Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 24 (30.8.1946)
- Date
- 1946-08-30
- Page
- Seite 2 (sequence 2)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-8602057--201-8598146- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
.ZAJT 2 אונדזער ווארט FRAJTIK, 30. AUGUST 1946■ 3un jidiszn Iebn In lickt fun der Erec-Jisroejl wirkledikajt Haifa. In Haifa wert gegrindet a priwat׳- sspitol far 150 kranke. Der kapital fun der gezelszaft mitn nomen ״Aliaza“, welche iz fargangenem monat gegrindet gewom, datreft biz-Ject 100.000 funt. Dl gezelszaft hot zieh farszafn an erd-szetach fun 10 dunam far der bojung fun szpitol. Di dozike lnstitueje wet in a gewiser mos fargringem di krankn-bahandlung in Haifa, wu di col kranken-betlech iz farheltnsmesik a kleine. Haifa. In 1937 hot zieh ״Kirjat nachum" ojfgehert eu antwiklen. Fun 200 ״migra- - szim“ <boj־plecer) wos hobn zieh ojsgeszprejt of a szetaeh fun 1200 dunam, zajnen farbojt gewom blojz 30 migraszim. Jict iz der doziker erd-szetach ibergegebn gewom di öemobilizirte chajalim. Es wern ojfgebojt naje hajzer un s’ hot zieh fardoplt di col - ajnwojner fun der szchuna, Di chajalim Iebn in der wejnik bafelkerter gegnt. Tel-Awiw. Di britisze policej, welche hot durehgefirt rewizjes in di pomer&nc plantaejes in der gegnd fun Natanja, hot ongetrafn a rej Jidn welche hobn zieh geibt mit maszin-gewer ewej fun zej zajnen'farhaltn geworn un di ibrike zajnen antlofn. Tcl-Awiw. Fcncr mit der ojfBzrift ״Meldet zieh frajwillk in der bafrajungs-armej' untergeszribn durchn I. C. L. hobn zieh bawisn ojf di hojpt-gasn fun Tel-Awiw, un andere ojfszrlftn mit der lozung ״Nider mit dezertern!“ zajnen gewendet kegn dl, wos hobn oder farlozn di rejen oder wiln zieh niszt onszlisnin der untererdlszerfrajhajtsbawegung. 4.500 jor alte gebajde ejsgegrobn bajra jam Kineret. '־• Jeruszolajim. Di eltste gebajde fun ganen mitein mizrach wos iz wen antdefct geworn, •' a gebajde fun 4.500 Jor curlk lz ojsgegrobn gewom in ״Kirjat-Jereaeh“ in galil baj ״ Kineret. Di ojsgrobungen in Kirjat-Jereach wern gemacht fun specjele fondn, wos di ״hlstadrut“ hot basztimt far archeologisze forszungen ojfn nomen fun Beri Kacnelson. Di haszore fun di archeologn iz, az di gebajde hot gedint als a templ far an opgot. Jidn zamlen zieh in di portn! Herald Tribüne. Niszt kukndik ojf Mi interwenen fun der engliszer regirung. baj di rumenisze un rusisze regirungen cu sztem di jidisze umlegale emigraeje, zamlen zieh wajter in di portn fll Jidn, kedej fortcuzecn di haapala. Rusisze mejnung wegn "englands E. J.-politik Die ,Jzwestia“ szrajbt, az England wil ojsnucn di situaeje in E. J. ojf cu bakumen a politisze, ekonomisze un strategisze kontrol iber di lender ojfn Nontn Mizrach. Der forszlag cu tejln E. J. ojf kantonen, iz a weg ojscumajdn <ji konsekwenc fun a jidiszer emigraeje. Farendikt der sztrajk in ״Atlit“. Tel-Awiw. Noch a 68 togikn sztrajk, in der szokolad-fabrik in Remat-Gan lz dergrejeht geworn a lulsztendiker zig fun dl gerechte fodernngen fun dl arbeter wegn a lojnhecherung. Bemeszech fun der gancer cajt fun sztrajk, iz niszt notirt gewom kajn ejnclner lal fun sztrajk-brecheraj. Di dlrekcje hot als cejchn fun farendikn