz bajnacht. nor ln mltn a kein zumer 'ii.n t0R. Dl kolones cum tojt-geflrte Jldn. >l»on ojf dem 5zl)ach ceworfn ales — w״s TC• hobn Rehat ln di taszn fun rejer farmcRn. blchdej es 7.01 ntszt onkumen cu di dajczn Cwlszn dl lebedike mejslm, hoi m sztolce trlt un gohojbencm kop, — geszpan dt szejne Chane Kuplec. Ire dlkc Cl> 1 blonde cep — hobn wl szplm gesztwlni‘ henkers dl ojgn, monendtk baj rej an en1>׳ ״Bawajzt mir majn szuldt“ Ir mut׳׳r. frume Mlreze, hot gejndlk Ir leetn zogt ,.wlde׳• far zieh, un far Ire ewej ׳״ ter mltn zun, welche gejen mit Ir cuzAnn'11 Chane!» toter woa wojnt Ject ln New-1 יי wejst zlcher nlszt az zsjne klnder Ject ln zejer leetn weg — un az er wc^ szojn mer zajn szejne Chane ntszt rejn _ Chane hot ober ln der mlnut getracht ח a wichtlkerer zach. ZI hot baszlosn cu!»״ heldisz ~ iberlozndlk ojf ejblk Ir «t°lrn nomen. ZI hot Ir baszlus ojsgenrt. Cwz״ »endlk hajm grub dl wach, hot z< oj.se szrlen: ״Dos zajnen ajere lectc korbones. dl nächste ln der rej kumt Ir alejn! . . ot fz dl Krallower brlk, ojf Jener z:1j «stejt der blutdursztlkcr wolf. un nochn cwpjtn zajnen curlk In znjne c J araJnRexzJajdert geworn — dl. unter sa nes nefoszes, antlofene korbones.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.