Yidishe bilder · 1947-01-01 · Nr. 1 (1.1.1947) · p. [Seite]

!8;1\ד\1ס££ דיטע בילױגר״ עם איז שװער צו קומען הלינם צום מעגטשן פון דער שאר־ת הפליםה מיםן בלויזן םרוקענעם געי־אנק, די בװיליאםעקן ױינען פוםט; די לעקציעם װערן נים באזוכם, פאלקם־אונױוערםיםעטן עפענען ױך בכדי אױף מארגן זעך וױרער צו פארמאכן, קורםן װערן געבארן, בכרי גאנץ שנעל אויםצוגײן צוליב אינםערעםנ־ טרובעקולאז, עם איז געװען א מאל א צײם, װען אייף םויזנםער קילאמעטער, פון מזרח־אײראפע האט געברויזט א פולםירנריקער ײדישער קולםור־לעבן/ דאם איז געװען פאר דער מלחמה״ ♦ אײניקע יאר פאר וער מלחמה דאם א גרופע פון ײדישע שױרנאליםטן ארויםגעגעבן אין ריגע א פיאכטפולן זשורנאל ״ײרישע בילדער״, אין גרויםע שטעט אין פאױוארפענע דערפער האט דער זשורנאל געטראון דעם פולם פון ײדישן קולטור־ לעבן אץ בילר אין װארם,,. אײניגע פון די דאמאליקע מיטארײםער פון רי ״ײדישע בילדער״ הויבן אן איצםער ארויםצוגעבן די אלםע ״ײדישע בילדער״ פאר די מענטשן פון דער שארית־הפליטה.,. מיר נויםיקן זיך אױי אין ײדישער קולטור,,, קומםצו אוגדז מ־ם דעם בונטען גלאנציקן, פאיביקן לעבנםבילדן םראגט אונח ײרישע קולטור אין בילר: גים אוני־ז צוריק א שטיק פון אונחער אמאליהן רײכן לעבן.,. וערפאר באגרים אייך הארציק אײעי איניציאטױו אין אײער ארבײמ. געדײנקם! זײט דינער פון ײדישע קולטור, פון די קולםור, װעלכע איז עלםער פון אלע פארםייען און אלע אינטערעםנגרו־ פעם, װעלכע שטײט העכער פון אלע צײםװײליקע לעינםגעלושטן, פאר װעלכער עם א־ז װערט צו לעבן און צו ארבעטן♦,♦ איך װיל האפן, אז איר װעט דינען נאר אײן גאט, דעם גאט פון ײדישער קולטור! איך װ־ל האפן, אז איר װעט זיך אינטערעםירן נור מיט איין ציל - דעם גײםטיקן צושטאנד פון דעם מענטשן פון דער שארית־הפליטה.' איך װיל האפן, אז א־ר ויעט העלפן צו דערלי־כטערן אונחער קולטור־נױט! דר, שמואל גרינגאח נעדאנק,,, בילד,,, טאן... דאם זײנען די דרײ פארמען, אין װעלכע עם אנטפלעקט זיך דאם גייםטיקע לעבן פון מענטשן, ײדישער געדאנק,״ ײדישער בילד... ײדישער מוזיק.,, דאם זײגען די דרײ װעגן, אויף װעלכע עם גייט דאם ײדישע קולטורלעבן♦,♦ די י־דישע טראד ציע איז געװוינט געװען צו באטראכטן דעם געדאנקען אלם העכםטע פארם פון קולטור♦ ביכער, זשורנאלען צײטונגען, רעיעם - אץ זײ קומט צום אױםדרוק רער ײדישער געדאנק. עס זײנען אבער דא מענטשי, פאר װעמען דאס בילר אין דער טאן באײיטן פיל מער, װי דער טרוקענער געיאנס. פאר די מענטשן זאגט א ײ ן בילד מער װי הונדערט . פײנע װארטזאצן, און א ײ ן גוטע מעלאדיע גיט זײ מער װי גאנצע זײטן פון געדרוקטע חכמה, און די מענטשןי זײנען ניט אײנצעל־ נע. די טענטשן זײנען מאםן♦ ײרישע קולטור באשטייט גיט נאי פון רמבמם ביכער און ד״ר. קאראלניקס עםײען, ײרישע קולטור באשטײט פון ײדישע טיפןי פון ײדישע לעבענםםיטואציעם, פון ײרישע לידער, פון ײדישע עלעגיעם♦. רי זעקם י$ר פון דער גרויםעי קאמאםטיאםע האבן פארניכטעט די אלטע ײרישע קולטור צענטיען. עם זײנען פארשװאונדען די קולטורשעפער אין די קולטור פארברײטער. יאם קולטור באװאיםטזײן פון דער שארית הפליטה האט אן אומגעהוירן בלויז♦ א פארלויף פון טויזנטער יארן קולטור געשיכטע אױ אפגעבראכן געװארן. און בײ טויזנטער פון ײדישע מענטשן װארצעלט ד$ם נאנצע קולטוי באװאיםטזײן א ן די שרעקלעכע יארן פון דער קאטאםטראפע אין דעם שוידערלעכן נירערגאנג פון דער צייט פון די נאכװײענישי,' מער פון אלץ דארפן מיר האבן ה ינט גײסטיקע, מאראלישע א־ן מאטעריעלע קולטור.,, קולטור איז אוגרזער לעבן,. ♦ קולטור איז אונדזער גורל״♦ לאנדםבערג, דעם 4 דעצעמבער 1946. קולטור איז אונרזער אןיפגאבע,.,