dem sztrajk, Ibergegebn dem arbeter-komltet an ejnmolike subsidje fun 3 tojznt funt, welches lz ober durch di arbeter awekgeszonken geworn tarn cesztertn klbuc in Anthilt dl macejwe ojfn kejwer fun Henrita Scheid. Jeruszolaim. Ojfn Har-Hazejsiro iz in onweznhajt fun forsztejer fun Waad Haleumi J. Ben-cwi, Horaw Ostrowski un M. Szragau, antiiüV geworn di macejwe ojfn kejwer. fun Henrieta Schold. derkiert: ״di ojfgabe fun der fundaeje. it ־ cu szafn an echt-amerikanisze hojchszul als wertfuler jidiszec bajtrag, cu der hojchszul-ojsblldung in a cajt, wen di baderfenisz cu der larmerung fun hechere bildungsansztaltn iz ojsergewenlech gesztign.“ Biz ject iz far der farwirkieehung fun dem Projekt inwestlrt geworn 2 miljon dolm־. Polithze najs Warsze. Der gen. dir. fun der UNRRA La Guardia hot bazucht di churwes fun Warsze un warszewer geto. Szpeter hot er far preseforsztejer derkiert, az wen di fridns-konferenc wolt forgekumen ojf dl churwes, antsztanen durch der lecter krig, woltn iberhojpt niszt gewen kajn diskusjes iber farszejdene wezntleche Problemen. Es iz umglojblech —' hot derkiert La Guardia — az menczn zoln azoj degenenrt wern un bagejn azelche tatn wi di ceszterung fun warszewer geto. Berlin. Fun Berlin wert gemoldn, az in Hannover iz arestlrt geworn der frijerdiker naci-taljen Wilhelm Fridrich Roettger weleher iz gewezn in der naci-״epoche“ henker fun der tfise Plötzensee baj Berlin, un hot c. a. Ingerichtet di hojpt-atenteter kegn Hitlern ln 1944. New-Delhi. Der britiszer wice-kenig in Indje Lord Wawell un der prezldent fun der lndlszer kongres-partej Pandit Nehru zajnen gekumen cu a heskem wegn cuzamensztel fun der prowizoriszer regirung. Di naje regirung zol onhojbn funkcjonirn dem ersztn September. Di arbets-komisje fun der kongres-parlej wet zieh cunojfkumen dem 27. Vin ojf a zicung, kedej cu bahandlen di antwiklung fun der politiszer situaeje un di geszejeniszn in Kalkuta. A regirungs-baamter hot bakant gemacht, az in rezultat liin der ^orer nett London. Di Hechaluc bawegung in England hot derefnt a najem hachszara-punkt in Boszem. bajm j&m-breg, wu di mitglider wein baarbetn 15 aker-land, welche wem opgegebn cu zejer dlspozicie un ojchszchejpesdike fermes. Di mitglider fun najem punkt zajnen mgrstns demobilizirte soldatn un szteln mit zieh for a wichttkn element far der eukunftiker ojfboj-arbet in Erec-Jisroejl. Derkibuc welcher hot bakuraen dem nomen ״Szomrtja“, als onäenk nochn gefalenem baj Al- Alamein Szomrija Zogerman a gewezenem mltglld fun a kamfa-grupe, bakumt cu zajn farflgung a szif fun 25 ton. Baj der fajerlecher derefnung fun dem . Ijachgaara-punkt hobn di redner rntergesztrochn, az 8D0 chalucim in England wartn ojf ajnwanderungs-meglechkajtn kajnErec- Jisroejl. Jeruszolaim. A mosgebnde perzon fun der Jid. Agenc hot derkiert, az dl amerikaner arme! hot far dl hejmloze Jidn un bazunders far di mlzr&ch-europejisze arojagewizn umszeebare hilf. Di dinst-szteln fun der US-armej hohn warszajnlech ge ton in der sztil, far di jidisze plejti® azoj fll, wi di komitet mitn nomen ״Albert Einstein funmitglider, cu der prese, organlzacjes un ajnflusrajche perzenlechkajtn, tut wos lz nor in ajer kojach! Fargest niszt in undz". Norwegtsze gastfrajndlcchkajt.’ Oslo. DI norwegisze regirung hot baszlosn cc deriojbn di ajnwanderung fun 600 jidisze DP fun dl lagern in Dajczland. Szarfe kritlk fun ״Izwestia“ kegn kardinal Mond. London. Der Moskwer radjo hot!bergegehn dem szarfn arojstrit fun der ״Izwestla“, ojf dem pojliszn kardinal Mond. In cuzamenhang mit dem szojderlechn pogrom in Kiele. Derklerndik, az di tetlkajt funm dozikn ״gajstlechn" basztejt nor fun wafn tun der internacjonaler reakcje, welche cholemt fun a najer müchome. Di ojbndermonte cajtung ataklrt im bazunders culib dem, wajl lojt zajn derklerung iz der jectlker antlsemitlam a pojejl-jojce fun dem, wos Jidn famemen wiohtike poziejes in der jeetiker pojliszer regirung. Jidisze fundaeje ou grindn an amerikanisze hnjch-szul. New-York. In Amerika hot zieh geszafn a The Stars and Stripes. Herman Ackman gewezener SS adjutant funm sadistiszn lager firer Koch fun KZ Buchenwald iz arestlrt gewom in Kassel als krigs farbrecher. Batavia. Der holendiszer gubernator fun niderlendisz mizrach-Indje, dr. Van-Mook, hot ojf a prese. konferenc derkiert, az di holendisze regirung hot niszt bedeje wider ajncuordenen in Indonezje epes enleches. wi a kolonial-sistcm. Es iz der fester wiln fun der holendiszer regirung — hot dr. Van-Mook wajter gezagt — cu machn Indonezje zelbstsztendik, azoj sznel wi meglech. Shanghai. Troc dem, wos es iz noch niszto kajn formele derklerung wegn birger-krig, nemen di kamfn in Chine on aic heftikere ' formen. Biz ject koncentrirn zej zieh ojf ewej gebitn, un nemlech: in cofn-Cliine, in der Umgebung für Peking, un in dorem, ojf di gebitn fun Nanking. Der komandir fun di nacjonal-chinesisze militerlsze kojehes hot geszikt an Ultimatum dem koraunistiszn ojber-komandlr. in welchn er drot mit a kegn-ongrlf ojf di festungen Kalgan un Yenan, in fal wen di komunistn wein niszt ojfgebn di balagcrung fun Tatung. In dorem wert gcßrt a heftike szlacht wegn kontrol iber der ajzn-ban, welche dermeglecht di farbinüung mit der ban-linje Tien-tsin»Nanking. In der doziker szlacht zoln ontejl nemen arider 300.000 man. Men szact, az wen der ״umoficjeleT“ birger-krig zol ibergejn in a ofenem krig. wein zieh ln di kamfn batejlikn 3 miljon man regirungsmliter, 1 miljon komuntstisz militer, an 2 miljon ״niszt regulere“ trupn. Dl chlnezisze regirungs-frajntleche cajtung ״Pakung-Pahu" bahojptet, az di komunistn hobn baj der balagerung fun Tanung ongewendet gift-gaz. Tokio. Der alirtcr kontrol-rat fun Japan hot opgeworfn Gen. MacArthur’s forszlag, wegn culozn cu di 2icungcn fun kontrol-rat, di forsztejer fun New-Zccland, Holand, Kanade, Australje, Frankrajch, Indie un Filifun di kalkuter geszejeniszn zajnen farhan Pinen, welche hobn zieh batejlikt inm krig 2020 tojte, un 4291 farwundete. Mit der hilf fun der regirung zajnen ewakuirt geworn fun der badroter strefe 20.000 perzon. In Allahabad iz gekumen cu naje cuzamensztojsn ewiszn Hindusn un machmedaner. Di umrujen badrojen oncunemen enleche formen, wi in Kalkuta, S' zajnen farhan 4 tojte un 43 farwundete. The Stars and Stripes. Wi s' wert gemoldn fun Frankfurt hot general colonel R. F. Bellacke bakant gemacht, az 8 % fun di nisztjidlsze D. P. fun der