Yidishe bilder · 1949-06-01 · Nr. 6 יוני · p. Seite 9

יײרישע מענער פארן ארבענ&ם־איעזאץ♦ |§||§| זײ צזם ארבעטם־םלאץ צןם רעגיםט־ רירן♦ די ײרן זײנען גרוםנװײז אװעקגע־ פירט געװארן אין א װאלר אזן דאיט רערשאםן געװארן♦ אפריל 1943 - דאם איז די טראגישע דאטע פון ליקװירירן דאם ײרנטום אין קישיניעװ♦ די רוםישע אפענםיװע האט צוריק־ געשטויםן די נאצישע פארברעכער פון אלע פראנטן און װען די םאװיעטישע ארמײ האט געפירט דערפאלגרײכע שלאכטן בײם שײארצן יםי האבן די נאצים אומגעבראכט די ײרן♦ די דאטע אפייל 1943 שליםט דאם טראגישע קאפיטל געשיכטע פון ײרנטום פון דער בעסאראבישער הזיפט־שטאט♦ ברײאישער ליטעראטור און פאעזיע♦ די שרעקלעכע טראגעדיע פון די ק־שיניעװער ײרן אין דער נאצי־הער־ שאפט, װאס איז געװען א פולשטענ־ דיקע פארניכטונג פון גאנצן דארטיקן ײרישן ישוב איז געבליבן אן אן עכא, עם זײנען אויך װײניק ערות געבליבן, פון רעס בלוט־באר, װאם האט זיך דארטן אפגעשפילט♦ די 4 בילדער אויפגענומען דורך א םאניטאר פון דער דײטשער װערמאכט, שטעלן פעםט, װי אזוי די ײרן פון קישיניעװ זײגען אפגענארט געװארן רורך דער דײטשער מאכט. די ק־ש־ניעװעד ײדן זײנען פונאנ־ דער געטי לט געװארן אויף גרופן פרויען באזונדער און מענעי באזוגדער♦ מען האט זײ דעיקילערט, אז מען פירט דערװארט א טעלעפאן פון אינערן* מיניםטער♦ 2 טעג, דעם 6־טן און 7־טן אפריל 1903, האט געױיערמ דער פאגראם♦ רער רעזולטאט פון פאגראם איז גע־ װעןז 46 טויטע, 89 שװער און סס5 לײכט־פארוװנרעטע װי אויך בײ 1500 אויםגערויבטע געשעפטן און וװינונגען♦ נאך צװײ טעג פאגראמירן, איז געקו־ מען א ״פריקאז״ פון פלעװען, אײנ־ צושטילן די פאגראמען רורך מיליטער♦ דער פאל האט ארויםגערופן א גרוים^ אויפברויז אין דער װעלט קעגן דער װילקירלעכער צארישער מאכט און קעגן דעם אינערן־מיגיםטער פלעװע. אלע צײטונגען אין ,רער װעלט האבן נעשריבן מיט פארביטערונג װעגן פא־ גראם♦ רי ײרישע דיכטער ביאליק און פרונ האבן באשר־בן דעם פאגראם אין פאעמען♦ אין 30 שטאטן פון אמעריקע זענען צונויפגעזאמלט געװארן 12 טויזנט אונטערשריפטן פון פארלאמענטאריער, גײםטלעכע און אנרערע גרויםע פער־ זענלעכקײטן, װאם האבן װי אמשארפ־ םמן פראטעםטירט קעגן פאגראם♦ דאם ײדישע געװיםן האט נישט גע־ קענט רוען און איז געקומען צום אוים־ דרוק דורך פנחם דאטשעװםקי. ער האט שטורירט אין קיעװער פאליטעכ־ ניקום און געהערט צו דער צױניםטיש־ םאציאליםטישער פראקציע. ער האט זיך דערװוםט, אז דער הויפט־שולריקער פון פאגראם, קרושעװאן, דער װאם האט געהעצט רעם המון צום פאגראם, געפיגט זיך אין פעטערםבורג, אין דער רעי־אקציע פון דער אנטיםעמיטישער צײטונג ״זנאמיא״♦ דעם 17־טן ױני 1903 איז פנחם דאטשעװםקי אװעקגעפארן קײן פע־ טערםבורג און אויםגעפירט אן אטענ־ טאט אויף קרזשעװאנ*נען, פארוזונינדיק אים אין האלדז. ער איז דערפאר פארמשפט געװארן צו 5 יאר צװאנגם־ ארבעט. קיש־ניעװ, די הויפט־שטאט פון בע־ סאראביען. האט דאן גע;ן־ילט 60 טוי־ זגט קריםטן און 50 טויזנט ײדן♦ דער פאגראם פון יאר 1903 האט אויפגערורערט די װעלט און איז פאר־ אײביקט געװארן אין דער ײריש־הע־ דער קישיניעװער רב מיט ײרישע מענער♦ 11( 9