Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 4 (5.4.1946)
- Date
- 1946-04-05
- Page
- Seite 7 (sequence 7)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-9729513--033-9721950- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
Fun a Bikur in (OJiflgg *jndnjksl *gpRS* Der tag 11 » Seiner, a warmer. di iuft mild ongczapt mit trtllng reiche* tun cruketw erd. *zprocende grlnsn. »Io *10) banlikend Stil .... Und*« ojto — ongeOrt mit'd« geniter hant fun her Endcwajg ttonicer tun O K. Bamberg) — gUczt *Ich nnel Iber dl **1*1- Urte wegn. Oer «xo*eJ tul mit spadrnde dajczn .- . onel targcen ex da* folerlimd Ix tarlarn. Dl daiczsze , patrtotkee" Oln *Ich ganc gut ln der ewlwe tun okupacjc kein« . . . Nor at kerewen mir op in a xajt uo mir *»Inen szo]n c)nzam. Der weg slonglt *Ich cwlszn hojche went tun naketc bsrg. fun mol cu mol dekn *ich ojf far deine ojgn herleche netur pejxaxn, landszattn mit ruik Ulkende talchlcch. alc a*o] raaJe»teUs krem, epes dermonl es dir gor nontes. helmleches un kargest *Ich cumol az du ge- (Inst zieh gor In der (arbluUkter B&warje. Däne lebhaf ln olto In welchn *' geflnen *Ich noch ewe] Person, der Rabiner Spiro — der bahdmehe. un (ra)laln Blnsztok. Der geszprech — cWdszn dem rablncr un her Endcwajg wert gcflrt holptzechlech wegn dl iundwtrtszaltlecho kibucim. In zetere rejd bamerkt zieh azojm zorg un Ibergegebnhajt. az dir ducht zieh az di ewe] menszn hobn'ejn ojfgabe far zieh lech arnjndringen alc nier mit na!» punktn ojf der (arszoltencr erd. Aro)sra]sn menszn tun Slot, fun dl negl fun spekulacjc un Iberflancn ze] mit gewalt 0]f der erd. A min ..dlbuk״ rachmonu liclon Mit echter toterlecher Ube wem arumgeret ale Problemen welche baszwem di arbet fun dl so!n gesafene kibucim. Mir fom durch di herleche gegnt baj Pegnle un szojn za!nen mir in erstn gus fun kibucim. " - »SSTIW - A rein hei ho!z. arum stell a fre!leche chewre fun dl kibucim .Banatlw un ״Klar Gllksmin". erst dueht zieh mit ewe! wochn curtk arojsgefom olf kibusz' un wl gut dl chewre Mt zieh do. In splc fun ewe! kibudm stell der ch. Zllbcratcjn — 0]»«- minister, d. h. mcnahcjl tnjanej chuc, der chl Najman Jechtl. der ch. Cwl Rajnharc — agronom. git undz Iber tznel a baricht: In klpuc meoraw gefunen *Ich b*J halntlkn log.70 chawejrtm. *’Ja dp art bl* 130 man» Dbrläbue furmogi BO h* em. 31 kl. 3 Tetd. 1» seifelech. 150 olfe*. kroUke*. dgn im chaiejrim. A grojser le]l feld Ix szojn farlikert an f*r*e)t mit gerntn. s' satt Idch * gemlze gartn un . . »' hojbt on ge]n ojf * derech. Mir bozuchn dl ebner lech welche machn a ganc gutn ajndruk. Dl hlstorle tun klbuc I» a ganc kurcc. Noch lange bamljungcn tun Rabiner Spiro mltn C. K. dal der mlllter-reglrung ln Pegnle hot der major Skinner derlojbt 1 hernemen a gut fun a nacjl. BalhllOk Iz gewen der her Meks Kenlger. un dl chewre iz gekumen, gezen un famumen. S'zajnen noch do fll swerlkcjtn in klbuc alejn. cu alem crsxtn: we}- nlk derfarung In landwirtsatt un ln ftcucht. cwejtns mang! ln gelt, medlclnls* hilf, un spa|z far dl ft). Es 11 cu hofn u swerlkejtn wein mit der ca)t baznJUkt wem. Do stell rzojn ojf der wach der ch. PUwner Codlk der nomlnlrter - ralcad der mlllter-regtrung Iber ale kibucim ln dem landkra]*. a tlchtiker un fijner mens welch« iz bujhllftk dal alem. Zer fll lajstungcn brenkt far dl ale