Milgroym · 1922-01-01 · העפט 1 · p. Seite 13

העלענא פיליקא (לאנדאן) סעזאן אין א שטעטל בײ פאריז און טרעפט דארט פון ס׳נײ פיסארא און גילאמען״ נאך פריהער האט ער אין פאריז געטראפן רענואר און דערנאך מאנע• פון זײ לערנט ער די ערשטע נצחונות פונ׳ם אימפרעסיאניזם• אטדאם שטיקל צײט איז די אײנציגע״ װען סעזאן איז מיט אנדערע אין אײן שול. שוין אין נאהענטםטן זומער איז ער שוין פון דער דאזיגער צײט ארויס- מיטנעמענדיג פון איר דאס- װאם זי קען געבן: די פראקטיק פון ״אונטערן פרײען הימעל־1״♦ די האנד קאן שוין אנשרײבן אלץ װאס דאס אויג זעהט• באלד נאכדעם צעװאקסט זיך די שאפונג סעזאנס אויף א סך געביטן אין נעמט ארײן כלערלײ מאטױון׳ פארטרעטן און געשטאלטן׳ פײזאזשען און פײזאזש־רומעל״ דאם רײכ־ סטע שטיל־לעבן• אין פארגלײך מיט די פריהעריגע צײטן איז פאר אט דער תקופה כאראקטעריסטיש נור איר דעקא־ ראטױוע װערדע. די דעקאראטױוקײט - זי איז עס איז׳ װאס באשטימט דאם פארהעלטעניש און די כלים פונ׳ם שטאף׳ ארדענט דעם טאנץ פון די פארביגע פלעקן׳ און קלײבט זיך אוים די פלענער אין דעם װײטן פראװאנסער פײזאזש• כדי פונאנדערצוגלידערן ארכיטעקטאניש דעם שטאף׳ װערט דער מאטױו געשטעלט אין מיטל־פונקט׳ און דערמיט דערװײ־ טערט זיך סעזאן לגמרי פון דער נײער פײזאזש־שול און דער־ נעהענטערט זיך צו דער אלטער טראדיציע. זעהר אפט װערט דאס פאדערשטע בילד באגרענצט מיט צװײ בוימער׳ רעכטס און לינקס׳ לעבן דעם ראם• עס באװעגט זיך א גרופע. דער־ נאך קומט׳ אביסל קװער געלעגן׳ דער צװײטער פלאן• אפט פל־^עכטן זיך צונויף די צװײגן פון די בוימער׳ װאס שטײען בײם ראם׳ אזוי װי אין א בלעטער־דאך און באגרעניצן אויך די הויכקײט. קלײנע קוים בעמערקבארע בערגעלאך און טא־ לעכלאך׳ קלײנע ארכיטעקטאנישע דעטײלס זײנען מרמז אויף מיט א רײסנדיגר דיסאנאנס׳ װאס רײפער אבער ער װערט״ אלץ מילדער װערט זי. דאס שטײגן בײ אײנעם״ דאס זינקען .בײם אנדערען - דאס זײנען אלץ אויסדריקן פון אײן און דער זעלביגער כװנה: צו פארפעסטיגן און צו ד־יײליגן דאס אויסגע׳חלומ׳טע הײם. פון גרעקא ביז הײנט האט די מאלערײ דורכגעמאכט אסך מדרגות• די פערזענליכקײט האט איבעגעלעבט אםך פרײקײטן. דאס װאס ם׳איז געװען אין גרעקאס צײטן א העזדת׳דיגער אויפטו׳ איז שוין הײנט פאר׳ן קינסטלער א געבאט פון דער נויט און פון דעםטװעגן איז נאך אלץ די דאזיגע פזארקוקט־ קײט אויף דער באהאלטענער הײבם אזוי זעלטן׳ אז סעזאן גילט פאר אונז װידער אמאל װי אנ׳אפיקורס׳ זײן שאפונג װירקט װידער װי א אנאמאליע׳ און מ׳מוז ערשט זוכן העט װײט צוריק׳ ביז צו יענעם גריך׳ װעלכער האט פאר דרײ־ הונדערט יארן געשאפן אין טאלעדא׳ כדי צו געפינען אנהאלטספונקט פאר זײן ערקלערונג• און דער מהלך צװישן אים און זײן דור אייז אזוי גרויס אז אין פארגלײך מיט דעם זעהט אויס זײן קרובה׳שאפט מיט גרעקא צו זײן מורא׳דיג נאהענט און מ׳הויבט אזש אן גלויבן׳ אז ער האט געמאד־יט אזוי װי אטדער גריך׳ און אז אט די בײדע זײנען ערגיץ װי און ערגיץ װאו געװען צוזאמען. אויב ס׳איז פאראן *א חלוק צװישען זײ׳ איז דאס דער חלוק װאם איז בכלל פאראן צװישען דער גײסטיגער װעלט פון א קלויסטערמאלער פון פיליפ דעבמ צװײטן׳ און צװישן א שול־חבר פון זאיד־יא׳ אבער ניט קײן חלוק פון טעמפעראמענטן. צו אטדער מיםטי־ שער קרובה׳שאפט געהערט אויך דער ספק׳ צי האט אמאל סע־ זאן געזעהן די בילדער פון זײן פארגײנגער מיט אײגענע אויגן. די צײט פונ׳ם טונקלען באראק דויערט בײ סעזאן בערך פון 1868 ביז 1872. די יארען 1873 און 1874 פארברענגט