Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-03-12 · 1 (12.3.1946) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
1 (12.3.1946)
Date
1946-03-12
Page
Seite 3 (sequence 4)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
59% known words query
IRI
…/7242850-8596732-9729573--006-9721955
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

;.4te«wk*״tttu kW» k^hueto iVMWÜUUt ViBi^ hi^ 'Olf .Cif , f*. ■דיי, ”5ןיי-י?י5י **?״^־« י*; ~ Mir g*mto1ea a tjM&tdajnfcMi(■«: OJ*cu- . faödn un Pjfjerteln'Jk. hftjSntyp, lldla« taate. ■0*6!» ^01»wt*g«it»l#w1um alt »gebJbrtk» AlÜÜEÜL finfÖj^ lriWlf *Vttjn *xmMun Mit» pchMMa» -chss «M *■* lHTqxw& cusxoJert'A taair״ fto* «dl.m» x*!n ktownch-atetaiHasBr leratt, dtritn .»1» den• djer tun d» jugnt, ««leb» U tkjdir dnge• **te« gawdrn flm der-Itraamwr fcatetn atwoakere. fa ־**Jeher at SM f*1hraoht ft•*► ■ «tan, eajt-otmmn, unefteer-ojch-dera ««Ut• tlketn ln tr lehn. leb nna ojoh do, ojf dem ort unter- *rtrtjcbn.—*b»g*m leb pemMlch halt Weh wa)t.Tun *atu welche 1* ütreklame U? der oder anderer «afung; doch hot und! der kureer ekxlitenc tun ot der stafnng Ibereajgi dpa ä. trat In dim far aleb cm*»- cejchnter Ubier Vn er I* wlrtlech cb hbw. a* W wet tr ojf gab* derfltn blnlsjmus M wet wern dt öegern fimjidlaanacjonaln gedankl Ober Waat do# hoJptcchtUch bin Ich 0)*n, sxraJbndHt dl dorikaMrca asm», Ich wil sar ajedrukn tnajn Veld, wo* der Jld noch Jom pa)n un lajdn! noch Jom tun kneetn, *«Idar an banket», weinen» motft• liaze un gajstfkugeflilioi gekaut arepgenldert wem au » wUdkeltamadreJge, wen der kampl ln ge|ag tat toktegUcher egzirtenc bat getreu t dwflm CU « gefcrllchn *golxm, tut demmlndcsbn gsfll faubrldarUchkajt: I* trao dem ■len der Inerllchet drang cu gaj- “ saafung Matt tankWundn ba Im. »;niartfltetftcigen detn modernem ־ Ho- “־ ־ V_tua. undxer AjjTiTUjiWWt, Flf/(Ü'üA flifbia jf ,ojfukm tor tiMpaan aifoTerk■. ׳ AMÄ» «־• t&täm 90h tfö/L -JOu lupt g*zsn dt jredUlkgf _ Jfaürjiejaf derTerkdetnaUm m'xlfti) tun* nar ,.״dl goldeflß parde •®»Jfe. J^'Orfn rutfuidivteeWit« iig" KMiglHWar ptpn•bri&funim• In\ijn*ii ttn Zßtonfr fta) xiehl ״״. Inplnt. Tut im dl goldene pure» a frag: Du hott gmn di .neditika tttf't Fakntjczt der fitzer dem tztam un klart: ״Di nediHke teg"... Nüzt Aaren.■.Nlai Igrhert. II. Ornaalejn. KckFiE mi *t « at#? arithln m A •*Me «0)m* WWi-Äf*SP 171i er »n A gnldmtr HU« tun UQQ UV Wt ä ejjn lkadt'db«■. un frejd'ta'dte 1*.gePpfflt "Mr- Knfn ■itomH mm, Tritt trgle• ■ Ze» fit, froj in nm0rtn;mv*, knii Leby.» ich-her ckemjMnui» E Fngt gomUrt di ptme, ttnvjt *lein At di froj in tvotrtn uv» *zprejt ir Igemejn ibem kvjnwr bajm raruFfnntm *met, Zi a di almorM (un dt jutAHke leg~. 0304 ze et ChabD . . ..