Yidishe bilder · 1947-04-01 · Nr. 4 אפריל · p. Seite 19

דער ײדיישער קװארטל אץ אלעפא, .•• .• י 68661₪88י§ו;8§י<וי9 1111111 ■ * •: |$||§$||| ־ױשע היים אין דאמאםעק• ן$ן||$|||ן * ||§|11| י*#י?•׳ *6*6 לאװרעאנא, שטעלט אן א פאמאנראפישן אפאראט גיט איבער רעם אפאראט צום טערקישן ארױסהעל־ פער זײנעם, און אלײן, יאין טלית, שטײט ער שוין הארט לעבן מיר, זעט מען זאל מיך אפפאטאגרא־ פורן מיט זײן ״קהל כןדוש בני אלהים״, מיר װערט אומעט־ג♦ דער אומעט גײט איבער אין א טרויער. איך פארשטײ נאך די זקנה, די אינ־ דיאנערקע, װאם גלװבט, אז גאט חאמ זיך צו זײ באװיזן אייפן בארג םינ״, אויף די מעקםיהאנער פ*־ ראמירן. דעם שליח־ציבורים ייד־שקײט, באלטאזאר לאײרעאנא ם, דאם ײדישקײט איז מיר דערוױדער, דאם איז טוריםטן־ײדישקױמ, א - זיי פארקוהן זיך אויף אײך, ײרן♦ איר דא־ װענט ניט, איר זײט מחלל שבת, טוען זײ דאם זעלבע♦ אױף מײנע אנרערע פראנעם ענטפערט ערניט♦ ער װעט זײן מארגן בײ מיר אין האטעל, װעט ער מיר אלץ קלאר מאכן♦ ער האלט שוין א בלײפע־ דער און פאפיר, פארשרײבט שבת אין שול מײן אירעם♦ און אײדער װאם וזען, זאגט׳ער עפעם צום עולם, םײוערט א טומל♦ מען לײגט אװעק די םירו־ רים, מען לאזמ זיך צום ארויםנאנג♦ די װײבער ס׳בים, ױגנט ם־קלײנױארג♦ איך שטײ שוין אויפן שולהויף אין א ראה פין מײן רעכטער זײט - א זקנה, פון מײן לינקער זײט - א זקנה. צװײ פאר- מעטגע אינדיאנערקעם, ארום מײנע פים - האלב־ נאקעטע קינרער. דער שליח־ציבור, באלמאזאר גיגון. די זקנה איז געגאנגען אויף א פריער♦ זי האט פרום א װיש געטאן אירע פינף פינגער איבערן בײשטידעל פון דער שול און געקושט די פינגער♦ זי האט זיך צוגעזעצט אויף דער ערשטעי באנק פונם ארײנגאנג און געעפנמ איר םירור, װאם איז דארט געלעגן. איך האב באטראכט די שול - פיר װײםע װענט. דער באלעמער, װאם לעבן ארון־קודש, דער־ מאנט א בינע. בײם עמור שטייט דער שליח־ציבור אין א װאלענעם טלית, אויפן קאפ א זײדן קאפע־ לע♦ הינטעי אים זיצט א דערװאקםענער פאישײן מיט א פלאם אויף דעי רעכטער באק, דער פאר־ שוין איז אײנגעהילט אין א מלית. דער שליח־ציבור ראװענט האלב־שפאניש, האלב־העברײאיש, דער פארשײן הינטער אים דאװענט פאר זיך, דערמאנט א הײמישן ײד, װאם אײלט זיך, קומט צו דער השכמה. אויף די ״שטעט״, װאם פארגעמען צװײ שורות בענק: זיצן װײבער, ױנגװארג אוןיקינדער. מאנצבי־ לען - אײנער, צװײ♦ די ױנגלעך -אין בלויע קא־ פעלעך♦ די װײבער מיט טיכלעך אויף די קעפ, מיט זױג־קיניער אויף די הענט, דער שליח־ציבור אײלט זיך, כאפט די שפא־ נישע װערמער. פון מאל צו מאל צעשפילט זיך אן ארגעל♦ אן אפגעברענמער מעקםיקאנער צעײיגט זיך מיט די הענט, מיט די פים איבער א שפ־ל־קעסטל און דער עולם שטעלמ זיך אײף, זונגט נאך דעם חזן מיט א מאראלישן ניגוןז ״-שמע ישראל, ה־ אלהינו ה אחדר אין אזוי ציט זיךםידאװנען♦ םיטאמאל דערהער איך ענגלישע װערטער. רער שליח־ציביר פארבעט מיך און מײן קאלעגע. דעם ײרישן דיכטער פון מעקםיקע, אויפןי באלעמער ארויף. מען גיט אונדז טליתים און םידורים, איך פרעג דעם פארשיין מיטן פלאם אויף דער באם, װו מען האלט. ער מאכט א מינע. װאם האט צו ואגן, און זאגט טאקע אין ענגלישז - ס׳איז דען ײרן? זײ װײםן דעןװו זײ האל־ םן? אויך געדאװענטי _ און װער זײט איר? - פרעג איך אים, - איך העלף אים ארוים - װײזט ער מיר אױפן שליח־ציבור, - אלײן בין איך א טערקישער ײד♦.♦ װו שטײט איר אײן? אין רוזװעלט האטעל? כ־ױעל זײן בײ אייך און כ׳װעל אײך אלץ דערצײלן♦ דער שליח־ציבור טוט אוים דעם טלית אוזזײן געהילף מיטן פלאם, דער טערקישער ײר, שטעלט זיך בײם עמור. ו דאם דאװנען - האלב שפאניש, האלב הע־ ברײאיש - װערט אלץ מאנאטאנער♦ דאם שפיל־ קעםטל צעארגעלט זיך פון מאל צו מאל, םךױיבער פאלק מיטן קליינװארג שטעלן זיך אױף, זינגען אוים דעם ״שמע ישראל״, רײםן איבער די מאנא־ טאנקײט♦ דער שליח־ציבור זיצט שוין לעבן מיר - א טיפישער מעקםיקאנער♦ ער גיט מיר זײן װיזיט־ קארטן ״באלטאזאר לאועראנא ראמירעז מאיאר״. ער איז אן אױואקאט. ער פירט אן מיטן ״קהל קדושה בני אלהים״. איך פרעג אים פארװאם קו־ מען ניט די מאנצבילען דאװנען, ענטפערט ער מיר מיט א װוילערישן שמײכל אין די דורכגעטריבענע אױגןן 19