Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 259

רואה ואינו נראה אונוזעו ממממפסמנמ כאװאוםטזיניסײט (ירגופלעענדג) רער צופאל האט געװאלט, אז די רעאליזירונג םון פלאן ארויםצוגעבן יאר-בוך פון ארגענטינער ״דישן י׳םוב, זאל אויםקומען פונקט איז דער צ״ט, װען עם האט אויםגעשלאגן די גרויסע שעה פון שלום אויך דער װעלט און װען די מפלה פון די שונאים פון דער מענטש- ה״ט בכלל און פון ״דישן םאלק בפרט, קאן שוין באטראכט װערן אלם א פולשטענדיקע. עם איז אבער גישט ק״ן צופאל די עצם אידײע װעגן ארויסגעבן אזא יאר-בוך פון אונדזער ישוב, נאר ניכער איז עם בלויז א רינגעלע אין דער ק״ט פון אונדזערע געזעלשאפט- לעכע דערגר״כוננען, ארער א שטאפל צו דער הויך םון אונדזער געזעלשאפטלעכער אנטװיק- לונג, װאם האט אויםגערײםט די נויטװענדיקײט צו שאםן א .רעגיםטראציע-בוך, א מין םפע- ציעלן יערלעכן באלאנם-בוך, װאם זאל א״נמאל אין יאר אפשפיגלען א רעזומען פון אונדזער געזעלשאפטלעכן ג״םטיקן און מאטעריעלן פארמעגן. די נויטװענדיק״ט פון האבן אזא יאר-בוך,. האט זיך אויםגער״פט א דאנק דער אנט- װיקלונג פון אונדזער געזעלשאפטלעכער באװאוםטזיניקײט פון אחרױת לויטן ״כל ישראל ערבים זה לזה״ און א דאנק דער װאקםנדיקער פארשטענדעניש, אז שאפן קאלעקטױוע נעזעלשאפטלעכע א״גנטומען, מײנט נישט, אז דאם האט מען געשאפן בלויז פאר אנדערע, נאר אויך פאר זיך אלײן, װײל יערער מיטשאפער און מיטבויער פון געזעלשאפטלעכע אײגנ- טומען, בל״בט א מיט-שותף צום קאלעקטױון א״גנטום. און אזוי איז עם גאנװ פארשטענדלעך געשען, אז פונקט אין רער צייט, װען אונדזער גרעםטע ײדישע אינםטיטוציע, די חברה קדישא, האט באנײט דעם אײגענעם אויפגעבויטן ריזן-בנין, װאו די אינסטיטוציע װעט האבן א מעגלעכק״ט צו פארצװײגן איר ארבעט ביז צו א קהילה-ענלעכער טעטיק״ט; אז פונקט אין דער צ״ט, זאל שוין ז״ן אין דרוק א יאר-בוך, װאם װעט קענען — כאטש נישט אין גענוגנדיקער מאם, װ״ל עם איז דער ערשטער בוך, — כולל ז״ן אויך רי װיכטיקע דערגרײכונג צו רי פילע אנדערע רערגרײכונגען אויך 'די פארשי- דענע געביטן פון אונדזער געזעלשאפטלעכן לעבן, און מיטן םארעפנטלעכן אין דעם בוך א םײנע מוםטער-קאלעקציע פון עטלעכע צענדליק שאפונגען םון אונדזערע פובליציםטן, ליטע- ראטן און פאעטן, װעט דאם יאר-בוך מיט זיך פארשטעלן א גאנץ פ״נע רײפק״טם-לעגיטי- מאציע םון אונדזער ישוב אין ארנענטינע, פאר די ײדישע ישובים אין אנדערע לענדער. עם איז אמת, אז די שול װאם האט געװעקט אונדזער באװאוםטזײן פאר,קאלעקטי- װער אחרױת, האט אונדז ז״ער טײער, בלוטיק ט״ער געקאםט; נישטא אין אונדזער דור כמעט קײן א״ן ״ד, װאם זאל נישט האבן געגעבן ז״ן בלוטיקן בײשט״ער מיט דעם אומקום םון ז״נע נאענטע אדער װ״טערע קרובים אין די אלטע חרוב געװארענע היימען; און עם קאן דאך נישט זײן ק״ן צװײפל, אז דאם האבן די טרויעריקע געשעענישן אין אײראפע געװעקט — 259 —