Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 16 (5.7.1946)
- Date
- 1946-07-05
- Page
- Seite 8 (sequence 8)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-8602046--130-8598084- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
ZAJT אונרזער ווארט FRAJTIK, 5.!ULI 1946 Ojfruf! Cu ale Jldh fun Bamberg un umgegnd I-ibe szwest«r un brider! Endlecb hobn mir a dank groj«er ml un onsztrengung dergrejcht dos, welches iz azoj nojtik ojf cu derhalln un farfestikn undzer ״taharag-hamlszpocho“ dl familjenrejnkajt ojf welches es muz zieh bazim undzer kijum. Endlech iz ojsgcfcrtikt geworn dl mikwe welche iz ajngeordnt lojt ale modernste dergrejehungen hin higjen. In di KZ hobn wir farlojrn undzere nonste, undzere eitern, welche flegn und! madrieh zajn inm jidiszn weg. Elnd zajncn hajnt zejere kinder niszt hobndlk wer s’ zol zej onwajzn dem richtikn Inhalt fun undzer familjen-rejkajt un fun der mikwe, dos dozike, on weVchn 8' iz niszt meglech ojfcns2teln a jiäisz dor ojlnbazls tun rejnkajt. Undzer dergrejebung iz ojeh falfulkomt dertnit, wos a chuc di prechtik-moderne Hinrichtungen, zajnen ojeh tetik eu dem ewek, frojen welche hobn zieh gesztelt cu der hejliker artet als onwajzerins nn mithelferins baj der doziker hejllker zach. Ale frojen far welche s’ iz tajer der prlncip fnn taharas-hamiszpocho, wem gebetn zieh wendn noch informaejes, Bamberg, Ulanen-Kascrae biok III. 3-sztok, cimer 75 oder 83. Jechezkl Szarge Lifszic (Halberstam) Beligjezer Amt Abd'k Jablonka w’ Bamberg. Cuzamenfli fun Czenstochower landslajt in Feldafing Wer ken im? Quehl Erhard t, iraterszarflrer fun SS, 40 jor alt Gewen in koncentraeje iager Krakow-Plaszow in di jom 1943/44, Jedijes wegn zajn tetikajt, ewentuel Protokoll! darin geszikt wem in 4 ekzemplarn, in engliszer oder dajczszer sprach ojb meglech ojf szrajbmaszin. Di protokoln darin anthaltn: 1. Nomen, geburtsdate un geburlsort fun ejdes. 2. Zajn jectiker genojer adres (fun ejdes) un DP. Ind nomer. > 3. Di derkienmg, •az der ejdes iz grejt cu szwern. 4. Genoj baszrajbung wos der ejdes wejst wegn Quehl, zajn. tetikajt als unterszarärer. Di faktn zoln lojt meglechkajt zajn ongegebn mit dates. 5. In protokol muz ojsdriklech ongewizn wem cu iz der dermonter Quehl, bagangen zajne ewentuele farbrechns kegn pojlisz czechisze, ungarisze oder andere Jidn (ojb er iz bagangen zajne farbrechns kegn daiezsze Jidn, gehert er cu der kompetenc fun der dajczszer justic). 6. Di unterszrift fun ejdes muz basztetikt wem fun jidiszn komitet oder fun TJNRRA. ־ . Protokoln darin geszikt wem in CK. fun di bafrajte Jidn optejl. Pranken Bamberg Hainstr. 8. Juridiszc optejlung. Sport ״Hakoach“ (Bamberg) — ״Makabi" (Furth) EjderTnir Wein iberg^jn cum baricht fun forgekumenem jnecz ewiszn di ewej ojbndennontc mansz&ften, muz men zieh cuerszt opsteln ojfn hefkejres wos lozt zieh wos-amol mer bamerkn in di rejen fun undzere Sportler. Als bajszpil dint der sport-klub Makabi in Fürth. Cu lz niszt bakant di sport-lajter fun Fürth der baszlus fun di centrale tnstanen fun sport-wezn in der amerikaner zone wegn dem, az jidisze sport-klubn darin niszt hobn kajn nisztjidn in zejere manszaftn? Es iz szojn di hechste cajt men zol fartnogn ahisl zelbstwlrde! Farn onhojb fun mecz hobn di korsztejer fun Bamberger' ״Hakoach" protestirt kegn dem wos in der kegn-manszaft - gefunen zieh 2 niszt jidn welche trogn ojeh ojf zieh dem ״Mogn-Dcrwid"- Mir glojbn az dos git niszt cu kajn kowed a jidiszer manszaft un es darf ojf lehabe ojsgemitn wem. Es iz der chojw fün di centrale spartinstanen zieh mit dem injen cu farinter- Di erszt« heilt fun mecz iz ojegefaln niszt antszidn. Noch der helft szist Liberman. I tojer far di bamberger un in a gewiser cajt szpeter glajehn zieh di fürter ojs. 1s minut far der ende farordnet