—T nadner famlChtung» akEdÄihMrdhat die' *olageabUb'Ccr oütämni' Uk -H ünxewendete talttik fuö oebrechn, unceexmetem letwedn ga]*Ukn un morllUta art denken, welcher hot Weh noch *0tunen bajm korbn, kede) aab] arum .cu pftrtdlWm ■welchn ta 11 thdarn widerattaud kau tejn e*]b na da« 1r tm nlaat Ölungen, hobn bawhn dl ojfeitahde-bawegungen tun Trebllnke, Soblbcr un andere tojüagern. welche hobn baarlm taktln, dos cröcdem, woa dar jld getuuendik sich unter' dem «techlkn elektrl- Wrtn drot, unter dem keslderdlkn kochen wer im ftia mtlecb bamodrei, doch ta zajn (nentszlech denken wart likwldlrt gewdni, an tiät umlejlk gemacht im cu gegntatn. Qanc richtig la ojen dar. der hier lieber drang cum lebn, denaegUcht aro]s waltn Ibematlrlleht vl latulcje fanrn ment» ln er» raament, Ir mer wenflttr etülch oa dem WZUnk^wn a Chat» welch famtejt un filt dl gelar wob drot Ir. Der mengt In aaa woment wert lmatand cu euin aielcbe lachn, woa *eben 0]a in a normaler ca]t cu ta]n unmegllch un kantastiia—un do* la take geaen mit undr )ldn. Ich artrejeh do, unter mit und», wajl gor BaueH tr « lejI menton in lebn Zen bagin dl tun off gang, Ztmlen fruchtn fun zejer «*irebn, S"rn! nmei<bien a’glUr mit gezong. Ändert muxn blinde ojgn, liojch hejbn dun turnt geroendet, Vn Mit *xtoaren ctar farcajgn Uiuhtlot fein loxniztner dihefit. Batteri le n taßmtnittn nnrfteß MZÄiMFwWMkHck»,«'« ®mdrMjAgeh . Andere dakign ü baaert^ ׳ niiMziotfntihln’ wahitt tejlfoUd grv$ Szttnaik wf a/r taja /*rkrrt (>#j frag *ü?1f/4rw>*n? unfkrmotf %sai onjnritäa \ «am MDKWVi la unr helwt un 1 HtWkL-tz'vtOhq ... dxürt wtMn.teaWsM^M«. chojtaer MW. «W'WiMS WM_ *׳egzUtht reine rucbnlWuke hlwiwibut haneleau Jed^tnn uhd־^ tl£n glojbn ln unter ׳ OJfboJ kaum lldlatn (un dem haöhem r hinlm jlLarn lolk ln j fult-raltn eher tun « cukunlt. Menaan welch» batelllgn Weh w ar» mxlba. all * wajl &m mit Weh ainddclm olt a mast. 01 f lang» cajtn btelbn se!un• fergabar. atlle unter nlthdlne tanorgtr kenen Weh Mt bahekrto fuh' olrdrjkh *ejer cutrtdebhait hm tu enjeadlke hdlae A tpeejeta charakter hot gt&ugn dl rnübe dem (oilkn «abeft Welche W alngeordnt geworn lekowed dl geat wephobn uni betucht hm lErec Jliroejl nn Amerlkä. B'bot arojagetrotn der größer klalh ' . honuw Wolgelemtcr kun werter dar' achdu* Un jldimer «»». ־'hot-> andaax hot da* danke Problem Mageren ba} andere, welche hobn ojeb cutelik g*. tollt dem xelbn golrl woa mir. ' Es 11 nie« oitgextlatn, doe men kon 0 kolk Aztes cebrtchn. aAlegencllch es opwlszn kun der olberflach. Ei Ir not Ober megllch dan, wen das kolk, fennogt nlsst ot dl uralte tradlcjonele fergangenbajt tun akszoocsdlkn galat. Wen tajn klier» baWrt elcb Mat ojl inerleche, Ui ajngewurcelte knlturele lesojdea, Kultur ls nlsrt ka}a rach, welches m'ken Ointasn In dl enge ramen tun parte) oder welche es ix bawegung. Kultur, geherf dem 101k: dos Ir ta}n ajgntmu, mit welchn er sitoldrt: un Jed* jochld, welcher batraelit weh ab mltgtld tun,1Äk 1* ojät »eraejle ft szutet cum floWkn nacjonaln ojeer. WI mir «eben also. Ir der termln mit welchn men hot und» gekmjnt al» »am hasejfer“ nlat ntark