Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 191

םשה דוד ניםער די ײדן אין פשילע װײט, אפגעגרעגיצט פון דער װעלט י5יגט דאם װאוגדער-לאנד טשי5ע. עם איז אן אומגעהויער, שמאילער פאס ערד, אן ערך 4200 קילאמעטער די לענג, װעיצכער איז פון אײן זײט פארשטעי^ט מיט די הויכע, נאקעטע םעי^דזן-שיפועים, — די אגדן-בערג און פון דער אנדערער זײט שװענקען אירע ברעגן די שוים:שלאגנדיקע כװאיציעם פון דעם פאםיפישן ים. דאם פאיצק פון דעם?אגד, באשטײט פון א זעלטענעם נעמיש םון ראםן. דאם ב^וט פון רי ערשטע שפאנישע דעראבערער פון די מאכט-גיריקע פארטוגעזן, עגגי^עגדער און האאעגרער, האט זיך אין משך פון געצ״5טע דורות צונויפגעגאםן מיט דעם ב5וט פון די אײנגעבוירענע ארוקאנער און מאפוטשאם און געװארעמטע פון דעם אויםערגעװײנ^עבן מיילרן קלימאט, האט זיך אויםנעפארמירס דער אייגנטימ^עכער כאראקטער פון דעם איצטיקן טשייצענישן םא?ק. מען דארך ילאנג װאוינען אין טשילע, כדי אויפצוכאפן די באזונדערע שטריכן פון רעם טשיי^ענישן מענטשן: ז״ן י^עבנם-^וםט, זײן זארג^אזיקײט, און זײן אפטימיזם אין די ערגםטע נויטן, זעען אים אין דער ניכטערקײט און אין צושטאנד פון שיכרות און אין זײן פרײד-עקםטאז, װאם קומט צום אויםדרוק, ב״ם טאמ םון דער בארימטער טשיילענישע ״קועקא״. טשי^ע נעהערט צו די?!ענדער, װאם אין די טיםענישן פון איר באדן <5יגן באהא^טן אױםערגעװ״מעכע אוצרות: נאילד, קופער, א״זן און קוײ^ן. פארמאגט װעי^דער און אן ערד .א געבענטשטע, א פרוכטבארע, װאם גיט 5ײכט איר שפײז פאר די מענטשן. זי האט גענוג רעגן און איז עם װײניק, שיקן איר די בערג אראפ פון זײערע שנײ-שפיצן דאם קי5ע קרישטאיצ- ,נעטראנק, װאם מאכט דאם 5אנד פאר א גן-עדן. נאר מיט אײן זאך איז עם םון גאט געקרױודעט, מיט גרויםע, שרעקצעכע ערד-ציטערן, װאם קאנען אין משך פון געצילטע םעקונדן מאכן חרוב און פארװאנריצען אין רואינען די שײגע און בא?עבטע נרויםע שטעט פון דעם 5אנד און?אזן אויך א קורצער װײל אין אומעט דאם?עבנם-צוםטיקע טשי^ענער פאצק. טשי^ע געהער צו די ערשטע ױנג-אמעריקאנער אנטפי^עקטע?ענדער, דורך װעי^כע עם האבן אדורכגעשפרײזט מיט שװערד און פײער רי גא^ד-גיריקע שפאנישע קאנקיםטאדארן, דא זײנען די ערשטע שפאניאצן אנגעקומען דורך פערו, ביז צו רעם שטאי^ן װאםער-דורכגום ,װאס טראגט דעם נאמען פון ז״ן אנטדעקער מאגאזשאנעס און װאם פאר״ניקט די צװ״ װע?ט- אקעאנען, דעם גרויםן פאםיפיק און זײן קצענערן ברודער, רעם אטלאנטיק, צוזאמען מיט די ערשטע שפאנישע ארײנדרינגער, האבן אויך מיטגעװאנדערט זנלס װעג-װײזער, טעכניקער, םוחרים און געצערנטע. א םך שפאנישע און פארטונעזישע ייס מיט — 191 —