Yidishe bilder · 1951-08-01 · Nr. 8 אויגוסט · p. Seite 11

0 די ״ארט קאנפמרנץ אין מ״נכן װעלכע איז פארגעסומעז דעם 18־טן מאי♦ דער פרעזידױם םיש, פון לינקם צו רעכטם: דזש. בעקער. פרעזידנט פון אלװעלטלעכן ״ארםײ אוניאן און װיצע פרעזידנט ד׳ר לװאװיטש, דעלענאטן און געםט אויף דער קאנפערנץ. םםםםםםםםםםםםםםםםםםסםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםםטםםםםם איטאליע, פראנקרײך צו קאנען אוים־ װאנדערן. זײ שטעלן מיט זיך פאר א פול־ שטענדיקע רונירטע מאםע. צו דער מאםע קומט ״ארט״ און ניט הילף נישט דורך פילאנטראפיע, נאר דורך א פאך. אין דער אמעריקאנער זאנע אלײן האט ״ארט״ 46 פאך־שולן מיט צירקא 5500 שילער. אין פראנקרײך, פוילן אויך אין אנדערע ײדישע קיבוצים איז נאך דער מלחמה־פעריאד, אויפגעבויט געװארן מאדערנםטע פאך־שולן װו• טויזנטער פון די אויסנעװארצלטע ײדן לערנען זיך א פאך. א נרעםערע טעטיקײט פירט אוים ״ארט״ אוייך אין די לענדער פון מעבר לים♦ טויזנטער ײדישע מענער און פרוי־ ען געראטעװעטע פון די לאגערן לער־ נען אין די ״ארט״ פאך־שולן אדער אין די. אנראר־שולן א פאך. דאם איז אין קורצן דאם טעטי־ קײטם פעלד פון ״ארט״ פארבאנד, ניםן חעײנשטײן♦ שולן, װארשטאטן האט דא ״ארט״ גע־ האט, זי האט באזארגט דעם ײדישן האנטװערקער מיט דאס נויטינםטע. אין די נעטאם פון ליטע, בול־ גאריע און אנדערע לענדער זײנען נע־ װעץ ״ארט״ פאך־שולן, אונטער א צװײטן נאמען. א באזונדער קאפיטל פאר זיך איז שװײץ. דא האבן זיך געראטעװעט ײדן פון דײטלאנד, פראנקרײך, איטא־ - ליע, עםטרײך און פון ׳מזרח אײראפע. גלײך עפנט ״ארט״, בײ סס1 שולן און װארשטאטן♦ טויזנטער ײדישע הײמלאזע האבן דא אויםנעלערנט די מאדערנםטע פאכן♦ א באזונדערן אויפמערקזאמ־ קײט האט ״ארט״ אויך געלײנט אויף די קינדער־הײמען, וװ זי האט געשאפן פארשידענע פאך־קורםן♦ דער מלחמה פעריאד האט זיך נעענדיקט, אבער דאם פראבלעם פון אומשיכטוננ איז נאך נעװארן שװערער. הונדערטער טויזנטער ײדן זײנען גע־ צוװנגען צו לעבן אין לאנערן אין דײטשלאנד. ײדן װארטן. אין: עםטרײך. כדי צו קענען אויםװאנדערן מיט א פאך אין דער האנט♦ ■ עם איז אונדז נאך פריש אין זכרון די טראנישע צײטן פארן ײדישן פאלק פון צװײטן װעלט־קריג, און אויך אין די שװערע צײטן ניט ״ארט״ נישט אויף איר טעטיקײט. ״ארט״ באגלײט די גע־ יאגטעיײדן אויך אין די געטאם, אויך דארט לעבן די-פאך־שולן. װארשטאטן פון ״ארט״♦ אין פוילן האט ״ארט״ אונטער א צװײטן נאמען אננעפירט מיט 60 קורםן וװ מען האט נעקענט אויםלער־ נען 25 פארשידענע פאכן, אין פראנקרײך האט ״ארט״ אין שרעקלעכע יארן געהאט פאך־שולן, װארשטאטן, גערטנערײען און מיר מוזן װיםן, אז ארבעט פאר א פראנצויזישן ײד, האט באדײט ניט ארויםנעשיקט צו װערן אין קאנצעטראציאנם לאנער. אוננארן מיט אירע סס8 טויזנט ײדן איז אויך אין די שװערע היטלער יארן געװארן פאר ״ארט״ ■ א ברײט פעלד פאר טעטיקײט ,מאדערנע פאך־