Ibergetrlbn... dertber, Ugt ojf undr a chojw, «1 wlsn wl geherlk opeuszaen Jede lnlcjaUw un lajstank ojf dem oder indem kulturein gebU: an unter- *zld ln welcher es ix opcwajgung. *01 es rajn teatr, Uterator prese na., alcwt* tr nor felk cuslarkn un cu hojbn dl Moralist« wertn tun' dem kleinem hejlale lebhgebUbene Jldn, terw&ndlndlk Weh alz moderner amhd hoejst, wos toi balajehta dem langn. sxwera anstem mldbar welchn tnlr machn durch ojtn weg cu undter entgUtflcn dl. cu andrer nacjonaler trajhajt. ■- wtd■ *ch«t־nzah»rt;r Jldh« «tl£ z»Jne kraj»1. _ derwekt j*} HjükAWStz1׳M.r. */tuiti'. m* janücr «LW _ blndti ,kdütrat rrrhat Mt, kdusrät hililM Sbote arvjrgetretn eh. Prldenron »WWkun mnahale} hamsrkar Agudas JlaroeJL Errbbb ojsgedrlkt zajn cutridenhajt wca mir *eneit tun dl welche hobn gelernt fun dl leete Jom fun katastrofes un churiMnet. Af-afhobn bankrutlrt nie materleie onxxo] Ungen an atltes hm^KoJchi weCem ladt «all et kol haeball nage" un nur taltn gajftlkn koacb un haagoche cusamen wet aaln unter wlderojfboj: kl 10 bchtS wiodekoa-Ä, kl lm baruach“ neum Ad’. Sliotw ojeh mvteil genumen andere eitch Mit grujs pater hot Weh dl herleche meslbo geendigt Klbuc ״Chofec Cb ahn" Bamberg. Ch. Bcrkowl» Sx Zlnsttejn. enetrt oöildlecJt 1. BRAILOW, Dl lecte stklMttraln tun der tun hobn ongecundn dl Uojster stplen mit dl clomtm an dt amkegntberdtke lenster alt rojtn tajer ongegoan. Dos sttetl Ix wl a bejs ojlem ertU, ongefiU mit tojte strek. Der raalech hamovst was»« Weh dl hent, un nonejchlt etnlsi mit cutridenhajt noch tajn opgetun sttlbl arbrt. Durch dt fencter tun hinter dl ftnhenglech kukn afir denarokene uiralnlate penlmer, un *olden Weh ejner mltn andern, cu wel Mixt mit undr dos reibe gesteht... Opgeurtorbn Ir Jeder bawegung ln die geweeh. A «Mk blech beugt noch tun a dach klapt un ulacht on ik gepllder. Do» hobn mit 0 sao eurlk dl mraemenex (ukratnlne polloaj) ollgertm a holdem un arojsgealept tun dort dl alte reblou mH noch awel trojen. welche hobh Weh dort kam tejt bahaltn In mltp «ose 10) ft durch anderer galer hunt arupgelort draa ek cwteen dl fl* un rocht mit der morde ratlkkiech fwgUwcrt blut tun dl ttdojsWm, wo* men hot te) nor woe 0!t awegaie awekgeflrt euzaaen mit die welche. jenen cu tus gegangen. Der bunt hot lajns gepakt. Olt abetgl nebn a ccbrochener sxtub Ugt a Winter Hit) cutamen mit dl gehira woa tenen nor wos arolsgeklapt geworn tun Awromele Pal ins tua Zel hobn getagt 01 er hot gencen ojf a dal». Wen MW doe geklappemj tun dl flache pojertsxe flrlech wos kenen fun feld engefern un Ibergertso dt. tolle sztllkn|t, wolt Weh ojsgedacht, ar dl cajt hot Weh opgetttelt,lnm umetlkn welt-cholel. On cullbn ojrwekn fun srlof. a «tot mit men er trojen ,un Meine klndtzrlech firn cum grob, ud ule wl ejnom oJssWin — wet <u weit Ik a mlnut arum untorgeln. .... Dl flrlech mit dem ontun tun dl gesttwene brallower )ldn hobn Weh dementert. Noch