amerikanlazer zone hobn szajn bakumen bafeln cu farlozn di lagern. Bellacke hot derkiert, a2 m' hot kontroHrt blojz 35—40 % fun di pojüsze un baltisze D. P. un az der grester tejl fun di bazajtikte, zajnen perzonen, gekumene fun mizrach Ejrope kure kam 1. IX. 1939. Er hot ojeh derkiert, az a col krigs farbrecher un andere farbrecher zajnen antdekt geworn in di lagern, weiche m׳ hot mit ewang repatrirt. Er hot ober bemerkt, az dl col farbrecher iz gewen a minimale. kegn Japan. England, Rusland un Chine hobn gesztimt kegn dem forszlag. Der amerikaniszer forszlag hot forgezen, az di fartreter fun di dozike lender zoln ontejl nemen niszt oflcjel, blojz far infomatiwe c^ekn. Kairo. Der egiptiszer premier Ismal-Sidki- Pasha hot derkiert, az Egiptn ködert fun Italje reparaejes in der hojch fun 109miljon funt. Dos iz a hanoche legabe der frijerdiker foderung fun 190 miljon funt. Sofia. Dl bulgarisze pojerimun demokratlzse partejen, welche gehem cu der opozieje, hobn zieh arojsgezogt far a republikanlszer meluche-form in Bulgarje. Dermit hobn zieh ale bulgarisze regirungsun opozieje partejen arojsgezogt far der opszafung fun der monarchje. Wien. Der frijerdiker SS-flrcr Doppelreifer iz farm/szpet geworn cum tajt durch hengen far di krigs farbrechn, welche er 1z bagangen als lajter fun lager Mauthausen. Cu wejstu az .. daeje far■" hocherer blldung", untern foräc fun dr. Jisroejl Goldsztejn, mitn eil cu grliidn an uniwersitet. in welchn s’ zoln ongenumen wern studentn un lerer-personal fun jeder rase un religje. Es wern gemaehfc hachones cu wejln a rektor. Di derefnung fun der uniwersitet wert forojsgeaen in Oktober 1947. Dr. Goldsztejn hot UNRRA. *few-Yorb. Dr. Everell R. Cltnchy hot barichtet wegn di Ztirich’er planer fun der ,Farejnikung fun Kristn un Jidn“. Es zol gefirt warn a arbet, wos zol gehn praktlsze pltglechkajtn cu derlajehtem dem gojrl fnji perzonen wos zajnen farfolgt culib zejer religje. Ejner fun di nonste clln fun der farejnikung, iz oncunemen mitlen kegn antisemitinn. Dr. Clinchy hot ojsgedrikt di mejnung, az di F. Sztatn kenen nemen in zejer hant di szafung fun a brejter weit Organizacje fun ״Kristn un Jidn״. Als «jenter fun der organizacje wert.forgeszlogn ־ Pariz, wajl es sztejt in enger farbindung ipit di derdjerisze socjale un kulturele szteln fun di farejnikte naejes. Hilfs-ruf fun jidisze plejtim in Szang-Haj. Tel-Awiw. Fun Szang-Haj iz kajn Telzioherkajt, hot derkiert: ״Ich badojer zejer, Awtw ongekumen folgnder ruf: 15000״ plejaz unter dem dek-mantl fun dem atora-getim wos zajnen antlofn fun di nacts un jahejmnUz wem ongenumen akejes, wos p.aner, wartn ojf zejer ojslejznng fun dl muzn untergrobn dem glojhn funm Ratn- Jesurinj un pajn noch 7 Jor woglentssp. Mir Farband wegn dem obiBktiwn Charakter fun ' kenen do mer niszt blajbn, helft undz aroj- ׳ di intemacjonale opmachn. Az ee antaztejt ׳ eubakutnen sich fun Szang-Haj. Wendet amol dos gellt fun umzicherkajt, dan muz zieh cu g-lere lestomagp. c\1 ^gtart^mentszieh antw!klen a psichologisze situaeje. . .. fisz-cil enthalt fun 1000 biz 100.000 mol mer wifaminen ״D", toi pulet. Di witaminen ״D" zainen nojttk cum bakemfn di kinderisze tadiilis. ,.. lojt det ameeikanet