Yidishe bilder · 1950-07-01 · Nr. 7 יולי · p. Seite 30

״ײדיםע בילדער4 - יידיטע זעצער ל ע א ן פ ר ײ ל י ך ״ -%•' <י ג: ל ע ק ז ײ ל ב ע ר ב ע ר ג (בךצ ץ צ ב ־י ש יי ק ע אלימלך גארפינקעל ל ע $ ן פ ר ײ ל י ך - אין 1946 אנגעהױבן ארבײטן אין דער לאניםבערגער ״ײרישע צײטזנגי/ נעײ. מעטראמפאנזש פץ יער ״ײױשע צ־יטונג״ און ״ײדישע בילרער״. (ניט לאנג עולה געװען קי־ן ארץ ישראל4 איך האב עם אײך, חשיבע לעזער באשריבן די זעצער און זײערע טענות נישט דערפאר שטרעבענדיק עמיצען פאר אי ך צז רעקלאמירן, נאר װעלני־יק איבערנעבן װעגן די נאמענלאזע מיטהעלפער פינעם געדרוקטן ײרישן װאיט, א, נאר. פאראן צװײ מינים מימארבעטער בײם ארויסגעבן א צײטזנג אדער זשורנאל. די ערשטע, רער שעף־רעראקטאר און די שטענריקע מ־טארבעטער, זײנען באקאנט יעדן אײנצעלנעם לעזער. די צװייטע, מ• נאמענלאזע פארן סחם לעזער װעגן זײ וױיםט מען גאר װײניק. פאראן א צײט. װען די נאמענלאזע װערן אמאל יא רערמאנט מ ט א װארט, דאם איז בײ א ױבילעאום פץ דער צײמװג אדער זשזרנאל, אבער קײנמאל ניט ערנםט, כמעט שטענדיק אין הומאריםטישן, אדער פעליעטאניםטישן זין, מיט פאר־שידגארטיקע קעפ; װי ״אזמבאקאנטע זעלנער״, ״הבחזר הזעצער ׳ אזן אנרערע. פאראן אבער נאך א צײמ, װען די נאמענלאזע װעזץ דערמאנט, דוקא מיט גרוים רעש אויף דער ערשטער צײטזנגם־ זײט. דאם געשעט דאמאלם װען, װען בײ די זעצערם קלויבט זיך אן א ביסל לײדן אזן פרנםה־באדערפענישן, ס;קזמט צז א שמריײק, דאמאלם װערט דער זעצער אזמעטזם דערמאנט; דער שרײבער, לעזער, צײטזננם־פאי־קויפער, אלע רעק פזן זײ - די זעצער שטרײקן. די צײטזנג איז ניט ערשינעח די זעצער שטרײקן, װאס א באגר־ף איז דאם? מיט װעמען שטרײקן זײ?,, מיט זיך זעלבםט. װאם איז זײער פארלאנג? א ביםל מעי־ פארשטענדענ־ש פאד זײער פ־זיש־נײםט־גער ארבעט, װעלכע איז אויך שעדלעך פארן נעזזנט (דאם פאר םמ׳ן פזן ארגאניזם דורכן בלײ). א מ־יל ציימזנגם־ארויםגעבער, װילן ניט פארשטײן אז; מאכן זיך נ־ט פארשטײן דעם מינימאלסטן פארלאנג פזן די זעצער־ארבײמער. ביי צזזאמענטרעפן מיט זעצערם - אזן ראם איז מיר פיל מאל אויםגעקזמען - האמ מען שטענדיק בײם שמיעםן די זעלבע טענותן הלמאי די ײדישע פרעםע פזן דער שארית הפליטה פארשװי־גט נענצלעך וועגן זײער ארבעט, װעגן זײער לײםטזנג פאר דער ײרישער געזעלשאפט מיטן צזהעלפן פארשפרי טן יאם ײרישע אות. זײענדיק אין דער דרזקערײ פזן דער לאנרםבערנער ״ײרישע צײטזננ״ האב איך נעהאט די מענלעכקײט זיך צז באקענעז מיט די דארטיקע ײדישע זעצער, װעלכע זײנען נלײכצײמיק באשעפטיקט בײם זעצן דעם זשזרנאל ״ײדישע בילרער׳־. אזן זאל מיר דערלויבט זײן צז רערמאנען די, װעלכע האבן א נרויםן חלק ביים פארשפרײטן דאם ײדישע געררזקטע װארט. דעם ערשטן, װעלכן א־ך באמערק גל״ך בײם ארײנקזמען אין דרזקעיײ, איזן אלימלך גארפינקעל - א שלאנקער יזנגערמאן טראגמ װאנםעלעך אלא ראמאן־נאװארא, א שמײכלןײקער א מענטש. װאם האט פײנט זארגן, א מזמחה אין זעצן אנאנםן, גראטזלאציעם, תמיד פארפאיעט בײ די שײארצע דראבנע פינמעלעך, א ליבהאבער פזן ײרישן פאלקלאר אזן װיץ, אנאנסן־ זעצער פזן דער ״ײדישע צײטזגג״ אזן ״ײרישע בילדער״. דער קעגזאץ פזן אים איז צ ב י ש י ק ע — א דיקל כער, מ־ט אן ערנםט געזיכט, דער זעץ־קאסטן איז בײ אים װי אן איצר א גרויםער םפארט־ליבהאבער, געדעגקט ײ פיטבאל־ מאבעלע אױף אויםװײניק, מעטראמפאנזש פזן דער ״ײר־שע צײטזנג״ אזן זעצער פזן רי ״ײדישע בילרער״♦ אלעק זילבערבערנ, ןבן־צױן) - א ײנגער בחוי זער באנאבמ שטעלט צזזאמען פזן שט־קלעך ליניעם קאמבינירטע ײדישע איתױת טראגט זיך ארזם מ־ט דער גאנצעי־ ײרישע זועלט־ פרעםע אין טאש, זעצער פזן די ״ײײשע צײטזנג״ אזן ״ײרישע בילדער״. 30