Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 39

יאר-בוך פון ״דישן ישוב איז ארגענטינע טוציעם אונטער אײן דאך איז פו5 מיט װידערשפרוכן און םכנות. אין תוך איז עם אבער א פראקטישע פארקערפערוננ פונעם פרינציפ, אז: ״איך בין א קהילה, און קײן שום ײדישער ענין איז מיר נישט פרעמד״. ב״ אונדזערע םפעציפישע אומשטענדן, װען מיר האבן נישט אינער^עך קעגן װאם און קעגן װעמען מ5חמה הא5טן, און דארפן פצעגן און אפהיטן ינורנו דערש״נונג פון ״דישן צעבן אויך װעצכן געביט עם זאצ נישט זײן, רע^יגיעז, קולטורעל, עקאנאמיש, דערציעריש, איז דאם צוזאמענצעבן פון אט די אצע אנשטאצטן אונטער אײן דאך א מין םימבאצ פון אונדזער עקצעקטישן צוגאנג צו ״דישקײט אין װעצכער מיר שציםן ארײן אצע ײדישע שאפונגען אין װעצכע מיר נעמען ארײן אצע ײדישע נויטן. דעם עצם פאקט װאם פאר אזויפיצ און אזעלכע פארשידנארטיקע הצטרכותן האט די ײדישע געמײנדע נאר אײ\ אדרעם, האט א געװאצדיקע פםיכאצאגישע באד״טונג, םײ אינער- צעך, םײ אויםערצעך. עם איז פיצײכט דער שטארקםטער בײטראג צום צענטראציזאציע-פרינ- ציפ װאם דער ארגאניזירטער קהיצה-צעבן האט נויטיק. שוין איצט װײםט מען אין געװיםע רעגירונגם-אנשטאצטן אז דער אדרעם פון דער חברה קדישא איז פאקטיש דער אדרעם פון דער ײדישער געמײנדע. דער דאזיקער פאקט האט זיך אין משך םון פאריקן יאר ארויםגע- װיזן צו ז״ן זײער נוצצעך בײ פאצגנדע אומשטענדן. נאכן פאצן פון דײטשצאנד זײנען אין צאנד אנגעקומען פיצ ברױו און טעצעגראמעם פון צעבנםגעבציבענע ײדן װאם זוכן זײערע קרובים אין ארגענטינע. נישט האבנדיק קײן אדרעםן האט מען געשיקט די ברױו און טע- צעגראמעם מיט די םאנטאםטישםטע אדרעםן: ײדישע געמײנדע, קהיצה, צענטראצע ײדישע קאנםיםטאריע, ײדישע געזעצשאפט וכ׳. געװען אפיצו א טעצעגראמע מיטן אדרעם ״די ײדישע מוניציפאציטעט״. אט די אצע מאדנע באצײכנטע ברױו און טעצעגראמעם ז״נען איבערגעגעבן נעװארן אויך אײ\ אדרעם, צו דער חברה קדישא, און אין פיצע פאצן איז עם טאקע געצונגען איבערגעבן די ידיעות צו די םאראינטערעםירטע. פון דעם װערט קצאר און פארשטענדצעך די באד״טונג פון דעם װאם אײנער און דער זעצבער אדרעם װעט דינען פאר אײניקע זײער װיכטיקע ײדישע קערפערשאפטן: חברה קדישא, דאיא, ראבינאט וכ/ שטיצ און באשײדן װערט איצט געטאן נאך א גרויםע װיכטיקע ארבעט ראם װעט מיט דער צײט זײן א גאר גרויםער בײטראג פאר דער קהיצה װאם האצט אין װערן די םעק- רעטאריע פון דער ח״ק האצט אין צוזאמענשטעצן אן אצגעמ״נעם רעגיםטער פון אלצ ״דן אין בוענאם אײרעם און אומגעגנט. מען האט שוין אנגעז׳אמצט קרוב צו פגודציזן נװיװנו אדרעםן און עם זײנען פאראן מעגצעכקײטן, אז עם זאצן דערגרײכט װערן די אדרעםן פון אלגנ ײדן פון באטרעפנדיקן באצירק. דערגרײכט די אדרעםן װעט מעגצעך זײן דורכצופירן א צענז װעצכער װעט דינען נישט נאר אצם באזע פאר ארגאנװיר\ נאר אויך פאר ט\נװויר\ דאם ״דישע צעבן אין די פארשידנםטע הינזיכטן, א זאך װאם האט שוין בצי שום םפק אן ערשטקצאםיקן קהיצה-כאראקטער. אין רעזומען: די ײדישע קהיצה אין ב. אײרעם איז אן אבםאצוטע נויטװענדיק״ט און װערט אימפאױרט פון א ר״ע אינערצעכע און אויםערצעכע פאקטארן קעגן װעצכע קײנער קאן נישט קעמפן. די קהיצה װערט געבויט צאנגזאם און אנטװיקצט זיך ארגאניש, שטופנװ״ז. איר דעפיניטױוע גרינדונג קאן פארשנעצערט אדער פארצאנגזאמט װערן דורך דער באציאונג פון געװיםע קרײזן און אינםטאנצן, אבער אפהאצטן איר גרינדונג איז שוין כמעט נישט מעג-?עך. די קהי5ה איז אין גאנג און װעט פריער אדער שפעטער קומען, װען אפיילו זי װעט אין פילע הינזיכטן נישט ז״ן ענלעך צו די קהיילות אין דער אלטער הײם און װעט זיך אויםפו- רעמען אין הםכם מיט די?אקאלע אינערילעכע און אויםערצעכע באדינגונגען. — 39 —