cajtszrift ״Populär Science" hot an amerikaner oficir in Epyptn bokumsn 3 ketndlech acbes. welche srtamen fun Paris keiwer. Zef zajnen gewen arajngelegt un fatmacht curik mit etleche fo/znt jor. Di kerndlech hot det ofieit farzect un arojsbakumen fun zej ariber a fialbn kg. arbes, tuciche zajnen nit empfindledt ojf kajn atakes fun inzektn un bazien a specjeln taam, enleck cu Ilal/enisre nislech. ... di cntomolgfe d. h. di wisnszaft wegn in- :ekln, weist fun 250.000 minim inzektn un jnet wcjniker aza reibe col flign. . . . mogn un kiszhe geszwirn, welche in' hot biz ick gekenr deficajtcrn biojr ojf an opsratiwn weg, honen ict ojsgehejlt wern noch a dtaf Wochediker kuraeje. Bazundete medtkamentn wern Prof. Einsteins derklerung wegn der atom-poliüh London. Prof. Einstein hot in zajns an interwiu, dertejlt dem specjeln korespqndent fun ״Sunday Express“, wegn der atom- Politik, derkiert c. a. wegn zajn principieler sztelung cu der doziker frage. Einstein, weleher iz an onhenger fun a kontrol-sistem, garantirt faktisz di intemacjonale arajngc/trf in di mojach kanaln un dermit wert dergrejeht a tetikajt fun ccnttaln nerwn 'sistem. Di he/iungs procedur, wos iz ojsgcarbct geworn durch rusisze wisnszaftlcr iz — wi pro/. Cajtlin hot mitgetejlt in Mcsfewe — ongcwendct geworn baj kecker 200 pacjenln. In gresln tefl faln Kern di szmernen zofort ojf un di paefentn kumen Iangzam cu sich. 40 A pacjenln kenen /uiszlendik ojsgehejlt wcen. ... in Köln, ojfn sznel szrajbn farmest, hot der prese Stenograf Willy Schlapp bawizn cu farszrajbn 420 zilbn in a niinut. Baj di frojen hot dos erszte oct farnumen fr. May fatszrajbndik 280 zilbn in a mini«. ' , ... di temperaiur fun der lewoue waklt zieh fun 4209־ grad Fahrenheit baj a fuln zun-licht, biz —144 grad baj a fulsztendikcr farfincterung. ... in dt F. Sztatn zoln ajngericktet wern a rej fadrtkn, welche wein mit der farwenduitg fun atom-energje producirn benziit un erd-ejl- ... fun biut-serum iz beejs der milchome antwifelt geworn a cefue kegn mozlen. ״Gamma- Globulin", welche hot gebracht gute rezultafn beejs der lecter szimer mozlen epidemjc in New welche enthalt in zieh di greste gefarn. Zejer y־rfe mlj p!elc, jcfMy ״Gamma-Globulin“ baoft zajnen bamerbbar unter dem gehejmwirfet ojf a gewise cajl imunitet (umgtarfkajt) fun der atom-bombe tendenen, wos szmekn noch njberherszaft. Noch efter hilt sich der Imperjalizm untern tugnt-mantl uh der gajst fun deroberung unter a frajhajte-maske. Ich ken niszt farsatejn, farwos di amerikanisze regirung bamljt zieh cu lejgn grojs gewicht, kedej cu szrekn di Wegn der dajczszer frage hot-prof. Einstein derkiert, az di dajczsze mentalitet Kegn morlen un helft fachitn far komplikacjes. ...bzitisze wisnszaftlez hobn ojsgefunen a wol-geweb, wos iz azoj wejch, wi gcorgelle. A damen dzemper zol wegn ansztot 170 gram, blojz 45 gram. ... her A, det mencz mitn kurcstn nomen iz gesrtorbn in Chicago. Er hoi blojz ejn namens- Neger — dos iz a artet in Sztoedn. In Pariz Iebn meiere menczn mitn nomen O (wi Marquis d'O a ,AZtendike“ grojskajt un az di mejnung ojfn nomen fumn tajeh O un dom dotf 0). ln ""— ' ' em dl Dajczn iz klndlsa. Frankraick Heist a dotf un in Holand a buchte Y.