Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 85

י י א ר - ב ו ך פ ו ן ײ ׳ד י ש ן י ש ו ב א י ן ארגענטינע .־ורחמיך ד׳ אלהנו, וחםדיך הרבים, על יעזבנו נצח םלה ועד.״״ (ד״ן רחמנות, גאט אונדזערער, און ד״נע גרויםע קײטזעקיקײטן, זאלן אונרז קײנמאל נישט פאר^אזן...) — מיר קענען גוט ידעם גקות, ד״ן גרויםע גענאד איז אונדז אלעמאק נויטיק, זאלםטו אונדז נישט םאורלאזן, קײנמא^ נישט... און די װערטער װירקן, אז מען זאל זיך םארג״ן אין געװ״ן: — ושבור עוק חגוײם מע? צואריני — צעברעך דעם יאך װאם פע5קער האבן ארויפגעצײגט אויך אונדזערע העלדזער... און מען פילט זיך אזוי אומבאהא^פן, אזוי צעבראכן, אזוי אנגעזעטיקט מיט צער און צארן, און עם איז דאך דא אזויפיק אויםצודערצ״לן און עם איז דאך דא אזויפיל װײטיק און פײן אויםצוקרעכצן, קאנצענטרידט מען די גאנצע פ״ן אין די געצ״קטע װערטער: — צע- ברעך דעם יאך װאם םעצקער האבן ארויפגעל״גט אויך אונדזערע העלדזער און די מע^אדיע .גיט שוין צו פיי5ן די גאנצע רורכגע^עבטע פײן. די מעלאדיעם פון ״אהבה-רבה-גוםט״ ז״נען אזוי הארציק און אין זײ ציטערט דער אויםגעל״טערטעד געפיק פון אמונה און בטחון פון דורות און דורות. די אויםגערעכנטע גוםטן, זײנען גוםטן םון אונדזער גלות-מוזיק. דער איצגעמײנער נוםח-התפילה פאר שבתים און ימים-טובים, איז םארװארצ^ט אין דער רײנער אלטער ״דישער גנינה פון ארץ ישרא^ װען מיר ז״נען געזעםן אין אונדזער ילאנד און געלעבט א נארמאצן קעבן. די מזמורים װאם מען האט געזונגען אין בית-המקדש, זײנען געװען די אפשפיגאנג םון אט דעם נאטיר^עכן?עבן און אין די מזמורים פי?ט מען די פר״ד מיט װע^כע מען האט געפײערט די נאטור-ימים-טובים, דעם חג האביב, דעם ױם-טוב יפון פרי^ינג (פםח), און דעם חג-הקציר, דעם ױם-טוב פון שניט (שבועות) און דעם חג האםױי, דעם ױם-טוב םון א״נ- זאמקען די תבואות (םוכות). אין גקות ז״נען צו די אילע נםחאות התםיצה צוגעקומען מער נשמהדיקע עאעמענטן, און אנדערע ריטמען, ריטמען פון קרעכצן און װײנען. דער נאטירי^עכער ^עבנם־שטײגער איז יאװעק און אנשטאט אן ערדישע טעריטאריע, האט זיך דאס ײדישע פא5ק געשאפן א גײם- יטיקע טעריטאריע מיט דער ר״נער אטמאםםער װאם מען האט זיך פון ארץ-ישרא^ מיטגע- נומען אויך דעם ילאנגן גלות־װעג. די נאטור ימים טובים׳יזײנען צײטװײליק פארװאנדלט גע־ װארן אין רעי^יגיעזע ימים-טובים, װי א זכר לזמן חרותנו, זמן שמחותנו און זמן מתן-תורה. די רײן דארפישע ימים-טובים, זײנען געװארן אונדזערע נאציאנאאע און רעליגיעזע ימים- טובים; דער נוםח התפילה, דער רײנער נוםח פון אמאל, װערט נאך אפגעהיט אין די שיקן יאון בתי-מדרשים, אבער דער לאנגער גלות האט דעם נוםח פארביטערט מיט טרערן און קדעכצן און װי דער פארשער ״דלזאן זאגט: — אונדזער נאציאנאצע מוזיק איז געגאיבן צו א מומיע װאם איז געבקיבן גאנץ, אזוי װי מען האט זי א״נבאילזאמירט, אבער זי (אונדזער ימוזיק), האט אזוי װי די מומיע, זיך נישט געקאנט אנטװיקקען. אויב אונדזער מוזיק האט זיך דאך מיט עפעס געענדערט, איז עם נאר קויט אונדזער באװעגונג אין אאנכן גאות — מיט טענער פון קרעכצן, טרערן און געװײן. אבער אונדזער נאציאנאלע מוזיק איז ־געװען גענוג שטאדק און מעכטיק, אז מיר זאצן קענען אט פון דער אײנגעטרוקנטער מומיע םון אזויפײצ דורות — געפינען די גײםטיקע פיזיאנאמיע פון אונדזער פאצק, אזוי װי זי איז געװען, בעת מען האט אונדז אפגעריםן פון ,אונדזער הײקיקער ערד. — 85 —