Milgroym · 1924-01-01 · העפט 6 · p. Seite 36

וע^ו״״*** 0■■ ו*|<*ח*ו>*>ש***<<<ו<ו><>ווסו>>ווס^^ ו׳&״יץיסי״ײ** *י •^חווס>ו<1(1>1111וווווווו(>ו>>ו1>וווו(ווווווווחו>ו>וווווווו1^1[]]| 6וו*ווז*<>>*><ו>ו<ו**^ו>ו>וו><וו>ו<^ווס<ו>^ו>>ו*<1ו <^< 3 ^^■ו(>וןו?ווו>ו*וו>וי>ו>>11*>וחחחדסז*151ס£>*ו{11| טוביה הכהן/ ראדירונג• אויס דעם װערק: ״טוביה הרופא וספרו מעשה טוביה״ פון ד״ר א• לעװינםןןן/ פארלאג ״רמון״ 1924 79£ 0£ א*975101? 1514^£(. * א009£ 11*81(71־* ז\£0? ס0£טס£0?££ .ז־£א£/י .0(1.1 .0א¥1*08א£ .11*1181־!־ 1924 א0םא£0-א£1?8£ ¥א*?4?00 0א1א08£15? א0^£1 .(£\£?£8א א1) 14*7081 5£**!\ ^1?0£0י 1415 סא* ,¥?טזא0£ 18111 טוביה הרופא שפעטער באזעצט אין קרעמיניץ♦ זײן פאטער משה נאראל׳ אדער ״מאשידעס״ איז אנטלאפן פון נאראל אין יאר ת״ח (1648) פון כמעלניצקיס פאגראמען קײן דײטשלאנד• פון דארט איז ער אנגעקומען פאר רב אין מעץ׳ װעלכע האט דאן געהערט צו פראנקרײך• דארט איז טוביה געבארן געװארן• נאך אלם קלײן קינד איז אים דער פאטער געשטארבן און ער האט זיך דערצויגן באם שטיף־פאטער׳ רב שמעון באכראך׳ אין װארמם/ אינאײנעם מיט זײן שטיף־ברודער יאיר חײם באכראך׳ װעלכער איז שפעטער באריהמט געװארן דורך זײנע װיכטיגע גאונישע ספרים• טוביה האט לכתחלה געלערנט בלויז תורה אין בית המדרש אין קראקא• אבער אין אים האט געברענט דער חשק צו װיסנשאפטן און כפי אין די אײראפעאישע אונױוערםיטעטן האט מען דעמאלט קײן ײדן ניט צוגעלאזט׳ האט טוביה זיך גענומען אינאײנעם מיט א חבר׳ אײנעם גבריאל בן משה אונטער דעם נאמען איז ערשיענען אין פארלאג ״רמוך בערלין א אינטערעםאנט ביכעל פון ד״ר א• לעװינסאן׳ װעלכעס אנט־ האלט די ביאגראפיע און די װיםנטשאפטליך ־ ליטערארישע טעטיגקײט פון דעם ײדישן דאקטאר טוביה הכהן׳ װעלכער האט געלעבט אין 18-17־טן יארהונדערט און איז באװאוסט אין דער העברעאישער ליטעראטור מיט זײן םפר ״מעשה טוביה״• מיר געבן דא פון דעם דערמאנטן ביכעל רעפראדוקציעס פון טוביה׳ס װערק און אויך אײניגע דאטן װעגן זײן לעבן און זײנע אנזיכטן אויף ײדן און יידישקייט. טוביה הרופא איז געבארן אין יאר 1652 און געשטארבן אין יאר 1729׳ ער האט׳ הײסט עס׳ געלעבט אין דער צװײטער העלפט פון 17־טן און ערשטער העלםט פון 18־טן יארהונדערט• טוביה האט פיל געװאנדערט פון שטאט צו שטאט פון לאנד צו לאנד נאכזוכענדיג די װיםנשאפט• פון זײן גע־ בורטסשטאט מעץ׳ װאו זײן פאטער איז געװען רב׳ געפינענדיג דארט א באהאלטעניש פון די קאזאקישע פאגראמען אין אוקראינע׳ האט זיך טוביה געלאזט צום ערשטן קײן פוילען׳ דערנאך קײן דײטשלאנד׳ װאו ער האט שטודירט מעדיצין׳ צום אנהויב אין קראקא׳ דערנאך אין פראנקפורט־אויף־דער־אדער♦ זײן דאקטאראט האט ער באקומען אין פאדװא׳ דאן ה$ט ער פראקטיצירט מעדיצין אין פוילען און צום לעצט האט ער געדיענט אלס הויף־דאקטאר בא פינף סולטאנען♦ טוביה איז געװען פון א יחום׳דיגער משפחה• דער זײדע זײנער׳ אלעזר װעלשים׳ האט געלעבט אין צפת און האט זיך 36