der szids-richter a 11-metedikn, kegn Makabi, welche protestirt kegn dem un farlozt dos feld. D. Frezerowicz. Achtung! In jidiszn DP komitet in Fürth UNRRA Team S52 zejnen farhan opeunemen brit ojf welche di adresatn zajnen niszt bawust: Fun S. Adler, 279 Webb. Ave., New-York City. N. Y. Fun Hena Blumen, Tel-Aviv, Hemelech Guren. Adressat: Peszach Blumen. Fun 190 Vernon ave. Broooklyn 6, N. Y. Adressat: Einhorn Lajos, Artur, Samuel. Fun David Hubel, 48 Hcrzl str., Haifa, Palästina. Fun Mrs. C. Jacobsohn, 1470 St. Marks Ave., Brooklyn 33, N. Y. Fun Dr. M. J, Devin, 355 — 29th Aye.. Seattle 22, wash. Fun Mrs. Max Abramson, 934 E. 181 St., Bronx N. Y. C. An: Leon Zuhler. Dem 28. Juni iz torgekumen in Feldafing a cuzamenfli fun dl Czenstochower Landslajt in der amerlkanlszer Zone. Der forziender Ch. Gelbard efnt •ojf di fajerung un der orkester szpiit Schopcns In prezidium zien di chawejrim Gelbard, A. Sztajnbrecher, D. Jakubowicz, B. Omsztejn, J. Sztrajsberg un Cwi. Dem ersztn referat halt Chawer Sztajnbracher. Er redt wegn der untereadiszer arbet fun der jidiszer kamls bawegung in Czenstocliow, wegn dem heroizm fun di Jidisze Frajhajts Kemfer. Er rechrt ojs a gresere col heldlsze kemfer un di akejes, wos zej hobn durchgefirt. Dem cwejtn referat halt Ch. Ornsztejn. Cuerszt bagrist er di ontejlnemer fun der fajerung in nomen fun Central-Komitet in Franken (Bamberg). Er redt wegn der gajstiker derhojbnkajt fun di Jidisze Frajhajts Kernte. (Dos zenen gewen merstntejl menczn mit a rajehn nechtn fun gezelszaftleche un ideisze arbet. In nomen fun zejere onszojungen un idealn hobn zej wirüik gekemft kegn di Jidn merder un kegn di tlranen fun der hitleristiszer herszaft in Ejrope. Di merhajt fun zej zajnen in kamt gefaln, ajnszrajbndik zieh mit goldene ojsijes in der geszichtS fun di Jidisze ITajhajts Kemfer). Dem dritn referat halt Chawer Cwi. Es baherszn im refieksn fun der tragiszer fargangenhajt un kukndik ojf di farzamlte Fun Religiezen Amt Di untn dermonte perzonen hobn zieh gemoldn chascne hobn CYMBERKNOPF MORDKO fun Czestochow, Pojin, BBONNER TOLA fun Zwolen, Pojin. Wer 8' hol dakegn zol zieh melden cum Rcligjezen-Amt, Zinkenwerlhstr. 17. Mir machn dakant, az jeder Jid fun sztot Bamberg welcher wil ansztat Konserwn-flejsz, frisz-koszcr.flejsz zol zieh kumen registriren biz Dicnstig dem 9■ VII. 46 ln Religjezen-Amt Zinkenwertbstr. 17 un mitbrengen zajn D. T. karte. . Religjezen-Amt Bamberg landslajt, dermont er ziel! in zajne lajcrstc un nonste, wos zenen durch di liitleristisze merder umgebracht geworn. Es bawajzn zieh trern in zajne ojgn un er iz niszt imsztand wajter cu redn. Er antszuldikt zieh fam cuzamenfli un rajst iber dem referat. Es redt dan der forzicer Chawer Gelbad. welcher iz. hagam jung in jom, a historisze gesztalt, er iz an antlofener fun der szwel fun jener weit funem tojtn Iager Treblinka. Er iz gekumen fun Treblinka noch Czenstochow cu worenen der jidiszer bafelkerung wegn di ojszidlungen, dercejln dem emes wegn di grojzamkajtn un mit lajb un lebn widmen zieh der untererdiszer arbet. Noch di referat« kumt for der literariszartistiszer tejl. Der Ch. Ornsztejn lezt for zajne gedlchtn, wos er hot geszribn ln klejnem Czenstochower Geto un in Czenstochower Iager ״Hasag". Di Frl. Frania Kornfeld hot ge-, Zungen dos lid ״Nekome" un recitirt dos• gedieht ״Di Trejst“. Di Frl. Lola Walcberg hot gezüngen dos lld ״Czenstochow". Di Uder un dos gedieht zenen di szafungen fun der Czenstochowern Frl. Frania Kornfeld. Der cuzamenfli hot gemacht a sztarkn ajndruk ojf di Czenstochower landslajt, wos hobn cum ersztn mol gehat di meglechkajt zieh cu trefn. Inem cuzamenfor hobn ont&jlgenumen etleche cendlik Czenstochower fun rajon Franken. An onweznder. Meldungen fun Waad-Hacijoni Bamberg. Bazucht dem sanitarn