tejyhobn Weh gexWt a machne dajean.rait ukralMao poUce), mit wade chatste gelecblern, gewlclt Weh. gelacht, g«worin ejner ojfn cwejtn, gesttupt Weh mit Uljoniazn nachea. Zejere malbusztrA tenen gewen opgeszprict mit blut, dl biktn hobn tej gehaltn* wl szpilechtech In dl hent. Der Debits kamtsar hot a mach getan mit der baut! hobn Weh dl fl riech opgesztell ln mltn eentor hm «teil. In ejn mlnut arum tenen arum dl flrlech gentansn fll ukralnlste goj«, eitere, lungere, te» mit klndec ojf dl hent Bctapt dl sclojre wos 0]t dl flrlech, wl ojf a Jerid wen » pojer brctigt aro|*cuflra ln a cajt tun Hunger trist gebakn brojt cu farkojrn. Ojf Jeder flrl. Ir ojsgewakzn a dajcxl bojgt Weh alemot ajn bejbt ojt amalbun, oder a por such; un warft es cwlsxn ״publik um", do* .Publikum" arum wert lebendlker. Pan dal to paUlakol Pan boUnkll Pan sapotkll Pani Pani Pani Spaslbo, Spaslbol Ach nwajnen I hbt der da]« woa 1t fun drrwajtna adt a fotoap&raU gesitanen a gesrrel getan. A wa!« getan mit der hantou dl flrlech, o|tn magaWhl DI flrlech hobn *ich a 10t getan eum magewn. Wer bajm gar la es dl grojae gewittere mul gewen. Ba dl sowleta hot men et Muh gerutn. un ject I» es der magaxtn tunm JldWtn hob un gut*. Der «wer da]et mltn aparaU. hot a mlnut noebgekakt dl flrlech wo* aenen awek werloindik a wolkn »tto|b hinter Weh, a kuk getun ojf der flnsterer umwlrdlk« jkilentele“ wo* I» srtejn gebllbn mit dl malhuxilm ln dl hent wi dl goJIemr. Er hot »«pal getun. farojohert a eigar un geltet Weh rechte cu der ukralnlraer Police!. Dort genen geotenan dl g«0 arbeUfejtee baalej-meloehes welche der Debit* korajaar hot Iber geltet ojt cu badlnsn dl d»jan. un derwajl *e} ge- *renkt dos lebn. Dt polteej wos hot n] gehlt hobn Weh tar la mit der grester chnite un untertenlkajt * srtel getan. Kr hot cu der Police) a wank ge gehn un xe} sensu awek. gebllbn 1* nor der dal» wo* ix gewen mit *aj. ״dl mitte herunter, fertlacfatol WlflJ ttük tenen gebllbn? Ml her komlsar* hot do* nefestl ln Kinem *Wnel geentfert. Farwo« 81. Ich hob doch 80 batojln? Donner Wetter! Wu Ir der 91-ter Jude? Do* dajcxl hot a nem getun a 1 Ingele tun a Jor 8“ arojsgeslept «* fun cwlsxn dl halb toste Jldn. ״Ich hob lm gepakt ln a keler «art wart lang, un hob Im cugeflrt cum grab, )ent xenen *oojn gewen farsxlt. SpeeJel tat im grabn a grab hot Weh ntext geglast, hob ich bamloan cu lorn lm ojf der cwejter raje. — Der gebt(* komlsar hat a mach getun mH der hont, es xal srti! xajn. teer *wet walnett wert demosnl — ״Mer paWrt nt*. Ir kent »Ich ruig arbeiten. Ir b!a]bt *tun lebn, baxajtlgt hat man nur dl Matt fehlkA Ajch. pasltt ntxl" Punkt in teks wochn arum. erew aowuea, hot men ojfn telbn plac ojcti di iberlko Jldn awekgeflrt cum g-־hb. Der geler haut heit wider gesucht fargltsrert blut, ober doa mÄ hol er nixtt' gefimen. wajl al» seaen gexXtett geworn ojfn leid.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.