Milgroym · 1923-01-01 · העפט 5 · p. Seite 15

*'*1 ׳ '״< ,: ׳...?**־;8£*ו£!3*ו - ־-־. י'' \ :^**ג׳־-4 .*:ר־ס^?־• ־^י*£ ,^י £מ>£ בודדא מאלערײ אויף זײד (א אומבעקאנטער קינסטלער פון 14־טן יארהונדערט) ־מזרח־אזיאטישע קונסטאפטיילונג אין די בערלינער מוזעאומם ¥?ט7א0£ 14111 ,7157?^ א׳^יסא^אס >51£1 אס ם7£א1\׳? ^םםסס 1\ט5£ט1\ א£1?8£ £א7 0£ א8£0710 7?\׳ 710^51^ 57^£ £א7 1\££0 אונזערע קענטנישן װעגן די אריגינאלן פון דער כינעזישער מאלערײ זײנען נאך זעהר ארים: א קלייינער אויסשניט/ װי ניט איז פארגליכן מיט דעם/ װאס די ליטערארישע מקורות לויבן- צוגעפוצט לויט יאפאנישן געשמאק׳ דאס איבריגע צו־ געלעגט פונ׳ם װײטן װידער־קול, װאס קומט פון די אומ־ צעהליגע נאכגעפיהלן און קאפיעס• דאס איז אבער גענוג צו באשטעטיגן די מײנונג/ אז די מאלערײ איז די העכסטע שאפונג פון דער כינעזישער פאנטאזיע און אויף אזא אופן אײנע פון די רײכסטע ערשײנונגען אין דער װעלט־קונסט. מ׳דארף עם באגריסן מיט פרײד/ װאס די מאלערײ פון כינא געפינט בײ אונז הײנט אזוי פיל ליבשאפט• איך גלויב ניט- אז דאם זאל זײן בלויז א מאדע־זאך פון דעם װאנקל־ דיגן געמיט• נײן- דא זײנען פארהאנען טיפע סבות װעלכע האבן געבראכט ענדליך דערצו- אז מיר זאלן אנהויבן ערנסטער בארימטע מענשן- צו װעלכע די בילדער האבןגעהערט. דאס זאגט אבער װעניג• די אויפשריפטן פלעגן שטענדיג אפקאפירט װערן אינאײנעם מיט׳ן בילה מ׳דארף זיך ניט לאזן פאר־ בלענדזן די אויגן דורך די שײנע אויפשריפטן. מ׳דארף זיך אבער ניט לאזן נארן דורך דער גרויסארטיקײט פון דער ערפינדונג- אזוי װי דאס טרעפט אזוי אפט. װען הײנט װאלט- למשל׳ פלוצים זיך געיאװעט א קאפיע פונ׳ם געװאלטיגן איזענהײמער אלטאר אין קאלמאר פון גרינעװאלד׳ בשעת דער אריגינאל װאלט ניט געװען באקאנט- װי אזוי װאלט די װעלט פארגאפט געװעןו בײ דאס רוב בילדער פון כינא- װאס בא־ װײזן זיך אין אײראפא אדער אמעריקא- איז לפחות דאס אײנע זיכער, אז זײערע מאטױון שטאמען פון גרויסע מײסטערס. אט פון דעם נעמט זיך די געװאלטיגע װירקונג װאס זײ האבן אפילו אויף די אויגן׳ װאס זײנען געװעהנט צו קונסט• װי געװאלטיג װאלט שוין געװען דער אײנדרוק פון אריגינאל־ געמעלעכצן פון װירקליך אלטע צײטן און װירקליך פון די הענט פון װירקליך גרויסע מײסטערס \ אונזער באקענטשאפט מיט א זעלכע אריגינאלן האבן מיר צו פארדאנקן כמעט אויס־ שליסליך די יאפאנער. אזוי װײט װי מיר װײסן הײנט׳ איז כמעט נור אין יאפאן׳ אדער דורך יאפאנ׳ם פארמיטלונג׳ מעגליך צו זעהן- און אמאל אויך צו קויפן- אריגינאלן פון װעלכער ניט איז באדײטונג• מן הסתם איז נאך פארהאן אין כינא ערגיץ־װאו פארבארגן גענוג בילדער־אוצרות. אבער׳ װי עס װײזט אוים- האט נאך קײן אײראפעער אדער אמעריקאנער מיט עפיס אן השגה אין קונסט זאכן זײ ניט געזעהן• יאפאן אבער קאן נאטירליך געבן נאר א װײטן אפשײן פון דער כינעזישער פינזעל־קונסט. דאס בעסטע און דאס בארימטעסטע איז טאקע פאר דער ארימערער אינזעל־מלוכה גאר ניט צו־ גענגליך געװען. בכל אופן אבער פארמאגט יאפאן דאך װעלכע ניט איז מײסטערװערק פון דעם מיטן־לאנד. אזוי װײט װי מיר קאנען ארײנקוקן אין דער געשיכטע פון יארן צוריק- װײסן מיר- אז יאפאן פלעגט ביז כלות הנפש פאר־ עהרן די כינעזישע קונסט. דער גרעסטער אידעאל פון א יאפאנישן מאלער איז געװען צו דערגרײכן צו זײן כינעזישן פארבילד. פירשטן׳ אדעליגע און די קלויסטערס פלעגן קאנ־ קורירן אײנער מיט׳ן אנדערן און געװאלט אריבערשטײגן אײנער דעם צװײטן אין דעם ענין זאמלען כינעזישע געמעלן און זײ אפהיטן מיט פיל ליבע - א סך געטרײער װי דאס פלעגט געשעהן אין כינא גופא• ס׳זײנען פארהאן אין יאפאן כינעזישע בילדעה װאס זײער יחום דערגעהט ביז׳ן 9־טן יאר־ הונדערט אהן שום ספקות. אין יאפאן קאנען מיר װירקליך דערפילן א געװיסן אײנדרוק פון דער רעליגיעזער (בודדיס־ טישער) מאנומענטאלער און היסטארישער מאלערײ פון דער ט׳אנג־צײט• דא װערט פאר אונז לעבעדיג די מאלערײ פון דער סונג־צײט מיט איהרע אויסנעמליך ק^נצענטרירטע חױת־ און פיגורן־אויסמאלעכצן און מיט איהרע באזעעלטע לאנד־ שאפטן־ערשײנונגען- עס טרעט ארויס פאר אונז דער כינעזישער באראק אין זײנע בעסטע מוסטערן. און אויב די מזרח־ אזיאטישע קונסט־אפטײלונגען פון די בערלינער און אײניגע אמעריקאנישע מוזעען מעגן זיך באריהמען מיט א רײה שענע שאפונגען פונ׳ם כינעזישן פינזל׳ האבן זײ צו דעם דערגרײכט קודם כל דורך יאפאן. סוף כל סוף בלײבט אבער ריכטיג׳ אז 15