kibucim, der zejer energtazer 'un slmpatlser Blacharz Kalmen — mcnahel machlekct hachszara bajm R. K. an alter klbucnlk tun far der melchome. Ol Er git *ich gut eu derfcenen dl nacls ln dl ale etter, welche hob» far Im mojre ejmas-mowes. — SCOK W — Mir farbrengen noch a kurce eajt mit dl chawclrim un glajch fom mir op ln klbuc Lochamlm Iwrlm ..Negcw'' ln Polter. Der klbuc Iz net gesafn geworn curtk mit a por leg noclin ״hejan zuntik'• In Pitt. Mit umgeduld hob» mir gewart -cu ten wl undxere partlzancr hobn zieh ajngcordnt. Ot dementem -mir zieh cu zejer mokem mtklot. A grojser transporam* ..Bruchlm Habalm" un mir. >a)nen szojn c’wlazn dl kombatantn ,,Wl gelles? Outl Cdfrldn? Wlden andern, a kapore ale stet far und*« klbuc.־ ... I» laltung fun kttruc ln dom cMudMNOI tun Elefant — mmkjr, Szaft Awroam « taadrich, wiruzall*!alter r- JBlglech Bzolem. gbtbar — Barawicz unfl) farwalter Mfllkowzkl glbn undz Iber * kttren baricht. ,Der klbuc hantelt tun 63 Chawelrlm tun ze! 18 fro)en un I Und gebojm szojn 40• Mir baden 3 hajz«, 70 ha erd. 44 ÜJ. 30 hin« un 1 ferd, ln algemein jt koloode «trlsalh Arbet Iz do a maxe, men muz szojn *kern. ze)en. ajnrichtn di ebnem, bakn bmjt — alc lz noch ein grojser Chaos, alc i* noch frlsz ..grtn''. »' wet noch gedojm a cajt bl* dl chawclrim wein zieh ca gewoinen cu dl naje badlngungen." Szojn ln dl erste teg 1* farzejt gewom 600 kg. gersztn. Alc wett getan mit ejgane kojehea. *' feit zogar an "agronom fwu zajnen dl alc agronomen tun .Jderkaz"? Noch nlszt cajt ze] arojz szffcn ojf dt punktn??). A dank blojz enlke chawelrlm gewezene po]rlm. wert alc gesteh ojf a lad. B’ fein betn. dl merhajt *zloft ojf der erd. mit szpajz iz noch o]ch nlszt in Ordnung, ob« kajn farcwcjflung Iz nlszto. Der beker bakt seine un gute brojtn. dl frojen — a gexunt ln zej — Htwackcs — kochn geszmak un... men hott 0]f beser. Mir Stelen mit ejnlke chewre o)f a bergt bajm gro]sn holz. A grojsc rojtc onsztraUgc zun lozt zieh alc Ufer arop cum horbeont. alc wert fargoen mit a fern per rojtkcjt. fariracht kukn dl chawclrim olf der fargeludcr zun. EJn« ruft zieh op ..modne . . . erst nlst lang, mit a lor curtk. hobn mir noch rujntrt. hajnl szafn mir curik. un wo»? Alc olf . fremder "?rd. Farwos? Adrabc. entfett lm her Bewln. farwas Mir gezogen zieh haitlk. Bajm awekgejen szrajen dl chawejrtm: Farge» nlst in undzrre kulturele ongeicgnhajt. szik undz kulturcle kojebe* . . ha! wos zogt Ir? «bet un leer־ cu wtln mir den mer? Molodtcyl FH derfolg. — MAAF1L1M — A 7 ornt Di felder wem badekt mit nepl. undzer ojto fort forzlchllg Iber dl szroole wcglcch welche Am tun ein klbuc cum cwejta. Dl gedanken kern *Ich noch alc curik mim. not wo* jazteztnem Jfagaw'. . Har Um xkris i* fiüert*d*׳ kajh a]t;; Ea lejeht szojn tun 4er ־wijtxui dos tiojs tun dl klbvetm ^MaaplUm1• un *TfeKZeehsJc“. bejd* ojeh tun Hoch*m. eusamraKcnumcn ln hsohsssra aeurewet. Mir gejen arajn in & nlderlk ciroerl, es Men * ccndllk chawejrtm welche ftm — noch a tog nwere arbet — a lebhafte sleha. Einer tun dl chawelrlm a lltwtszer kluger bocher, dercejlt undz «Ul un daazajdn; Mir kamen Ject fun Femwald. wu mir hoba famumen a ganc ongexen ort. Ject aalven mir do der ״garta“ fun 60 chawelrlm. mir szafn ort rar noch 60. Mir basten 68 ha^erd. 4 ha]»r. 36 kop fl|. 