Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 195

יאר-בוך פון יידישן ישוב אין ארגענטינע יאויף װאם עם ז״נען עדות, די אנגעזעענםטעישליחים, שרײבער און יוינםטיצער, וואם באזוכן צ״טנװײז דעם דאזיקן װײט-פארװארפענעם ״דישן ישוב. א באזונדער ארט פארנעמען די ױננט אינםטיטוציעס, װעילכע האבן זיך?עצטנם ,אויםנעביקדעט אויח א גאנץ א״גנארטיקן אוםן. חוץ דער אמאקיקער נרויםער ױגנט ארגא:־׳ ניזאציע ״אכי״, װעלכע איז די עלצטע און האט שוין ארויםגענעבן פון זיך א״ניקע באד״- טנדיקע םירנדיקע פערזענלעכקייטן אין טשייצענער ״דישן לעבן, פארנעמט א חשוב ארט, די ,״קידמה׳/ װע5כע האט אין משך פון איר קױם זיך איבערגעװאנדקט אין אן אפטײצ םונעם ,״שומר הצעיר״ אין טשילע. די דאזיקע אינםטיטוציע פירט אן א גאנץ ענערגישע דערציאוננם :ארבעט צװישן דער ארטיקער ױגנט און שטעלט מיט זיך פאר אײניקע פון די פעםטעםטע .ארגאניזאציעם אין גאנץ דרום-אמעריקע. ילעצטנם, איז אויך אנטשטאנען א נײע ױגנט באװעגונג, אונטערן נאמען ״דרור׳/ םאר װעילכער, װי עם איז צו האםן, עס שט״ט םאר א שײנע צוקונפט. א באזונדער װיכטיקע ראילע קומט אוים צו שפיילן דער ײדישער פרעםע אין טשילע, :און באזונדערם איר נײע ײדישע װאכן-צ״טונג ״דאם ײדישע װארט׳/ וועלכע איז מיט איר אויםזען און אינהאלט באמת א ש״נע דערש״נונג פאר דעם דארטיקן ײדישן ישוב. זי נרעננט אר״ן נאציאנאילן באװאוםטזײן אין דעם דארטיקן ײדישן ילעבן און םירט א ברײטע .אװםקלערערישע ארבעט אויך אלע געביטן םון דער ײדישער געזעילשאפטילעכקײט. די אנרערע ״דישע װאכן-צײטונג אין שפאניש ״מונדא כודיא״, װאם האט פון לאנג שוין דורכגעמאכט איר ערשטן 5 יעריקן ױבילעאום, װערט רעדאגירט םון דעם באקאנטן טשילענער ״דישן זשורנאליםט מ. עלוני, װעלכער שט״ט שוין אין איר שפיץ אין משך פון לאננע יארן. צום םוף, איז כדאי דא צו דערמאנען די צױניםטישע פעדעראציע אין טשילע, װעלכע פערערירט ארום זיך כמעט אלע ײרישע אינםטיטוציעם םון לאנד און שאפט גרויםע פאנדן םאר דעם אויםבוי םון ארץ ישראל, ארום איר גרופירן זיך א רײע ענטוזיאםטישע נאציאנאלע עםקנים און איר געלט זאמל-ארבעט רופט ארוים גרוים אנערקענונג אין אלע נאציאנאלע ,אינםטאגצן פון דער גאנצער װעילט. חוץ איר, כלפי חוץ, פארנעמט א היפשן ארט, דער רע- פרעזענטאנץ קאמיטעט פון טשילע, און אט די דאזיקע ב״דע אינםטיטוציעם שטעלן מיט זיך ׳פאר דעם רעגירנדן כוח פון דעם טשײלענער ״דישן ישוב. אט אזוי זעט אוים, אינעם ליכט פון זײנע אינםטיטוציעם, דער ײדישער ישוב אין טשילע. דערװײל, קאנען מיר נאך נישט גענוי שילדערן ז״נע כאראקטעריםטישע שטריכן, עם דארפן נאך קומען נ״ע כוחות אין דעם ארטיקן לעבן, װעלכע זאלן עם אנצינדן מיט דע^ יליכט םון א נ״עם טיפן אינהאלטלעכן זינען. עפעם װײזן זיך יא, װי עם איז צו זען םון■ זײן נעזעלשאפטלעכן לעבן םמנים פון נײע אויפגײענדיקע כוחות, אבער א םך קאמףי און אנשטרענ- ׳גונג װעט עם קאםטן, ביז די דאזיקע נײע עלעמענטן װעלן קאנען פארנעמען פעםטע פאזיציעם, כדי איבערצואנדערשן די פארגלױוערטע השגות, װאם האבן שוין לאננ נישט ק״ן תקומה אין ׳פיל אנדערע לענדער, פאר נײערע מער בר״טערע נאציאנאלע השנות, װאם זאלן דעם ײדישן לעבן נעבן א נײער ריכטונג אין לויטערן באװאוםטזײן, װאם איז באזירט אויך דעם םעםטן באדן םון ״דישער קולטור און אויח ײדיש-נאציאנאלן לעבנם-איגהאלט. — 195 —