kurs baj der Hist. Cijonit Achida, in Bamberg, geszafn far mener un frojen. Jeder wos wil ontejlnemen inm dozikn kurs darf zieh rejestrim in sekretaiat fun der Cijon, Og. jeün tog fun 5 n. m. Di col, erter iz a bagrenecte. Hawaad. Meldung fun Szekl-komitet—galil Franken. Culib dem wos der kongres iz geworn op־'' gelejgt, hobn mir boszlosn fortcuzecn di szekel-akcje in undzer rajon unter der lozung: Es tcr niszt blajbn kajn cjn Jid in ganen rajon wos zol niszt hobn ojsgokojft dem szekel, welcher sichert dos wal-recht cum cijonisztiszn kongres. Di szekel-komitetn ojf di erter wos hobn noch niszt biz hajnt derlejdikt. zejere cheszbojnes, darin dos tejkef ton un dergenen di col fun di szekel-inhabei. Szkolim wein bakumen nor di erter, welche hobn zejere trijerdike chesbojnes derlejdikt. Szekel-komitet kam galil Franken. S Z MERL HALFERN im bat gilo hachawera GIZELA LANDAU meachlim birkat ,,Mazl-Tow“ chama ulwawa szehaziwug jale jafe-jafe w-jizku liwnot bejtam haneman b-arcejnu. (128) Histadrut cijonit achida b-Bayreath. Dos junge porfolk GURKEWICZ JER.ZY * HELA GRINBAUM | fll glik un cufridnhajt. In gemajnf zamen lebns-weg zoit ir ajer eil der- * grajehn. # LOLA HELD ZIGMUNT GOLDBERG winezt Melcer Lejzer un froj. Cu der chasene fun •undzer frajnd serg. NATANCIMERMAN fr. ALICE FRIED winezt der CK-Franken zie Bamberg. Benjamin Ornsztejn. Cu der chasene fuii majn szwester HELA GRINBAUM fun Bendin JOSZE GURKEWICZ fun Warsze winszt a hareikn ״Mazl- Tow" un a gliklech cuzamen lebn ojf zejer najem lebns weg ln E. J. (130) Jicchak Grinbaum, Ansbach. TOSZA winzt a glikleche eukunft (Q! Benjamin Ornsztejn. Cu der chascne fun undzer chawera GIZELA LANDAU SZMERL HALFERN winszn mir a gliklech cuzamen-lebn ojf zejer najem weg kajn E. J. (129) Snit ״Nocham" in Bayreuth Mir zuchn Krojwim Mir betn ale ojslendisze coitungen iberdrukn Sucholicki Chajim fun Warsze der zun fun Mojsze fun Mezricz, sucht zajne kuzinen Haze Mojsze un froj in Tel-Awiw, wi ojeh dt familje Blajwajs fun Mezricz-Pojln jict New-York. Szrajbn ,,Undzer Wort1', Bamberg. (Q) Brottlib Fejgc fun Warsze zucht ir tochter Manie, gewen in kibuc Gordonia-Bielsk. Szrajbn ״Undzer Wort“, Bamberg. (255) Nieinancwskl Alter tun Io dz sucht zajne szwester Perl Jakubowicz un Caxinska Jochewed wi ojeh Leje un Szejhdl Königsztajn ale fun Lodz. Szrajbn ״Undzer Wort", Bamberg. (256) Ich zuch majn szwester Braun Anna ged. Panwa Miszkolc (Ungarn) in j. 1944 dep. kajn Auschwitz. Wer es wejst wegn ir wert gebetn szrajbn ״Undzer Wort", Bamberg. lzidor Krmholz zucht zajn zun welcher iz mit im gewen in farszidene KZ lagern. Wer es wejst wegn im wert gebetn. szrajbn ojfn folgendn adres: lzidor Krumholz, Konstanz s. Bodensee, Gartenstr. 12/11, Franc. Rita Jurowicz (geb. Strauch) fun Krakow Wert gezucht fun Sabina Knopf fun Tomaszow-Lubielsk, wojnt in Bayreuth, Kantstraße 29. (250. Wer es iz gewen ojf farszikung In Nowosibirsker oblast Chimleschoz uczastek Taj 23 un wejst wegn dem gojrl fun Salomon Knopf un zajn tochter Szewjwe wert gebetn cuwisn gehn Sabina Knopf Bayreuth, Kant- Straße 29. (258) Wer fun Rawa-Rnska oder Kanüonka Wortoska wejst wos lz geszen mit Bronie Knopf wert gebetn cuwisn gehn Sabina Knopf Bayreuth, Kantstraße 29. (259) Dank ojsdruk Ich druk ojs majn fulste onerkenung far Mr. Hausman an amerikaner jidiszer Soldat fun New-York, welcher hot mich farbundn mit majn familje in Amerike. Er tut zejer grojse tojwes far di jidisze bafelkerung in Iager Fürth. Ich winsz im fll glik in zajn Jakow Rotenberg, Fürth Lager. Aiojsgeberi Central Kemilet tan <ä Cejlung!«lasiert fun Redaieiekol«( 'iiei-fcedeldor M. Jungirtajr ..e Bamberg Faxen!* Ojtnem sioen fun red! , Endcweig leopold un Tenenl '! fun (0—Iß un 5•;eher Tag", Bamberg « Adre« tun ־ Publuhed wüfi apreval ei UNRRA