6 ch&zcjrlm, 70 *hlner. szepsn. kroUkes un blnsstok. Szojn farzelt gersxtn, wejc un konlczlne. Der klbuc hot 820|n a zclbstfarzorgung. In algemejn fUn sich dl chawelrlm gUklech, a gut ajngeordnct* ferme. EJncaJtlk bamljen sich dl chawclrim machn dos leb□ szener un frejlecher. Oftc pglsrot mit andere kibucim. a szejner cucamen lebn. Der klbuc hot a grojsn kultur-kolektlw. es wert - geßrt szejurlm fun Iwrit, dl merhajt ,rejdt szojn ganc nzcjn Iwrit, landwlrtnafUeche *Jehot. a bre|t farcwa|gte arbet fun hagana. welche wert ongeßrt fun chajal Oer- «on Pomeranc. Der chawer Kirszenbojm — Duwdewani Art hlstorle. Iwrit, palestlnografte un andere kegnötandn. Es set sich on a grojser mang! In llterahir un cajtungen. Der klbuc *stejt unter der lajtun fun dl chawejrtm Rajs M. — masklr, Furman — madrlch (mlcad hahanhaga haraszlt), wlrtaxafta lajter Rotman un andere. Orojse hilf gU der clmjal Ran. weicher Ir der ojflejer ojfn ganen gus*. Es wert organlxirt a blbllotek un a dr&m kraj*. Do* lebn hojbt *Ich on cu normallrlm Es *ajnen noch do ftl azwerlkajtn, rclbafamtendiech.' mit dasspajxung, medtclntszc hilf un. der takclw U noch ojeh ntset banteftkt (es U gewurwn a* dl machlekct hahachsxara ln Mlnchn, *01*lch ,faririWri»tm wefo tf•» alfe»*-» Mw«Ma bet» koxllumcn.m, sich. c!b«‘tzpc'*i«n 41 sthnuft» '» gätoJbcQ« oo *dit chiloritze. Ult fc*14 tu Juten fwloia MWWZ darifcr-wueme nriwu. ■ i.:'•" Unäw riebtung. 4* i» riete*1 -tar rmruic .0.־ krtlt-klbuc jOrtfltalf•׳ « «Ule. " — CHOPEJC-CBAIM t Beetee* ' In weg bUfttOm ntr noeh dem n*J ־>»4״ ebenem punkt fw 34-35 ri-avelrim ttte 3<*nk t klbuc ״Chofej* cterim-, D« klbuc tun Ug*r *f°.?*«»־ ine fun Bomber welcher lachet nein lang nach harhtzara. hot elntDech noch grojte html- Jungen, getanen Zajn .Tlkun״, «ne* der Punkt anszprecht nlst wajl dl tederongen fun klbuc. welch« cejlt hoch« 130 man, ob« a Bllkl tlkun 1* es doch. Bajntlke wocli gejt sajn aroj* * tejl 0)t klhus, cs b!a]ht undz nlszt Iber wl blojz cu wtnszn ze! derfolg un gWr In zejer n*)em ort — QEUI.I5f — Noch » 15—ro mlnut. kamen mir on ln dem szojn 11ermontn klbuc ..Geullm”. Undzer 0)10 farfort' In bre)U1 hojt. In chadar haohel lz waren! un angenrin, r Iz do kleine col chawelrlm. ibcrlic ujnen stark famumen baj.dl wäln in-stat B*7reuth. Dt Ordnung ln klbuc lz Iberasznd, alc firt zieh zaoj wl es Ort zieh tn * normal« ferme. Der baricht lz a trukener ober dos mol ftl mer Intereaanter. cullb.dem wos der klbue Ort szojn xaln tetikcjt 6 chadoselm un hot zieh glencend barechtlkt. Der klbuc basztelt fun SS man. badet 25 ha erd. 16 Eil, srpsn. chazelrtm. Junge rindrr. terd. sei 1r k?eJ<taB* ** *2»«- “..»Je izmeglMS cp f*r**afn. nor.. .tedthojäS• fenctet hotmen ongenumen » fuln ztuHi’S ־»*»י,. Men Ix famumen mit bofcb-paittlk •*J** wo» .xr wwt gewom fun dt unter «88■. hlsgoehe“ wen ntst (B peäaaamte *nrgr far tri fun Raten« Spiro an dl ehttwelrtca Endcwajg on Tenenbojm. ff lz wert eu bacejrimen dl stark «nttektte *Wtarele Wrbet — geftrt durch d» chawejrtm lanketewtc* 3z Gn>]*e hm güm Walter dl chawejrtm Han iE. J.) un Btecha«, Mtr bawajzn nlst alc bakakn. dj so 1* aaojn ganc a spetc mK a hardka )«««« koaghr fartozn mir dem kßme. Sxpet ha) nacht kern mir *Ich curik U hejm. In ojto 1* *zUl. Jeder *jner tz farnumen mit »Jnc eigene gedanken. . , . chaiom bebakte Jtdisze chaluclse ferme» ln Dajczlmnd . Jungeezke blamen noeh aza blutlkn azturm. Epe» umriojbleeba —. Nor fun mol cu mal hem mtr daa murmle»» fun dem ch Endcwajg bajm rüder . . ..Choc» noch m cexulUk kibucim. noch et* leche hundert Jugcntlechc gexur.t msehrii do* I» d« gebot fun der *zu!־ ' u. g. Hemseeh kunri Fun Lagerlebn Fun Bamberg Qjneg. •* _ Mr-J __ ... Aixiscordiit tal ״«qR»- tJe*tncm Chanakas-HAbals caratnen mit dem tntdicjontln Ojneg-Siabes- In szejn delcarlrtn sal — hobn gvaztmmt dl Uager-itjnwolncr vn baj » NU gtpajcta £31. baj waj* g^dette ttszn — ln a gehvjdener «tlmung »m geeint der ownt durch dem Ch. Szniccr. welcher dertejlt dos wort cu a bagrlsuag dem Rabiner Sptrv. De rabtner drikt ojs — ojf a hejmiatn ojfn — xajne stmpaUes far der axoj nontcr und* organlz&cje fun jtdisze front-bempfer un partUaner un ködert ojf cu selbst* bahcrsxung un nlszt ojalodn dl energje dort — wu men ken zieh baherszn. Der Chawer Ztnsztcjn. sogt *Ich arojs Inm zelbn gajst Der Chawer Ouümowtcz hot unterget• srtrochn az di kombatantn organlzacje lz dt ejnctke welche bazlct dem ko jach ajncuszilan ln Ire rejen menszn fun ale srJchln. Idejen un gruplrungen — welche *ajnen dl grunt-prlnclpn fun ״P.CH.CH“. Dl grst nemen a aktiwn antejl ln der slmche. mit ge sang un deklamacjee un redtaeje« ln farszldene srprachn, szejn ojageftrt hebrelsze Uder hot dos frajl־ Rolcman fun Budapeszt. OJch di kombatantn kinderlech hobn zieh preientlrt far dl gest mit fanaldene Uder Der C11. Sznlcer szllst dem ojneg — mit dl werter: ..Noch dem ojneg *zähes, wet kamen a woeh fun arbet.“ Chaim Chol-2ahaw. Fan FUrih Szojn 4 chadoezlm. wl es geftnt zieh baj undz ln FÜrt, der geherter mlater D. Cuker. A dank *ajn jidlsz harc, un groja fanatendenlsz cu dl lajdn fun xajne brldÄ un szweatcr tan der ssejrlt haplejto. hot er fun dl ersxte gewunen dl almpatle fun undz *lernen. ZkJcndtk Bztafk famumen mit ta|n seinertsxe flicht, hot er doch ejbQt getanen cajt cu widmen *ich letojwas xajne gellten© -*ö-foti lind*, bofante te׳ tezdaniteia 40, Mg» dt JariJtodtmg mit adjant tete»> poch» la AmarBte. Un eist »er cwlaaa und* fct cajn oamtn hakant. mir k«mm Beim *feg» »»Jo tetdejt far 4« *aejitt Implejta OJch tn Bergen- Beizen. Frankfort. CaJUhalm. wl « tz stendlk gewen cwtszn dl UeBtUate. Vf ciloatettae organizaeje In POrt. drikt ojs Ir luurikxtn dank das balfbto na. D. Duker un wfnsat lm.-ln.kuren mit lm caxamen ca arbetn tili bajm olfbaj tan andrere ejgan« heim. R Ztng«. Fan Bayreufh Waln ln Bejrojl. Wl rmridet undz. undzer kerespondeot fun Bejrojl. *ajnen dort f«gekumen wate tun a najem kemttet. Di «rin zajnen farba ln fulsztendlk« Ordnung. S'zajnen geweit gewom folgende perzooen 1. Gel« M 3 Dem«« K * 2 Brilant A. 9 Jankieiewfz Sc 3. Szwarcbojm L. 7. Lemcr A. 4 Zorn« U Di lecte ewe) zajnen arain mlcad dl ״kibucim״. In der rewlsjons-komtsje cajr.cn arajn: 1. Waksberg Ch 3 Zemcl 2 Blachan K A Dank Dem ch La!t fun sztotlsn konsltet drtk ich oj* majn harrtkstn dank far dt aroj»- gcwtzine fartnteresirung un hilf tn der cajt wen ich bin gewen ln *zpttol. <211 Ochs Rasa on tua ACHTEN G! JugnUtche du 17 lor un srwangere frojen darfn zieh regutrlrn. wegn *UJ», In stot komltet Bamberg. Hanutr. 8. cimer 7. als* szpeter fun danerszUk dem 11 H. 4SI Dt regtatraeje kamt for fun 10—12 f. m &ew izetiel bz du Siudhtf■ $äm du Cu$eUui$Uait cu du cifauisiU'zu i/deUu^ouüzacit!